Кіріспе

Англиялық соғыстан кейінгі органшы Пол Штайнциц (25 тамыз 1909 – 21 сәуір 1988) – Иоганн Себастьян Бахтың музыкасын орындаушы ретінде ең танымал Англияның соғыстан кейінгі органшысы. Ол Лондон Бах қоғамын және Штайнциц Бах Ойыншыларын құрды. Олардың ішіндегі маңызды Бах жобаларының бірі – Бахтың кантаталарының толық циклын 29 жыл бойы, көбінесе Лондон концерт залында орындады. Бұл Ұлыбританияда Бахтың бар сақталған шіркеу және әлемдік шығармаларының алғашқы қоғамдық орындалу циклы болды.

Мансап

(Чарльз) Пол (Джозеф) Штайнциц 1909 жылы Чичестерде дүниеге келді, ол англикан дін қызметкерінің ұлы. Ол жеке білім алып, кейіннен Корольдік музыка академиясында, сондай-ақ Джордж Олдройд пен Стэнли Марчанттан сабақ алды. Ол шебер органшы болған, 1930 жылы Корольдік органшылар колледжінен (ККО) серіктестік дипломын (АРКО) алғаннан кейін алты ай өткен соң, стипендиялық дипломын (FRCO) иеленді. 1930 жылдары ол Кенттегі Ашфордтағы Сент-Мария қауымдық шіркеуінің музыка директоры қызметін атқарды, онда Бахқа деген қызығушылығын арттырып, докторылық диссертациясын (Лондон университеті, 1940) дайындады. 1946 жылы Лондон Бах қоғамын құрғаннан кейін, Штайнциц Лондондағы Ұлы Бартоломей шіркеуінің музыка директоры және органшысы болып тағайындалды (1949–1961) және Лондон университетінің Голдсмитс колледжінде аға, содан кейін бас лекторы болды (1945–1977), қызмет еткен кезеңінде Лондон университетінің Сенатында да қызмет етті. Ол Корольдік музыка академиясының профессоры (1945–1984), содан кейін 1984 жылдан 1988 жылға дейін кеңесші профессор болып тағайындалды.

