Кіріспе

John William Finn (24 шілде 1909 – 27 мамыр 2010) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің медаль иегері, авиациялық қару-жарақ шебері, Екінші дүниежүзілік соғыста Перл-Харборға жасалған шабуыл кезінде көрсеткен батылдығы үшін АҚШ-тың ең жоғары наградасы – Құрмет медалімен марапатталған. Қару-жарақ шеберлерінің міндеті тек қаруды күтіп-жөндеу және оқ-дәрілермен жұмыс істеу болғанымен, Финн 7 желтоқсан күні Канеохе шығанағына жасалған жапон шабуылы кезінде, көп рет жараланса да, ашық жерде машиналық мылтықтан оқ атып, медальға қол жеткізді. Ол Әскери-теңіз күштерінде қызметін жалғастырды және 1942 жылы кіші лейтенант рөліне бекітілді. 1947 жылы бас сержант қызметіне қайта оралды, соңынан 1956 жылы зейнетке шыққанға дейін лейтенант шеніне жетті. Өмірінің соңғы жылдарында ол ветерандарды құттықтау шараларына белсенді қатысты. Қайтыс болған кезде Финн – Құрмет медалімен марапатталған ең үлкен жастағы адам, Перл-Харборға шабуылдан тірі қалған соңғы марапатталушы және Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінің соңғы тірі марапатталушысы болды.

Ерте өмір

1909 жылы 24 шілдеде Калифорния штатының Комптон қаласында туған Финн жетінші сыныптан кейін мектепті тастады. Ол 1926 жылы шілдеде, он жеті жасқа толғанға дейін, Әскери-теңіз күштеріне қосылып, Сан-Диегода жаңадан келгендерді даярлау курсын аяқтады. Ұлы көлдердегі Әскери-теңіз базасында жалпы авиациялық техникалық қызметтерді оқыту курсына қатысқаннан кейін, желтоқсан айында бітірді. 1927 жылдың сәуірінде ол Сан-Диего аймағына оралды және Солтүстік аралдағы Әскери-әуе базасына бекітілді. Алғашқыда ол ұшақтарды жөндеумен айналысты, содан кейін авиациялық қару-жарақ шебері болып, зениттік қарулармен жұмыс істеді. Одан кейін ол бірқатар кемелерде қызмет етті: Лексингтон, Хьюстон, Джейсон, Саратога және Цинциннати. Финн 1935 жылы, активтік қызметте тоғыз жыл өткеннен кейін, бас сержант (E 7, сол кездегі Әскери-теңіз күштеріндегі ең жоғары шен) атағына ие болды. Кейін ол өзінің жоғарылауы туралы: "Барлығы мені дарынды бала деп ойлады. Мен жай ғана дұрыс уақытта дұрыс жерде болдым", - деді. Бас сержант ретінде Финн Сан-Диего, Вашингтон және Панамадағы патрульдік эскадрильяларда қызмет етті.

Перл-Харборға шабуыл

1941 жылдың желтоқсанына дейін Финн Гавайидегі Оаху аралындағы Канеохе шығанағы әскери-әуе базасында қызмет етті. Бас авиациялық қару-жарақ шебері ретінде, ол жиырма адамға жауапты болды, олардың басты міндеті VP 11 эскадрильясының, PBY Catalina ұшақтарының қаруларын күтіп ұстау болды. 1941 жылдың 7 желтоқсанында, жексенбі күні сағат 7:48-де, Финн ұшақ ангарларынан шамамен бір шақырымдай қашықтықтағы үйінде оқ атылған дыбысты естіді. Финн көршісінің есігін соғып, "Сені эскадрильяға дереу шақырып жатыр!" дегенін есіне алды. Ол ангарларға бара жолда аспанда жапондық ұшақтарды көріп, әуе базасына шабуыл жасалып жатқанын, көптеген PBY ұшақтарының өртеніп жатқанын анықтады. 1942 жылдың 14 қыркүйегінде адмирал Честер Нимиц оны батылдығы мен қайсарлығы үшін ресми түрде марапаттады. Салтанатты шара "Энтерпрайз" кемесінде Перл-Харборда өтті. Джон Финн Джон Берч қоғамының мүшесі болды. Зейнетке шыққаннан кейін ол көптеген ардагерлерді құрметтейтін іс-шараларға қатысты. Ол Пёрл-Харборға жасалған шабуылдан аман қалған соңғы "Құрмет медалінің" иегері, ең ескірек иегері және бұл медальді алған жалғыз авиациялық қару-жарақ шебері болды. Сол жылы тарихи АҚШ 80-ші бағытының бір бөлігі "Джон Финн жолы" деп аталды. Сан-Диегодағы бұрынғы Әскери-теңіз оқу орталығындағы үш ғимарат Джон мен Элис Финн кеңсе алаңы деп аталды. 2012 жылдың 15 ақпанында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Рей Мэйбус оның құрметіне бір кемені Джон Финн деп атау туралы жариялады.