Балидегі би және эйфория: Маргарет Мид пен Грегори Бейтсонның 1952 жылғы антропологиялық фильмі. Бишілердің транс және қауіпсіз пышақпен билеуі туралы дереккөз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грегори Бейтсонның 1952 жылғы антропологиялық фильмі, Маргарет Мид. «Балидегі транс және би» – антропологтар Маргарет Мид пен Грегори Бейтсонның 1930 жылдары Балидегі зерттеулері барысында түсірген қысқаметражды деректі фильм. Онда әйел бишілер өткір крис қылыштарымен трансқа түсіп билейді, соңында ешқандай жарақат алмай өздерін пышақтап алады. Фильм 1951 жылға дейін жарық көрген жоқ. Кейінгі антропологтар бұл фильмді новаторлық жетістігі үшін жоғары бағаласа, ал бишілердің әңгімелері сияқты маңызды мәліметтерді қалдырып, тек орындалуына назар аударғаны үшін сынға да ұшыратты.
1952 anthropology film by Gregory Bateson, Margaret Mead
Trance and Dance in Bali is a short documentary film shot by the anthropologists Margaret Mead and Gregory Bateson during their research on Bali in the 1930s. It shows female dancers with sharp kris daggers dancing in trance, eventually stabbing themselves without injury. The film was not released until 1951. It has attracted praise from later anthropologists for its pioneering achievement, and criticism for its focus on the performance, omitting relevant details such as the conversation of the dancers.
Тарих
Антропологтар Маргарет Мид пен Грегори Бейтсон 1930 жылдары Балиге екі жылдық зерттеу сапарымен барды, осы сапар барысында 16 миллиметрлік пленкадан 22 000 фут түсірілім және 25 000 фотосурет жасады, сондай-ақ жеті фильмді аяқтады, олардың бірі – «Балидегі транс және би». Олар 1936 жылы үйленді. Олардың жасаған визуалды материалдары антропологияда бұрын-соңды болмаған деңгейдегі материалдар деп есептеледі. Мұның себебі – олардың қатысушы бақылау әдісі болды, бұл әдіс зерттеу нысанының көзқарасын толыққанды түсіну үшін жүйелі далалық жазбаларда мұқият тіркелуді көздеді. Олар фотосурет техникасына ерекше назар бөлді, олар тұрақты және қозғалыс суретке түсіру камераларын пайдаланды. Сапарының барысында Бейтсон үйде қосымша көлемді пленка, үлкен дамыту ыдысы және фотосуреттерді «өте жылдам тізбекпен» түсіруге мүмкіндік беретін жылдам орағыш жінады.
The anthropologists Margaret Mead and Gregory Bateson visited Bali for two years of research in the 1930s, shooting some 22,000 feet of 16 millimetre film and 25,000 photographs, and completing seven films, of which Trance and Dance in Bali is one. They were married in 1936. Their output of visual materials has been described as unrivalled in anthropology. This was driven by their method of participant observation, which was intended to be recorded in copious systematic field notes so as to grasp the subject's point of view. They paid careful attention to photographic technique, using both still and motion picture cameras. During their stay, Bateson sent home for additional bulk film, a larger developing tank, and a rapid winder to allow photographs to be taken "in very rapid succession".
Қысқаша мазмұны
Фильмде Индонезияның Бали аралында өтетін ритуалдық бидің бір түрі – Крис биінің орындалуы бейнеленеді. Бишілер – жас әйелдер. Олардың қолында крис қылыштары бар. Олар бірінен соң бірі транске түсіп, кейін одан оянады. Транс күйінде олар құштарлықпен билеп, қылыштарымен өздерін жарақаттаса да, ешбір зардап шекпейді. Фильмнің басы мен соңында бидің сюжетін қысқаша баяндайтын мәтін блоктары көрсетіледі. Антрополог Джордан Кэтрин Вейнандтың сөзіне қарағанда, фильм "өз заманы үшін өте әсерлі болған". Ол балиліктердің "күшті транста билеп, қылыштармен өздерін жарақаттағанда, ешбір жарақат алмағандарын" жазды. Содан кейін олар қасиетті сумен және құрбандық иіс суларымен санаға келтіріледі. Индонезия-американдық антрополог Фатима Тобинг Рони "фотогендік" зорлық-зомбылық пен трансты аудару мүмкін емес деп санайды: антропология трансты зерттей алады, бірақ оның сырына ешқашан жете алмайды. Оның пікірінше, "хатшы жазған қыздардың тартымды дауыстары мен қарт әйелдердің мақтанға толы күлкісі үнсіз немесе саундтректе естілмейді: әйелдер ешқандай айырмашылығы жоқ экзотикалық транске түскен адамдарға айналады. Ал қарт әйелдердің рухани тереңдігі ескерілмейді". Объективтілік туралы айтқанда, Рони "Балидегі фотогендік транс және би – антропологиялық империалистік соқырлықтың бір көрінісі, әсіресе осы ғалымдар өздерінің жоғары көру қабілетіне сеніп, оны насипаттағандарын ескерсек, бұл өте қисынсыз" дейді. Оның ойынша, олардың фильмдері "қазіргі стандарттармен салыстырғанда да күрделі, себебі олар фильмді этнографиялық иллюстрация ретінде емес, жүйелі мәдени зерттеудегі қуатты құрал ретінде пайдаланады". Кино зерттеушісі Тревор Понеч, Бейтсон мен Мидтің объективтілігі орындалудың дәстүрлі жағдайларын өзгерту арқылы күмәнді болып табылатынын, мүмкін олардың "этикалық тұрғыдан күмәнді, өмірлік көзқарасты бұрмалайтын ниеттерінің" әсері болғанын жазады.
The film describes and illustrates a single performance of the Kris Dance, a ritual dance on the Indonesian island of Bali. The dance portrays the struggle of good, in the shape of dragons, against evil, in the shape of masked Tjalonarang witches. The dancers are young women. They hold kris daggers. They are seen to enter trance, one at a time, and are revived from it. While in trance, they dance ecstatically and stab themselves with their daggers, remaining unharmed. The film opens and closes with displayed blocks of text, summarizing the dance's story. The film was "very influential for its time", according to the anthropologist Jordan Katherine Weynand. She states that it records Balinese people "dancing while going through violent trances, stabbing themselves with daggers without injury. They are then restored to consciousness with holy water and incense." The Indonesian American anthropologist Fatimah Tobing Rony argues that the "photogenic" violence and trance are untranslatable: anthropology can look at trance but never really penetrates its mystery. In her view, "the naughty voices of the girls and the vain chuckles of the old women, transcribed by the secretary, are never heard in the voiceover or soundtrack: the women become undifferentiated exotic trancers. And the spiritual depths of the older women are not considered." As for objectivity, Rony remarks that "The photogenic Trance and Dance in Bali is representative of a kind of anthropological imperialist blindness, ironic considering that these scientists believed [in] and promoted the idea of their own superior vision". In her view, their films are sophisticated "even by today's standards in that they use film not as ethnographic illustration but as a powerful tool in systematic cultural research." The scholar of film Trevor Ponech writes that by altering the customary conditions of performance, Bateson and Mead's objectivity is open to question, perhaps influenced by their "ethically questionable, lifeworld distorting desires".