Кіріспе

Қайшылық тудырған бұрынғы ағылшын Жоғары сотының судьясы, сэр Питер Уинстон Смит (1 мамыр 1952 жылы туған), сот шешімдерінде Питер Смит J деп қысқартылатын, 2002 жылдың 5 сәуірінен 2017 жылдың 27 қазанына дейін Англия мен Уэльстегі Жоғары соттың Канцелярия бөлімінде қызмет еткен бұрынғы судья. Ол түрлі жағдайлардағы сот қызметіне байланысты сынға ұшырады және тергеу жүргізілді. 2017 жылдың 28 қазанында зейнетке шықты.

Атауы және қысқартуы

Смиттің есімі ағылшын құқығында "Питер Смит судья" деп дұрыс қысқартылады, "Смит судья" емес, бұл жоғары сот судьялары үшін қалыпты жағдай. Мұның себебі, Смит деген атқа ие басқа да жоғары дәрежелі судьялар болған.

Өмірбаян

Смит Малайядағы Тайпинг қаласында Джордж Артур Смит пен Айрис Мюриэл Смит отбасында дүниеге келді, оның әкесі шетелде қызметте болған кезде. Ол бес бауырымен бірге Шығыс Йоркширдегі Хорнсиде өсті және жақын жердегі Бридлингтондағы грамматикалық мектепте оқыды. Кембридж университетіндегі Сельвин колледжінде заңды оқыды. 1974 жылы бакалавр, ал 1976 жылы магистр дәрежесін алғаннан кейін, Смит 1977 жылдан 1983 жылға дейін Манчестер университетінде заң оқытушысы болды, ал бұрын Ливерпульде қысқа уақыт жұмыс істеген. Ол 1979 жылдан 2002 жылға дейін Солтүстік округте адвокаттық қызмет атқарды, 1994 жылдан 1997 жылға дейін ректордың көмекшісі, 1996 жылдан 2002 жылға дейін Жоғарғы сот судьясының орынбасары, ал 1997 жылдан 2002 жылға дейін ректор болды. 2002 жылы Жоғарғы сотқа тағайындалғаннан кейін, ол рыцарь атағын алды. 1980 жылы Смит Дайан Далглишке үйленді. Олардың бір ұлы мен екі қызы бар. Смит Титаник тарихи қоғамы мен Британдық Титаник қоғамының мүшесі. Басқа хоббилерінің ішінде "Джеки Фишердің жанкүйері" болу, әскери тарихты оқу және футбол бар. Қазір Лондонда тұрады.

Бейжент және Лих Рэндом Хаус Груп Лтд қарсы (2006)

2006 жылдың сәуірінде Майкл Бейгент пен Ричард Ли, "Киелі қан және киелі грал" атты псевдотарихи кітаптың авторлары, "Да Винчи коды" кітабының авторы Дэн Браунды сотқа берді, Браун олардан материалдарды көшіргенін мәлімдеді. Смит Дэн Браун авторлық құқықты бұзбағаны туралы шешім шығарды. Браун бұрынғы кітаптан идеялар алғанымен, ол кітабының "негізгі ойын" одан көшірмеген. Идеялар авторлық құқықпен қорғалмайтындықтан, Смит Браунның түпнұсқа туындыны маңызды бөліктері бойынша көшірмегенін анықтады.

"Смит кодексі"

2006 жылғы 7 сәуірде жарияланған сот шешімінде судья ойын-сауық үшін жасырылған кодталған хабарламаны қосқан. Алғашқы бірнеше бетте курсивпен жазылған шашыраңқы әріптер кездеседі. Бірінші бөлімі "Қоңыршы кодексі" деп жазылған, одан кейін бірқатар түсініксіз әріптер келеді. Судья өз шешімі туралы талқыламайтынын, бірақ оны дұрыс жарып шығарған әрекетті растайтынын мәлімдеді. Кейіннен судья код туралы бірнеше электрондық хат арқылы ақпарат бергені белгілі болды, және 2006 жылғы 28 сәуірде "The Guardian" газетінің заңгері және журналисі Дэниел Тенч оны "бұзылған" деп жариялады. Ашық мәтін мынадай: "Қоңыршы кодексі. Джеки Фишер, сіз кімсіз? "Дредноут". Бұл Смиттің жеке қызығушылықтарының бірі – Джон Фишерге, 1-ші барон Фишерге қатысты, ол HMS Dreadnought (1906) соғыс кемесінің дизайны үшін жауапты болды. Кеме 1906 жылғы ақпан айында, сот процесі басталғанға шамамен 100 жыл бұрын суға түсірілді. "Да Винчи кодексі" ісі бойынша судьяның шешіміне шағымдану кезінде апелляциялық сот былай деді: [Смит] "Да Винчи кодексінде" кодтардың кеңінен қолданылуынан және осыған ұқсас нәрселерге жеке қызығушылығынан, сот шешіміне кодталған хабарлама енгізуге итермеленді, бұл шешімнің мәніне ешқандай әсер етпейді. Бұл шешімді оқу мен түсіну қиын. Оның шешімді дайындауға, тексеруге және қайта қарауға көбірек уақыт бергені абзал болар еді.

