Кіріспе

Baile folklórico, испан тілінде "фольклорлық би", сондай-ақ балет фолклорико деп аталады, балет ерекшеліктерімен (ұшында тұру, күшейтілген қозғалыстар, жоғары деңгейде хореографияланған) жергілікті халық мәдениетін көрсететін дәстүрлі мәдени билердің жиынтық атауы. Baile folklórico биі danzas және аймақтық билерден өзгеше. Ол "ұлттық билер" деп аталатын danzas-бен де байланысты болғанымен, "ауылдарда, сахнада емес кездесетін билерді" зерттеу және таратуды Алура Анхелес де Флорес жүзеге асырды. Мексиканың әр аймағы, АҚШ-тың оңтүстік-батысы және Орталық Америка елдері әрқайсысы жергілікті ерекшеліктерімен бірнеше билермен танымал.

Билер

Мысалы, Халиско штаты өзінің танымал мариачи музыкасымен бірге орындалатын Jarabe Tapatio, son және el baile de los sonajeros билерімен ерекше танымал. Ең танымал әндердің бірі - "El Son de la Negra". Герреро штаты синтез және тикстла билерімен белгілі. Мичоакан штатының хеттамо және "Historia del Traje de la Mujer Michoacana" биі – жергілікті халық аңызын көрсетеді. Билер аймақтан аймаққа өзгеше болғанымен, негізгі қадамдар мен би стилі ұқсас. Мексиканың көптеген аймақтарындағы дәстүрлі бейльдер Zapateados деп аталатын негізгі қадамдар жиынтығымен сипатталады, ол ритмдік түрде өкшемен таптауды қамтиды.

Киімдер

Оңтүстік-батыс АҚШ-тағы костюмдер джинсы және батыс көйлектерімен ерекшеленеді, ал Мексика Федералдық округінің костюмдері күшті дәстүрлі испандық әсерді көрсетеді, ал Юкатан костюмдері жергілікті дәстүрлерді шағылыстырады. Оахака киімдеріндегі кестелерінің әсемдігімен және костюмдерінің әйелдерге назар аудару мен әсемдік арқасында беретін қуатымен ең танымал. Көптеген аймақтарда қуыршаққа ұқсау үшін ауыр макияж жасау ұсынылады.

Танымалдық

Амалия Эрнандес 1950 жылдары Мексика фольклорлық балетін құрып, оған жетекшілік етіп, халық биін дамытуға бастама берді. Сонымен қатар, ол Мексика қаласында классикалық және фольклорлық би техникаларын оқып үйрену мектебін ашты. Студенттік және қоғамдық топтар арасында кең танымал болғанға дейін, bailes folklóricos үлкен тойларда немесе қоғамдық шараларда орындалатын (және қазір де орындалады). Мариачи музыканттары әдетте өнер орынының арт жағында қатар тұрып, нотаға қарамай орындайды, ал бишілер мариачилердің алдында жұптап билейді. Бүгінде жеке және мемлекеттік фольклорлық топтар жиналып, жарысады, мысалы, АҚШ фольклорлық балетінің ұлттық чемпионаты.

Амалия Эрнандес, метизаж және ұлттық бірегейлік

Местижаж – Американы отарлау кезінде испан және португал отарлаушылары арқылы, ең әлдеқашан жергілікті халықтың ағаруы. Мексикада местижажды өнер, музыка және би арқылы ұлттық жекелікті қалыптастыруға әрекеттер жасалған. Балет Фольклорико местижаждың және испан мен жергілікті мексикалық музыка мен би формаларының араласуының символына айналды. Бұл оның тарихында және дене қозғалыстары, ишаралар және киім сияқты формальды элементтерінде көрінеді. Мысалы, Мексиканың Фольклорлық балеті (өзін метис деп жариялаған Амалия Эрнандес құрған). Бір бағдарламада олар былай деп атап көрсеткен: «Дәл метижажда, жергілікті және испандық мәдениеттердің қосылуында мексикалықтардың ең маңызды қасиеттерінің бірін табуға болады: олардың өзіндік, күшті стилімен боялған өрнектердің толық тізбегі». Балет Фольклорико жағдайында, Амалия Эрнандес арқылы батыс техникасы енгізілді, оның өзінің тәрбиесі мен билімі көпмәдени және халықаралық болды. Ол орыс және француз ұстаздарынан балет үйреніп, мексикалық жергілікті және аймақтық билерді, степ, модерн және басқа да би түрлерін зерттеді. Бұл фестиваль Гондурас елдігінің әртүрлі қауымдастықтарынан келген 50-ден астам топты және 1000-нан астам бишіні Ла-Эсперанса, Интибукаға тартады. Гондурастың қалаларында, кенттерінде, ауылдарында және шағын елді мекендерінде көптеген дәстүрлі билер тіркелген. Олардың нақтылығы расталған және Гондурас Ұлттық фольклор бюросының кітапханасында тізімделген. Гондурас фольклорлық билері Гондурас мәдениетінде біріккен жергілікті, еуропалық және африкалық текті элементтерді қамтиды. Бұл қосылыс жергілікті билерді, сондай-ақ айналасындағы елдер мен аймақтардан әкелінген билерді қамтиды. Тарихты да, мәдениетті де көрсететін Гондурас халықтық дәстүрлері адамдардың өміріндегі маңызды оқиғаларды сүйемелдеп, бейнелейді. 1950 жылдардан бастап, Рафаэль Мансанарес Агилар бастаған фольклоршылар 150-ге жуық дәстүрлі билерді, оларды бастаған қауымдастықта оларды сүйемелдеген киімдер мен музыканы құжаттады. Ұлттық фольклор басқармасы Білім министрлігінің құрамына кіреді. Олар негізгі мәдени ықпалына қарай колониялық, метис, жергілікті (немесе кемпесино) және гарифуна болып жіктеледі. Киімдер де ұқсас санаттарға жатады.