Лондон Бах қоғамы

1946 жылы Штайниц Бахтың шығармаларын Виктория дәуірінен бері қалыптасқан романтикалық асыра сілтеулерден тазалап, тиісті редакцияларды қолдану мақсатында (Оңтүстік) Лондон Бах қоғамын құрды. 1950 жылдан бастап Бахтың шығармалары неміс тілінде орындала бастады, бұл сол кездегі әңгімеге себеп болды, себебі бұл тіл әлі де жау тілі ретінде қарастырылды. 1952 жылы Штайниц 1736 жылғы ноталар бойынша Бахтың «Матайдың құмарлығын» толық және түпнұсқа неміс тілінде Ұлыбританияда алғаш рет қойды. Бұл қойылым – Бахты түпнұсқа күйінде қайта жаңғыртуға жасалған саналы әрекет болды және ол Бахтың музыкасын дәуірлік стильде және масштабта орындауға көшудегі маңызды кезең ретінде мойындалды. Одан кейін жыл сайынғы қойылымдар музыкалық күнтізбедегі басты оқиғалардың біріне айналды, үнемі эфирде көрсетілді және сахнаға көрнекті орындаушыларды шақырды. Осы және басқа да Бахқа қатысты маңызды жобалары мен қойылымдары арқылы Штайниц бұл саладағы пионер және 20 ғасырдағы британдық Бахтың қайта жандануының кілтті тұлғасы ретінде танылды. 1952 жылы Лондон Бах қоғамының атауынан «Оңтүстік» деген сөз алынып тасталды, ал кейін Штайниц британдық тыңдарманға Бахтың барлық 208 кантатасын орындаудың ауқымды жұмысын бастады. Бұл жоба 1958 жылдың қараша айында басталды және 1987 жылдың желтоқсан айында, Штайництің қайтыс болуына бірнеше ай қалғанда аяқталды. 1968 жылы ол Штайниц Бах орындаушыларын құрды – бұл Штайництің шынайы орындау идеалдарын бөлісетін кәсіби музыканттар тобы болды. Олардың ойнау стилі кантаталар мен құмарлықтардағы хордың ән айту стилін толықтырды, ал «Матайдың құмарлығы» және кейде «Иоаннның құмарлығы» қойылымдары Лондонның көрнекті шіркеулерінде жыл сайынғы күткен оқиғаларға айналды. Астанадан тыс қойылымдар әншілер мен музыканттарды жетекші британдық фестивальдарға алып келді, сондай-ақ АҚШ, Израиль, Германия Демократиялық Республикасы (1964 және 1983 жылдары, екі рет Лейпцигтегі Сент-Томас шіркеуінде) және Болгарияға көптеген гастрольдер ұйымдастырылды. Штайництің музыкалық қызметі Бах пен басқа да барокко композиторларымен ғана шектелмеді. Ол қазіргі заманғы, көбінесе британ композиторларын қолдады. 1950 және 1960 жылдары тапсырыстар мен алғашқы орындаулар жасалды, оларға Стравинскийдің («Canticum Sacrum», 1956 жылы Роберт Крафттың басқаруымен), Бруно Мадерна, Луиджи Даллапикола, Питер Максвелл Дэвис, Джон Тавенер, Энтони Милнер, Стэнли Глассер (зулу тілінде орындалған), Кристофер Браун, Джеффри Бургон және оның шәкірті Николас Маудың шығармалары кірді. Джоан Броклбанкпен бірлесіп, Штайниц 1955 жылы тағы бір хорлық және камералық оркестрлік қоғам – Дорсет Бах кантата клубын құрды. Ол құрылған кезде Штайниц өзінің Лондон Бах қоғамымен Бахтың кантаталарының толық циклын ұсынуды жоспарлап отырды, ал DBCC демалыс күндерін басқару оған кантаталарды зерттеуге және орындауға көбірек уақыт табуға, сондай-ақ оларды кеңірек аудиторияға жеткізуге мүмкіндік берді. Дорсет Бах кантата клубы бүгінгі күнге дейін елдегі өзінің түріндегі жалғыз клуб болып табылады және 2016 жылы 60 жылдығын тойлады. 2009 жылы, Штайництің туған күніне орай, топ өзінің қазан айындағы кездесуін өзінің негізін қалаушысына және алғашқы дирижеріне арнады.