Хауэлл мен Миллестің арасындағы дауды қайталамау (2007)

2007 жылы Смит бірнеше ай бойы Лондонның «Аддлешоу Годдард» заң фирмасымен жұмысқа орналасу мүмкіндігі туралы хабарласып жүрді. Бұл әңгімелер нәтижесіз аяқталды және оның көңілі қалғанын көрсететін электрондық хаттар сақталған. Дегенмен, 2007 жылдың шілдесінде, осы келіссөздер аяқталғаннан шамамен бір ай өткен соң, судья өзін қатты даулы «Howell v Lees Millais & Others» ісінен шеттетуден бас тартты, онда сол фирманың серігі сенімгер ретінде қатысты.

ҚББ тергеу

2007 жылдың 16 шілдесінде Сот коммуникациялары кеңсесінің баспасөз хабарламасында Англия мен Уэльстің Лорд-бас судьясы, Уорт Матраверс лорды Филипс судьяның осы іс бойынша әрекеттерін сот шағымдары жөніндегі тәуелсіз кеңсеге (OJC) жолдағандығы туралы хабарланды. Франсис Гибб 18 шілдеде «Таймс» газетінде судьяның лауазымында қалуы мүмкіндігі туралы болжамдар айтты, ал Розенберг 19 шілдеде осы мәселеге қайта оралды. Екеуі де судьяның денсаулығы туралы мәселені қозғады, бірақ егжей-тегжейге тоқталған жоқ. Лорд-бас судья мен Лорд-канцлер сот қызметін атқаратын адамның мінез-құлқы тәртіптік шаралар қажет ететін кез келген мәселені OJC-ге тергеуге жіберуге құқылы. Олар мұндай жолдаманы басқалар шағым түсіргеніне қарамастан бере алады. Сот шағымдары жөніндегі кеңсе тиісті заң ережелеріне сәйкес мәселені қарауға міндетті. 2008 жылдың 18 сәуірінде OJC судьяның қанағаттандырмас әрекеттері анықталғаны туралы хабарлады. 2006 жылғы Сот тәртібі ережелеріне сәйкес жүргізілген тергеу нәтижесінде Лорд-канцлер мен Лорд-бас судья апелляциялық соттың Хауэлл және басқалар v Лис Милле және басқалар ісі бойынша судья Питер Смит әрекеттеріне қатысты пікірлерін мұқият қарастырып, осы әрекеттердің қанағаттандырмас екенін анықтады. Осыған байланысты Лорд-бас судья судьяға сөгіс жасады. Лорд-бас судья былай деді: «Мен бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім қабылданды деп санаймын. Мен де, Лорд-канцлер де судья Питер Смит мырзаның қызметін бағалаймыз және оған толық сенім артамыз». Судьядан ешқандай мәлімдеме жасалмады.

Менгисте мен Тигрэйді қалпына келтіру үшін Endowment Fund ісі бойынша жауапқа тартылмау

Смит 5 жылдан кейін тағы да қанағаттандырмау туралы дауға қатысты. 2013 жылдың тамызында Апелляциялық сот Смит заңгерлер фирмасына қарсы ізбеушілік шығындар туралы өтінішті қараудан бас тартуы керек деп шешті. Смит Эфиопия құқығы бойынша сарапшы куәгердің дәлелдемелерінің сапасын қатаң сынап, сарапшының кемшіліктерін сот процесіне тиісті түрде дайындамаған адвокаттарға байланыстырды. Смит адвокаттарға қарсы ізбеушілік шығындар туралы келесі өтінішті қараудан бас тартты, бірақ Апелляциялық сот осы шешімге шағым беруге рұқсат берді. Леди Джастис Арден өз шешімінің 59-тармағында «істің мән-жайларынан туындаған көрінетін әділетсіздік болды, бұл судья өзін-өзі ізбеушілік шығындар туралы өтінішті қараудан бас тартуы керек еді» десе, 62-тармағында «судья әлбетте ізбеушілік шығындар туралы өтінішті қараудан бас тартуы керек еді» деп атап өтті.

