Кіріспе

Канадалық құқықтық ілім
Канаданың конституциялық құқығында юрисдикцияаралық иммунитет – бұл юрисдикцияның бір деңгейінен шыққан заңнаманың басқа деңгейде қарастырылған мәселелерге қолданылуын анықтайтын құқықтық ілім. Юрисдикцияаралық иммунитет – бұл өзекті және мазмұн доктринасынан ерекшелік, себебі ол әрбір федералдық тақырыптың провинциялық заңдармен тиіспеуге болатын өзегі бар екенін белгілейді. Банктерге салық салу туралы провинциялық заң, банктік қызметтің қорғалған өзегіне кірмейтіндіктен, қолданылуы мүмкін деп танылуы мүмкін, бірақ кредиторлардың борыштарын өндіру құқығын шектейтін провинциялық заң осы өзектің өзіне тиіп, қолданылмайды деп шешіледі. Басымдық доктринасы бойынша, егер жарамды федералдық және жарамды провинциялық заңдар қақтығысатын болса, федералдық заң басым болып табылады, үстемдік етеді және қақтығыс шегінде провинциялық заңнаманы күшсіз етеді. Екі заң арасындағы қақтығысты анықтау үшін басты критерий – провинциялық заңның федералдық заңның "мақсатына кедері келтіретіні" болып табылады. Керісінше, юрисдикцияаралық иммунитет доктринасы, егер заңнамалардың арасында келіспеушілік немесе федералдық және провинциялық заңдар арасында қайшылық болмаса да, қолданылады. Ол тек провинциялық заңнаманың федералдық иеліктерге, тұлғаларға немесе кәсіпорындарға маңызды әсер ететінін талап етеді. Бұл доктрина басқа билік деңгейінің юрисдикциясының өзегіндегі заттардың, тұлғалардың немесе кәсіпорындардың құқықтары мен міндеттеріне, мәртебесіне әсер ететін немесе олардың маңызды бөліктерін реттейтін жалпы қолданыстағы заңнаманы қолданылмайды деп жариялайды:

заттарға,
тұлғаларға, немесе
кәсіпорындарға.

Алғашқы оқиғалар

Бұл доктрина алғаш рет провинциялық заңдардың федерациялық тіркелген компанияларға тигізетін әсерін реттеу үшін қалыптастырылды. "Джон Дир" ісінде, заң шығарушы провинцияның заңдарына сәйкес тіркелмеген компанияларға белгілі бір лицензиясыз қызмет етуіне тыйым салатын провинциялық заңдар федерациялық тіркелген компанияларға қолданылмайды деп шешілді. "Ұлы Батыс Саддлерри" ісінде, Онтарионың барлық компанияларға провинциялық лицензиясыз жерге ие болуына немесе жерді ұстауына тыйым салатын заңы провинция ішінде жұмыс істейтін федерациялық компаниялардың мәртебесіне немесе маңызды құқықтарына зиян келтірмеді.