Кіріспе

Африка биі

Гамбут биі (немесе Исикатуло) – Оңтүстік Африкадағы би, оны резеңке етік (веллингтон) киген бишілер орындайды. Оңтүстік Африкада осы етіктерді көбінесе гамбут деп атайды. Етіктерге қоңыраулар бекітіліп, бишілер жерге басып тұрғанда олар қыңылдайды. Бұл дыбыс – код немесе сигнал ретінде, жақын жердегі адамға хабар беру үшін қолданылған. Бұл әдіс шахталарда қолданылды, себебі шахтерлерге сөйлеуге қатаң тыйым салынған, әйтпесе басшыларының қалауынша қатал жазалар тағайындалған. Шахталар өте шулы болған, көбінесе пневматикалық бұрғылар жұмыс істеп тұрған. Сол кезде (1970 жылдардың ортасына дейін) Оңтүстік Африка шахталарында құлақты қорғау құралдары болмаған.

Тарих

Оңтүстік Африканың алтын кеніндегі қараңғы туннельдерде пайда болған гумбут биі бастапқы нүктесіне оралды. Бұрын қара жұмысшылардың сөйлесу мүмкіндігінен айырылып, хабарласу үшін пайдаланған реттелген шүмек ретінде туған гумбут биі, бүгінде Оңтүстік Африканың ең көркем би өнерінің бір саласы саналады.

Сипаттама

Гумбоут билерін Оңтүстік Африкадағы туристік аймақтардың көшелерінде және алаңдарында, мысалы, Кейптаундағы Виктория және Альфред су жағасында жиі кездестіруге болады. Көптеген қимылдар мен комбинациялар Оңтүстік Африка алтын кеншілерінің кендерін және казармаларын бақылаған офицерлер мен күзетшілерді пародизациялайды. Басқа африкалық билер сияқты, гумбоут полиритм мен толық денемен қимыл жасау қағидаларын қолданады, бұл кенде жұмыс істеген африкалық жұмысшылардың мәдени билерінен алынған. Бұл идиофондар немесе автофондар (күнделікті заттардың өздігінен дірілдеуі) арқылы жасалатын соқпалы би, орындалуы мен стилі афроамерикалық студенттік ұйымдардың "қадам" билеріне ұқсас.

Негізгі контексттен тыс көріністер

Бұл би Оңтүстік Африканың танымал фольклорлық тобы Black Umfolosi өнерінің басты мәнін құрайды. Американдық поп-әнші Пол Саймонның Graceland альбомында "Gumboots" атты ән бар, ол Оңтүстік Африканың township jive (mbaqanga) стилінде орындалған және Boyoyo Boys тобының мүшелерінің орындауында келген. Британдық-американдық композитор Дэвид Брюс "Gumboots" биінен шабыттанған "Gumboots" атты кларнет квинтетін жазды. Ол 2008 жылы Карнеги Холлдың тапсырысы бойынша жазылған, ал Тодд Палмер мен Сент-Лоуренс Стринг квартетінің орындауындағы толық нұсқасын олардың веб-сайтынан тыңдауға болады. Оңтүстік Африкалық студент гумбут биін Pearson College UWC халықаралық мектебінде әлемнің түкпір-түкпірінен келген сыныптастарына таныстырғаннан бері, мектеп Gumboot Core Team арқылы осы дәстүрді сақтап келеді. Бұл команда би қадамдарын үйретеді, мәдениетті зерттейді және 45 жылдан бері кампуста оған деген құрметті сақтайды. Топ бидің тарихын құрметтейді және өнер көрсету кезінде оның шынайылығын, білім беру маңызын ең жоғары деңгейде ұстауға тырысады. Жыл басында, наурыз және сәуір айларында команда Виктория (БК) қаласындағы One World фестивалінде билерді қоюға және орындауға жауапты болады. 1990 және 2000 жылдардан бастап Дракенсберг ұлдар хоры гумбут биін африкалық халықтық би репертуарының бір бөлігі ретінде пайдаланады. Ақ гумбуттар олардың концерттік киімдерінің екінші түрінің бөлігін құрайды (алғашқы түрі – классикалық «европалық» киім). 2017 жылы Creative Director Чак Малдонадо және Art of Stepping негізін қалаушы Джессика 'Remo' Саул гумбут биінің тарихи маңызын сақтап, оны көпшілікке тарату мақсатында World of Step ұйымын құрды.