Хельсинки радио симфониялық оркестрінің тарихы мен дамуы

Кіріспе

Финляндия радиосының симфониялық оркестрі (фин. Radion sinfoniaorkesteri, швед. Radions symfoniorkester) – Хельсинкиде орналасқан финляндиялық радио оркестрі және Финляндия хабар тарату компаниясының (Yle) оркестрі. Оркестр негізінен Хельсинки музыка орталығында концерттер өткізеді. Негізгі қаржыландыру фин халқының теледидар лицензиялық төлемдерінен түседі.

Тарих

Ансамбль 1927 жылы он музыканттан тұратын Радио оркестрі ретінде құрылды, алғашқы дирижері – Эркки Линко. Бас дирижер атағын ешқашан алмағанымен, Линко оркестрмен 1952 жылға дейін байланыста болды. Тоиво Хаапанен 1929 жылы оркестрдің бірінші бас дирижері болды және 1950 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Оркестр тарихының алғашқы кезеңінде негізінен студиялық концерттер берді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін оркестр бар болғаны 20 ғана қоғамдық концерт өткізді, қатарын толықтыру үшін тәуелсіз музыканттар шақырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, жаңа бас директор Хела Вуолийоки келісімен, оркестр құрамы 50 музыкантқа дейін кеңейтілді. 1947 жылдың қыркүйегінде оркестр Хельсинки қалалық үйінде "Сесенбілік концерттер" сериясын бастады. 1953 жылға қарай музыканттар саны 67-ге жетті. Оркестрдің екінші бас дирижері Нильс Эрик Фугстедт 1950 жылдан 1961 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті және оркестрдің репертуарын кеңейтті. Үшінші бас дирижер Пааво Берглунд 1961 жылы бас дирижер болып тағайындалғанға дейін 10 жыл оркестрде скрипкашы болған. 1970-ші жылдарға қарай ансамбль 90 мүшеге дейін өсіп, толыққанды симфониялық оркестрге айналды. 1987 жылдан 2001 жылға дейін оркестрдің бас дирижері болған Юкка Пекка Сарасте қазір оркестрдің құрметті дирижері. Сакари Орамо 2003 жылдан 2012 жылға дейін оркестрдің бас дирижері болды. 2010 жылдың желтоқсан айында оркестр 2013-2014 жылдар маусымынан бастап Ханну Линтуды сегізінші бас дирижер етіп тағайындағанын хабарлады. Линту 2012-2013 жылдар маусымында бас қонақ дирижер қызметін атқарды. 2016 жылдың сәуірінде FRSO Линтудың келісім-шартын 2021 жылға дейін ұзартқандығын мәлімдеді. 2019 жылдың сәуірінде FRSO Линту 2020-2021 жылдар маусымының соңында оркестрдің бас дирижері қызметін аяқтайтынын хабарлады. 2017 жылы Николас Коллон FRSO-ға алғашқы рет қонақ дирижер ретінде келді. 2019 жылдың мамыр айында FRSO 2021-2022 жылдар маусымынан бастап Коллонды өзінің келесі бас дирижері ретінде тағайындағанын жариялады. Ол FRSO-ның фин емес бас дирижері болып тағайындалған алғашқы дирижер. 2023 жылдың ақпан айында FRSO Коллонның келісім-шартын 2027-2028 жылдар маусымына дейін ұзартатынын хабарлады. Оркестрдің дискографиясында Жан Сибелиус музыкасынан басқа, Пааво Хайнинен, Юнас Кокконен, Магнус Линдберг және Арре Мериканто сияқты басқа фин композиторларының шығармалары да бар. Сонымен қатар, олар Густав Малер мен Карл Нильсеннің симфониялары және Бела Бартоктың музыкасы сияқты фин емес композиторлардың репертуарын да жазды.

The ensemble was founded in 1927 as the Radio Orchestra with ten musicians, with Erkki Linko as its first conductor. Though never holding the title of chief conductor, Linko remained affiliated with the orchestra until 1952. Toivo Haapanen became the orchestra's first chief conductor in 1929 and held the post until his death in 1950. The orchestra performed mainly studio concerts for the first portion of its history. Until World War II, the orchestra gave only 20 public concerts, with freelance musicians to bolster the ranks. After World War II, with the new Director General Hella Wuolijoki in place, the orchestra roster expanded to 50 musicians. In September 1947, the orchestra initiated a series of "Tuesday Concerts" at Helsinki Town Hall. The roster grew to 67 musicians by 1953. The orchestra's second chief conductor, Nils Eric Fougstedt, served from 1950 until his death in 1961, and expanded the orchestra's repertoire. The third chief conductor, Paavo Berglund, had been a violinist in the orchestra 10 years prior to his 1961 accession to the chief conductorship. The ensemble had grown to 90 members in the 1970s, into a full symphony orchestra. Jukka Pekka Saraste, chief conductor from 1987 to 2001, is now the orchestra's honorary conductor. Sakari Oramo was chief conductor from 2003 to 2012, having earlier been concertmaster (leader) of the orchestra. In December 2010, the orchestra announced the appointment of Hannu Lintu as its eighth chief conductor, as of the 2013 2014 season, with an initial contract of 3 years. Lintu held the title of principal guest conductor during the 2012 2013 season. In April 2016, the FRSO announced the extension of Lintu's contract as chief conductor through 2021. In April 2019, the FRSO announced that Lintu is to conclude his chief conductorship of the orchestra at the close of the 2020 2021 season. In 2017, Nicholas Collon first guest conducted the FRSO. In May 2019, the FRSO announced the appointment of Collon as its next chief conductor, effective with the 2021 2022 season. He is the first non Finnish conductor to be named chief conductor of the FRSO. In February 2023, the FRSO announced the extension of Collon's contract as its chief conductor through the 2027 2028 season. The orchestra's discography includes, besides the music of Jean Sibelius, music by other Finnish composers such as Paavo Heininen, Joonas Kokkonen, Magnus Lindberg and Aarre Merikanto. They have also recorded repertoire by non Finnish composers, such as symphonies of Gustav Mahler and Carl Nielsen, and music of Béla Bartók.