Кіріспе
1969 жылғы Энн МакКэффридің романы "Ән салайтын кеме" (1969) – американдық жазушы Энн МакКэффридің 1961 жылдан 1969 жылға дейін жарияланған бес әңгімесінен құралған ғылыми-фантастикалық роман. Бұл сонымен қатар 1961 жылы жарық көрген повестьтің атауы, ол осы әңгімелердің біріншісі болып табылады. Кітаптан бастау алған "Ми және күш кемелері" сериясы кейде "Ән салайтын кеме" сериясы деп аталады. 1969 жылғы романның және барлық ерте әңгімелердің басты кейіпкері – киборг, Хелва, адам және ғарыш кемесі немесе "ми кемесі". Бес ескі әңгіме кітаптың алғашқы бес тарауы ретінде бастапқы атауларымен қайта жаңартылған, ал алтыншы тарау толығымен жаңа. МакКэффри кітапты "полковник, әкем Джордж Герберт МакКэффридің жадына арнады, ол бірінші кемесі ән айтқан азамат-солдат патриоты" деп жазды. 1994 жылы ол осы кітапты ең мақтан тұтатыны деп атады. Кейін ол алғашқы әңгімені өзінің ең жақсы әңгімесі және жеке сүйікті туындысы деп атады. 1990 жылдары МакКэффри "Ән салайтын кеме" сериясының бірінші кітабын төрт автормен бірлесіп төрт роман жазып шығарды, олардың екеуі кейін серияның тағы бір романын жеке толықтырды. 1997 жылға қарай жеті роман жарық көрді, оның бірі ескі, ал алтауы – жаңа. Дәрі-дәрмек пен хирургиялық араласудан, жалпы білімнен және арнайы оқытудан кейін, қабықша балалары үлкен қарыздармен жасқа жетеді, оларды еркін агент болу үшін өтеуі керек. Олар ғарыш кемелерінің ("ми кемелері"), ауруханалардың, өнеркәсіптік кәсіпорындардың, кен өндіру планеталарының және т.б. "миы" ретінде жұмыс істейді, тіпті кітаптардағы қалалардың да, негізінен ғарыш кемелері мен қалалардың. Ми кемесі өздігінен жұмыс істей алады, бірақ көбінесе ұшқыш сияқты кеме ішінде саяхаттайтын "қалыпты" адаммен, "күштің" иесімен серіктесе жұмыс істейді. Күш иесі серіктес және көмекші болу үшін арнайы дайындалған, мұндай серіктестіктің қозғалмалы бөлігі. Атау шартты: оқыту ұзақ және қарқынды, ал күш иелерінің өзінде де ақылды болуы керек. Әдетте ми мен күш иесі қалауынша жұптасады және ақы төлесе, ми кемесі тағайындалған серіктестікті тоқтатуға құқылы. МакКэффри 2004 жылғы SFFworld сұхбатында ми кемесі идеясының пайда болуын былай түсіндірді: "Мен бір әйелдің ұлының миын іздегені туралы оқиғаны есімде сақтаймын, оны кен кемесінің автопилоты үшін пайдаланған және оны тауып, тыныштық беруді қалаған. Мен ойладым, егер мүгедектерге жұлдыз кемесіне айналу мүмкіндігі берілсе не болар еді? Осылай пайда болды "Ән салайтын кеме". Сол кезде ол осы әңгімені өзінің сүйікті оқиғасы деп атады, "мүмкін, себебі мен өзімнің көп бөлігін салдым: өзімді және әкемнің өлімін [1954] қабылдаудағы қиындықтарды және қиын некені".
The Ship Who Sang (1969) is a science fiction novel by American writer Anne McCaffrey, a fix up of five stories published 1961 to 1969. It is also the title of the 1961 novelette which is the first of these stories. The series started by the book, the "Brain & Brawn Ship series", is sometimes called the "Ship Who Sang series". The protagonist of the 1969 novel and all the early stories is a cyborg, Helva, a human being and a spaceship, or "brainship". The five older stories are revised under their original titles as the first five chapters of the book and the sixth chapter is entirely new. McCaffrey dedicated the book "to the memory of the Colonel, my father, George Herbert McCaffrey, citizen soldier patriot for whom the first ship sang". In 1994 she named it as the book she is most proud of. Subsequently, she named the first story her best story and her personal favorite work. During the 1990s McCaffrey made The Ship Who Sang the first book of a series by writing four novels in collaboration with four co authors, two of whom each later completed another novel in the series alone. By 1997 there were seven novels, one old and six more recent. After medication and surgery, general education, and special training, shell children come of age with heavy debts which they must work off in order to become free agents. They are employed as the "brains" of spacecrafts ("brainships"), hospitals, industrial plants, mining planets, and so on, even cities—in the books, primarily spaceships and cities. A brainship is able to operate independently but is usually employed in partnership with one "normal" person called a "brawn" who travels inside the ship much as a pilot would. A brawn is specially trained to be a companion and helper, the mobile half of such a partnership. The nickname is relative: the training is long and intense and the brawns must be brainy people in fact. Commonly the brain and brawn are paired at will and, for a fee, a brainship may terminate an assigned partnership. McCaffrey explained the origin of the brainship premise to SFFworld in a 2004 interview: "I remember reading a story about a woman searching for her son's brain, it had been used for an autopilot on an ore ship and she wanted to find it and give it surcease. And I thought what if severely disabled people were given a chance to become starships? So that's how The Ship Who Sang was born". About that time, she called it her own favorite story, "possibly because I put much of myself into it: myself and the troubles I had in accepting my father's death [1954] and a troubled marriage".
Қабылдау
Джоанна Расс Маккаффридің әңгімелер жазу барысында өнер шеберлігінің үнемі артып келе жатқанын атап өтті, былай деді: "Кеме" романын оқудың бір қызығы – оның бастапқыда өте ұсақ-түйек қателерден бастап, орташа идеяларды орташа деңгейде бейнелеу арқылы, соңғы екі бөлімінде автор сахналарды оңайлықпен және шеберлікпен драмаландыра бастағанын көру". Расс кітаптың бұрынғы жұмысты тұтас мәнді бірлікке қайта жазуға жеткіліксіз болғанымен, "ең абсурдты тұстарында да кітаптың қуанышы жұқпалы" деген қорытындыға келді.
Сын
2010 жылы Redstone Science Fiction журналында жарияланған «Келешек кемшіліксіз емес» атты эссесінде мүгедектер құқығын қорғаушы Сара Эйнштейн «Brain & Brawn Ship» сериясын ғылыми фантастиканың жалпы түрі ретінде мүгедектікті пайдалануы үшін сынап жазады. Сериядағы «Кеме іздеді» (1992) романы (авторлары Маккафрей және Мерседес Лэки) туралы айта келе, Эйнштейн олардың:
bquote|технологиялық кереметтері Маккафрейдің ойлағаннан әлдеқайда көп. Мысалы, оқиғаның басты кейіпкерлеріне қауіпсіз байланыс арнасы мен GPS жүйесі көмектесер еді, олардың екеуі де менің ескі көлігімде бар. Бірақ ең бастысы, осы кітаптың басты кейіпкеріне бүгінгі мүгедектер қозғалысының әрекеттерімен қалыптасқан болашақ көмектесер еді. Өйткені, бұл кітаптар сериясы өте қабілетті балалардың құлдыққа түсуі туралы айтады, олардың бақытсыздыққа ұшырауына себеп – туған кезде немесе осы бір жағдайда мүгедек болулары. Екі марапат та повестьтің 17 500-ден 40 000 сөзден тұратынын көрсетеді.