Стипендия, марапаттар және жеке өмірі

Штайництің білімділігі мен тақырыпты терең түсінуі оған өз ойыншылары мен әншілеріне техника және интерпретация мәселесінде сенім артуға кедергі келтірмеді. Бұл өзара сенім ұлттық баспасөзде есте қаларлық оқылымдар мен жарқын мақтауларға әкелді. "Бахтың барлық музыкасы – би музыкасы, тек речитативтерден басқасы", – деп айтатын ол музыканттарға. Оның жарияланымдарының ішінде New Oxford History of Music еңбегіндегі 18 ғасырдағы неміс шіркеу музыкасы туралы тарау, музыка студенттеріне арналған гармония оқулықтары, сондай-ақ «Бахтың құмарлықтары», «Бах хорлары үшін» және «Бахтың вокалды музыкасын орындау» атты кітаптары бар. Сондай-ақ, 1950–1980 жылдар аралығында The Musical Times журналында және әртүрлі американдық журналдарда, оның ішінде Америкалық хорлық дирижерлер қауымдастығының (ACDA) көптеген хаттары мен мақалалары жарық көрді. Штайниц Корольдік музыка академиясының және Корольдік органшылар колледжінің мүшесі болды. 1985 жылы Бахтың 300 жылдығына орай Британ империясы орденінің офицері (OBE) болып тағайындалды. Дегенмен, ол Бахқа соңғы құрмет көрсетуді тіледі: композитордың портреті көбінесе дирижердің трибунасына сүйеніп, концерт соңында құлшыныспен шапалаққа ұшырады. Штайниц 1988 жылдың 21 сәуірінде Суррейдегі Олд Окстед ауылындағы сүйікті 18 ғасырлық коттеджінде қысқа сырқаттан кейін қайтыс болды. Ол музыканың саяси дауларды жою арқылы бейбітшілікке үлес қоса алатынына терең сенген, шын ниетті квакер еді. Оған арналған қоғамдық ескерткіш Лондон қаласындағы Ұлы Сент-Бартоломей монастырының галереясында орналастырылды. Оны Ричард Киндерсли жасады және 1991 жылы Лондонның Лорд-мэрі сэр Александр Грэм ГБЕ ашты. Салтанатты рәсімнен кейін Штайництің жақтаған музыкалық күштерін көрсететін Бахтың музыкасы орындалды, енді осы дәстүрлер келесі буынға берілді. Бахтың маусымдық кантаталары, атақты Шаконе және Үшінші сюита бағдарламасын қоғамдық тұлғалар, музыканттар мен жақтастарынан құралған құрметті аудиторияға ұсынды. Бұл лайықты ескерткіш болды және оның өлімінен кейін де жалғасуын қалаған үздіксіздікке үміт берді. 1996 жылы LBS-нің 50 жылдығын тойлаған Лондон Бах фестивалінің ашылуында композитор Джон Тавенер британдық музыкалық өмірге және Лондон Бах қоғамына қосқан үлесі үшін Штайницке құрмет көрсетті. Ол: «Менің ойымша, Пауыл ешқашан толыққанды танылмады және Англия оның болмауы үшін өкінуі керек, өйткені ол болмаса Лондон Бах қоғамы құрылмаған болар еді» деді. Штайництің бірінші әйелі Джоан (туған есімі Пакстон), оған 1933 жылы үйленді, екі ұлы болды – Николас және Ричард. (Профессор Ричард Штайниц Хаддерсфилд заманауи музыка фестивалінің негізін қалаушы). Бұл неке 1945 жылы аяқталды және Штайниц екінші әйелі Марджеримен (туған есімі Стилл) үйленді, одан Фелисити атты қызы дүниеге келді. Бұл неке де ажырасып кетті. 1976 жылы ол үшінші әйелі Маргаретке үйленді, ол Пауль Штайництің қайтысынан кейін оның жұмысын жалғастырды және Лондон Бах қоғамын Штайнци Бах Ойыншыларын қосып дамытты, 1990 жылы жыл сайынғы Бахфестті құрды және оның жалпы көркемдік директоры болды. 2001 жылы ол Корольдік музыка академиясының құрметті мүшесі (Hon. ARAM) атанды және 2006 жылы Германияның Ардагерлік орденінің офицерлік кресімен марапатталды. 2019 жылы Маргарет Британдық-неміс қауымдастығының Құрмет медалін алды. Штайництің жүз жылдық мерейтойы 2009 жылы Лондон Бах қоғамының Бахфестінде және оған тығыз байланысты болған басқа ұйымдарда лайықты түрде тойланды. Бахты зерттеу және орындаудағы Штайництің жеке көзқарасына сәйкес, пассивті емес, белсенді серияны ұсынуға көңіл бөлінді. Корольдік музыка академиясы / Кохн қоры Бах кантаталар сериясындағы концерт оған арналды, Корольдік Уэльс музыка және драма колледжінде үш жыл бойы жүретін Штайниц Бах Струнная сыйлығы тағайындалды, Штайниц Бах Ойыншыларының және қазіргі Бах әншілерінің арнайы Бах кантата концерті Ұлы Сент-Бартоломей шіркеуінде ұсынылды және жаңа 18–30 Бах клубы құрылды. 2010 жылы Лондон Бах қоғамының 20-шы Бахфестінде «Өмір үшін Бах» атты даму науқаны басталды, бұл жалғасып жатқан жоба, оның басты мақсаты болашақта Лондон Бах қоғамының орталық штаб-пәтерін қамтамасыз ету. 2016 жылдың қараша айында 70 жылдығын тойлаған LBS 2021 жылға дейін жоспарланған стратегиялық жоспар мен жұмыс бағдарламасына сәйкес жұмыс істейді, бұл қоғамның 75 жылдығы.