Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бояр және Асенді өлтірген болгар ақсұлығы Добружадағы Иванко (, Ιβαγκός), кейбір ғалымдар оны Иванко Алексиус деп те атайды, 1196 жылы жаңадан құрылған Екінші Болгар империясының билеушісі Іван Асен I-ді өлтірді. Ол жергілікті влахтар мен болгар славяндарының көшбасшысы болған.
Boyar and killer of Asen
the Bulgarian noble in Dobruja
Ivanko (, Ιβαγκός), also referred to by some scholars as Ivanko Alexius, was a Vlach boyar who killed his cousin Ivan Asen I, the ruler of the renascent Second Bulgarian Empire, in 1196. He was a leader of local Vlachs and Bulgarian Slavs.
Өмір
Иванконың қай жерде және қашан туылғаны белгісіз. Иванко болгар билеушісі және оның туысы Иван Асеннің сарайында қызмет етті. 1196 жылы Иванко Асенді өлтірді. Асен, Иванконы ашуланып, әйелінің қарындасымен байланыс жасағаны үшін жазалау үшін шақыртып алды. Болгар тарихшысы Васил Златарски Иванконың бұл кісі өлтіруін болгар сарайындағы кумандық топқа байланыстырды, басқа түсіндірмелерге қарағанда, олар влах болгар боярларына қарсы, боярлардың оның қатал билігіне наразылығы, византиялық интригалар және т.б. болды. Кісі өлтіргеннен кейін, ол Болгарияның астанасы Тарновоны басып алып, византиялықтардан көмек сұрады. Бірақ византиялық әскер жол жүрісінде бүлік көтеріп, Асеннің інісі Петрдің таққа отыруына мүмкіндік берді, соның салдарынан Иванко византиялық астана Константинопольге қашуға мәжбүр болды. 1197 жылы Иванко Анна Ангелина мен себастократор Исаак Комненнің қызы Теодора Ангелинаға үйленді. Теодораның әкесі көп бұрын болгардағы тұтқындықта қайтыс болған еді. Осы үйленуден кейін Иванко грекше Алексий есімін қабылдады. Оның әкесінің әкесі, византия императоры Алексий III Ангелос, оған Филиппополис қаласын басқаруды тапсырды, болгар шабуылдарына тойтарыс беру үшін. Иванко өз этностық влахтардан әскер жинап, оларды жауынгерлерге қарсы күреске дайындады, бірақ соңында византиялықтарға қарсы бүлік көтерді. Осы кезеңде ол Родопа және Орталық Фракияда тәуелсіз княздық құрды. Ол византиялық генерал Мануил Камицты тұтқындады, оны өзіне қарсы жіберген еді; Камицты оның күйеу баласы, Иванконың қарсыласы Добромир Хрисос босатып алды. Императордың күйеу балалары Алексий Палеолог және Феодор Ласкарис 1200 жылы Иванкоға қарсы жорыққа шықты. Иванко ақыры Алексий оны бейбіт кеңеске шақырғанда тұтқындалды, бірақ оны түрмеге қамады. Ол оның бұйрығымен өлім жазасына кесілді. Оның өлімінен кейін, византиялықтар оның бекіністерін қайтарып алды.
It is not known when and where Ivanko was born. Ivanko served in Bulgarian ruler and his cousin Ivan Asen's court. In 1196, Ivanko murdered Asen. The murder occurred when Asen angrily summoned Ivanko to discipline him for having an affair with his wife's sister. Bulgarian historian Vasil Zlatarski attributed this murder by Ivanko to the Cuman faction in Bulgarian court, as opposed to other explanations involving anti Vlach Bulgarian boyars, boyar discontent with his harsh rule, Byzantine intrigue, etc. After the murder, he seized the Bulgarian capital Tarnovo and requested the assistance of the Byzantines. However, the Byzantine army mutinied on its way and thus let Asen's brother Peter claim the throne, forcing Ivanko to flee to Byzantine capital Constantinople. In 1197, Ivanko married Theodora Angelina, the daughter of Anna Angelina and the sebastokrator Isaac Komnenos. Theodora's father had died in Bulgarian captivity not many months earlier. After the marriage, Ivanko adopted the Greek name Alexius. His grandfather in law, Byzantine emperor Alexios III Angelos, gave the command of Philippopolis to him to deal with Bulgarian raids. Ivanko recruited and trained an army of his fellow Vlachs to deal with the raiders, but ended up rebelling against the Byzantines. In this period, he had set up an independent principality in Rhodope and central Thrace. He captured the Byzantine general Manuel Kamytzes, who was sent against him; Kamytzes was ransomed by his son in law, Ivanko's rival, Dobromir Chrysos. The emperor's sons in law Alexios Palaiologos and Theodore Laskaris marched against Ivanko in 1200. Ivanko was eventually captured when Alexios invited him to a peace council but imprisoned him instead. He was executed by his order. After his death, his fortresses were recovered by the Byzantines.