Кіріспе

Карлу Карлу / Devils Marbles Conservation Reserve – Австралияның Солтүстік территориясындағы қорғалатын аумақ. Ол Варумунгу жерінде орналасқан. Devils Marbles жердің аборигендік дәстүрлі иелері үшін зор мәдени және рухани маңызға ие. Карлу Карлу – бұл жергілікті аборигендердің атауы, ол тас формацияларына және оның төңірегіндегі аймаққа қатысты. Аборигендер бұл сөзді «дөңгелек тастар» деп аударады және ол қорықтың батыс жағында орналасқан үлкен тастарды білдіреді. 1982 жылы қорықтың дерлік барлық бөлігі Аборигендер аумақтарын қорғау органымен қасиетті орын ретінде тіркелді. 2012 жылы келушілер саны 137 500-ге жетті. Бұл формация граниттен тұрады және шөлдегі кішкентай геологиялық аралдар сияқты, төменнен жерге еніп жатқан формацияның үстіңгі қабатының бөлігі болып табылады, көп мөлшерде құмтаспен қоршалған. Гранит миллиондаған жылдар бұрын Жер қыртысының ішіндегі магманың қатаюы нәтижесінде пайда болды. Граниттің үстіне құмтастың қалың қабаттары зор төменгі қысым көрсетті. Біраз уақыттан кейін тектоникалық күштер аймақтағы Жер қыртысын бүктеді, бұл гранитті көтеріп, құмтасты жарып, граниттің жер бетіне жақындауына мүмкіндік берді. Қысым төмендеген кезде гранит кеңейіп, жарықтар пайда болды, содан кейін ірі формациялар үлкен, төртбұрышты блоктарға бөліне бастады. Мармурлардың қалыптасуының келесі кезеңі блоктар суға ұшырағанда басталды.

Дау

1952 жылы қорықтан бір тас алынып, Әліс-Спрингске жеткізіліп, Корольдік ұшу дәрігерлер қызметін құрған Джон Флиннге арналған ескерткіш ретінде орнатылды. Бұл тас оның шөлейтпен байланысының символы ретінде таңдалған, бірақ бұл ұзаққа созылған даудың себебіне айналды. Тас бұлжытпастан жергілікті абориген әйелдерінің қасиетті орнынан алынған екен. 45 жылдан астам келіссөздерден кейін, тас алмасу келісіміне қол жеткізілді және қасиетті тас қабірден алынып, 1999 жылдың 4 қыркүйегінде бастапқы орнына қайтарылды. Қазір қабір Арренте халқы сыйға тартқан, осыған ұқсас, бірақ қасиетті емес таспен белгіленген.