Кіріспе

Неміс лютерандық теолог Иоганн Кристоф Блюмхардт (16 шілде 1805 жылы Штутгартта дүниеге келген, 25 ақпан 1880 жылы Боллда қайтыс болған) – неміс лютерандық теолог, ең белгілісі – «Қазіргі патшалық немесе болашақ патшалық» теологиясына қосқан үлесі және «Иса – Жеңімпаз» идеясы төңірегінде христиандықтың бірігуі мен орталықтандырылуы. Блюмхардт Вюртемберг электоратындағы Штутгарт қаласында туған. Ол Кристоф Блюмхардтың әкесі болған.

Иса - Жеңімпаз

"Иса жеңімпаз" деген тіркес (латын тілінде Christus Victor) 1842 жылы Готтлибин Диттус деген қызды құдалап шығарған оқиғасынан бастау алды. Блюмхардт оның екі жылдық жын-шайтан билігі туралы кітап жазды, ол 1850 жылы "Блюмхардт шайқасы" деген атпен жарық көрді. Оның баяндамасында қыз тек "Г." деп аталады, сыр сақтау үшін, және оның бірнеше жын-шайтан ғана емес, сонымен қатар екі баласын өлтіріп, далаға көмген жесір әйелдің рухымен тоқталғаны айтылады. Блюмхардт Г. бір түні барлық жын-перілерінен және олардың көріністерінен босатылғанын, соңғы жын қуылғанда "Иса жеңімпаз!" деп айқайлағанын мәлімдейді. Көптеген адамдар Блумхардтты жын-шайтанды сәтті құртуы үшін батыр деп мақтаса да, ол өзгеше пікір білдірді: "Мен оны білмеймін, бірақ мен білемін; Иса жеңімпаз". Оқиға Блюмхардт қауымында қайта жандануға алып келді. Көптеген жазылулар, шіркеудің ең бейімсіз қарсыластарының кейбіреулерінің дінге қайтуы, өмір мен мінез-құлықтың түбегейлі өзгеруі тіркелді. Некелер сақталды, дұшпандар татуласты, жақсы хабарды уағыздауға құлшыныс артты. Блюмхардт жандануларды елдерге таратып, сеніммен емдеуді бастады. 1853 жылы ол Bad Boll қаласында термальды шипажай сатып алды, ол әсіресе оның танымал емдеу қабілеттерін іздегендер үшін христиандық демалыс орны ретінде пайдаланылды. Ол 1880 жылы қайтыс болғанға дейін сол жерде өмір сүріп, жұмыс істеді.

Мұра

Блумхардт пен оның ұлы Кристоф теологияда жүйелі болмаса да, пастырлық және теологиялық тұрғыдан зор ықпал етті. Олардың болашақтан Құдай Патшалығының үнемі араласып тұруы туралы ойлары ХХ ғасырда христиан эсхатологиясын өзгертуге септігін тигізді. Олар Карл Барт пен Эдуард Турнейзеннің еңбектеріне ерекше әсер етті. Фридрих Цюендель жазған Блумхардттың өмірбаяны ағылшын тілінде «Пастор Иоганн Кристоф Блумхардт: Оның өмірінің сипаттамасы» (Cascade Books/Plough Publishing House 2010) деген атпен жарияланды. Дитер Исингтің «Иоганн Кристоф Блумхардт, өмірі мен қызметі» (Wipf and Stock 2009) атты өмірбаяны Блумхардтты қазіргі заманда бағалау үшін тарихи және теологиялық контекст береді.