Кіріспе

Xia династиясының 7-ші билеушісі Чжу (, сондай-ақ 予, 宁, 佇, немесе 宇) жартылай аңызға толы Xia династиясының жетінші патшасы болды. Әкесі Шао Канның билігімен қатар, Чжудың билеу кезеңі Xia тарихының бейбіт және гүлденген дәуірі саналды.

Өмірбаян

Ся әулеті (夏朝) – дәстүрлі қытай тарихнамасының бірінші әулеті. Ұлы Ю құрған бұл әулеттің және оның билеушілерінің тарихилығы өте күмәнді және даулы. Чжу есімінің дұрыс жазылуына қатысты белгісіздік бар. Кейбір дереккөздерде ол Ю (予) деп көрсетіледі. Сима Чжэннің мәлімдемесіне сәйкес, оның есімі "Жу" деп оқылады.

Дәстүрлі әңгіме

Қазіргі қолда бар дереккөздер Чжудың билеуі туралы аз мәлімет береді. Ол Шао Канның ұлы еді. "Зуо Чжуань" кітабында Шао Канның әйелі – және, болжам бойынша, Чжудың анасы – Ю Сидің қызы, аңызға толы Ю әулетінің ұрпағы болған. Шао Кан Ся тарихындағы үзіліс кезеңінде, аймақты узурпатор Хан Чжуо билеген кезде дүниеге келген. Шао Кан тақты қайтару үшін шабуыл жасағанда, "Зуо Чжуань" Чжуның артынан "алдау күштерімен" басшылық еткенін айтады. Билеуінің соңына қарай Шао Кан ұлы Уюға Куайжиге жақын жерді иелік етіп берді; синолог Ву Куо Чен мұрагер Чжудың бастығы болған Уюдың арасындағы бәсекелестік "тек осы келісім арқылы шешілетін жанжалға ұласқан болуы мүмкін" деп болжайды. "Бамбук жылнамалары" Чжудың билеуі туралы қысқаша мәлімет береді. Ол цзиси (己巳) жылы таққа отырып, Юаньда (原; қазіргі Цзиюань) тұрып, бес жылдан кейін астананы Лаоцзяоға (老丘; қазіргі Кайфэн) көшірді. Билеген сегізінші жылы Чжу Шығыс Қытай теңізіне жазалау экспедициясын ұйымдастырып, Саншуға дейін жаулап алды. Ол көрмеде аң аулап жүргенде тоғыз құйрықты түлкіні өлтірді. Он үшінші жылы оның Шан вассалы Мин Хэде қайтыс болды. Ол билеген он жетінші жылы қайтыс болып, оның орнын ұлы Хуэй басты. Дәстүрлі есептерде Шао Кан мен Чжудың билеуі "бірлік пен тыныштық дәуірі" деп түсіндіріледі. Жаңадан орнаған бейбітшілік пен шығыс халықтарын бағындыру кезінде Чжудың билеуі "Ся әулетінің ең қуатты және гүлденген кезеңі" деп сипатталған. "Гуою" Чжудың Ұлы Ю-дың үлгісін ұстанғанын айтады, бұл "бұл қандай да бір жағынан жаңа бастама екендігінің тағы бір көрсеткіші".