Emerald Supply Ltd / British Airways ісі бойынша қайтарып алу

2015 жылдың шілдесінде тараптардың өтініші бойынша Смит әртүрлі әуе компаниялары арасындағы ұзаққа созылған көп тарапты сот процесінде судьялық қызметтен бас тартты. Судьяның жеке багажы, сондай-ақ басқа жолаушылардың багажы Флоренциядан Лондонға келген рейстен кейін жеткізілмеді. Смит British Airways (BA) компаниясының бас директорымен хат алмасып, BA жолаушылардың багажын жеткізбеу туралы қасақана шешім қабылдаған болуы мүмкін екенін, және бұл рейсте жүк тасымалынан қосымша табыс табу мақсатында жасалған болуы мүмкін екенін білдірді. Сот процесіне қатысушылардың бірқатары Смиттен істен бас тартуды сұрады. Сот отырысы кезінде Смит BA-ның адвокатынан оның багажының қайда болғанын бірнеше рет сұрады, бірақ оған бұл мәселенің жеке дау ретінде қарастырылуы тиіс емес деген жауап берілді. Смит өзін-өзі шеттетуге келісті. 2015 жылғы 22 шілдедегі қаулысында ол багаж жоғалған оқиғаны егжей-тегжейлі баяндап, істегі нақты мәселенің жоғалған багаж тудырған мәселелердің, оның өзі қарауы тиіс болған істегі айыптаулардың кейбіріне ұқсас екендігінде екенін айтты, яғни (егер олар дұрыс болса) ол өзін-өзі шеттетуі керек еді. Ол "мен танымал болған құлшыныспен" багаж мәселесін жеке тұлға ретінде тергеуді жалғастыратынын мәлімдеді. 2015 жылдың қыркүйегінде Сот әрекеттерінің тергеу кеңсесінің өкілі Смиттің осы іске қатысты әрекеттері тергеліп жатқанын хабарлады.

Харб пен Азиз арасындағы алалаушылық

British Airways компаниясының өтінішін қайтарудан кейін, лорд Панниктің мақаласы The Times газетінде жарияланды. Мақалада Смиттың әрекетіне қатысты айқын сын айтылды. Смит бұған жауап ретінде Панник практика жасайтын Блэкстоун Чемберс басшыларының бірі Энтони Петоға хат жолдады. Ол хатта Панниктің "адамгершілікке сыймайтын" мақаласына наразылық білдіріп, енді Блэкстоун Чемберс мүшелерін қолдамайтынын мәлімдеді. Осыған шамалас уақытта Смит (Харб v Азиз) ісін қарады, онда бір тарапты Иан Милл және Шахид Фатима, екеуі де Блэкстоун Чемберс мүшелері өкілдік етті. Смит Милл мен Фатиманың клиентіне қарсы шешім шығарды. Апелляциялық сотқа шағымданудың бірі – Смиттың Блэкстоун Чемберс мүшелеріне деген жеккөрушілігіне байланысты олардың клиентіне қатысты көрінеу бейтараптық танытқаны болды.

Шағым

Апелляциялық сот шағымды жақындық емес, соттың істі, оның ішінде дәлелдердің кейбір аспектілерін тиісінше қарастырмағаны үшін қабылдады. Алайда, Соттың шешімі барысында (Лорд Дайсон МР, Мур Бик және Макфарлейн ЛЖЖ), Смит хат жазудағы әрекеттері үшін ауыр сынға ілікті. Pannick-тің мақаласының мазмұнының басым бөлігін және Смиттың Peto-ға жазған хатының мәтінін баяндағаннан кейін, сот (параграф [68]): Сот 2016 жылғы 12 ақпандағы талапкердің адвокаттарына жолданған хатында, бұл хатты жазуға болмағандығын мойындады. Кез келген судьяның, тіпті Жоғарғы Сот судьясының мұндай іс жасағанына сену қиын. Бұл хатты жазу бізді қатты таңқалдырды және, өкінішке орай, ұятқа келтірді. Ол судьяның рөліне қатысты терең алаңдатарлық және негізгі түсініксіздікті көрсетеді. Бұған BAA багажына қатысты мәселе де үстелді. Біздің пікірімізше, Лорд Панниктың пікірлері, судья хатта айтқандай "асалаушыл" емес, толық ақталды. Біз судьяны осы деңгейде сынға алуға өте өкінеміз, бірақ міндетіміз осылай істеуді талап етеді.

БАҚ-тағы сын

Guardian газетінің бір мақаласында Джошуа Розенберг Смиттің сот қызметіне лайықтылығы тақырыбына қайта оралып, 2007 жылы алғаш айтқан Смиттің отставкаға кету уақыты жеткені туралы пікірін қайталады. Смит Харбтың апелляциясына дейін «отырысқа қатысудан бас тартуға келісті», ал бұл жұмыстан шұғыл тоқтату одан әрі жалғастырылуы тиіс еді. 2017 жылдың 11 сәуірінде Джошуа Розенберг Смиттің сот қызметін әрі қарай атқаруы тақырыбына оралды. Розенберг Смит 2017 жылдың мамыр айында 65 жасқа толғаннан кейін Жоғары соттан зейнеткерлікке шығып, сот зейнетақысын дереу алуға құқылы болады деп болжады. 2017 жылдың 2 қазанында Розенберг ресми тәртіптік кеңес 2017 жылдың қазан айының соңында Смитқа қатысты белгісіз айыптауларды қарау үшін жабық отырыс өткізетінін хабарлады, ол 2016 жылдың мамыр айынан бері толық жалақымен жұмыстан шеттетілген болатын. Розенберг Смиттың отставкаға кетуін алғаш рет талап еткеніне 10 жылдан астам уақыт өткенін атап өтті. Смиттің 2017 жылдың 28 қазанынан күшіне енетін зейнеткерлікке шығуы 2017 жылдың 27 қазанында жарияланды.