Ең төменгі жалақы: маңызы мен әсері

Ең төменгі жалақы – жұмысшыларға заңды түрде төленетін ең аз ақы. Мамандар бұл заңды айналып өтуге тырысады. Елдердегі айырмашылықтар туралы біліңіз.

37 мин оқу

100%

Дереккөз: Minimum wage — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Ең төменгі жалақы – мемлекетте заң бойынша жұмыс істеу үшін төленетін ең төменгі жалақы, бұл қызметкерлердің еңбегін сату бағасының ең төменгі шегі. Көптеген елдер 20 ғасырдың соңына дейін ең төменгі жалақы туралы заңнаманы енгізді. Ең төменгі жалақы еңбек құнын арттыратындықтан, компаниялар көбінесе ең төменгі жалақы заңдарын сақтамау үшін уақытша жұмыспен қамту арқылы, жалақысы төмен немесе мүлдем жоқ жерлерге еңбек күшін көшіру арқылы немесе жұмыс функцияларын автоматтандыру арқылы тырысады. Ең төменгі жалақы саясаты елдер арасында және тіпті бір ел ішінде де айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін, әртүрлі аймақтар, секторлар немесе жас топтары өздерінің ең төменгі жалақы ставкаларына ие. Мұндай өзгерістерге көбінесе өмір сүру құны, аймақтық экономикалық жағдайлар және салаға тән факторлар әсер етеді. Ең төменгі жалақы талабы қозғалысы алғашқыда жұмыс берушілердің жұмысшыларды пайдалануын тоқтату мақсатымен туды, олардың оларға қарағанда теңсіз саудалық күші бар деп есептелді. Уақыт өте келе, ең төменгі жалақы төмен кірісті отбасыларға көмектесу құралы ретінде қарастырыла бастады. Кәсіподаққа міндетті мүшелікті белгілейтін және мүшелері үшін ең төменгі жалақыны бекітетін заманауи ұлттық заңдар алғаш рет 1894 жылы Жаңа Зеландияда қабылданды. Ең төменгі жалақы заңдары қазіргі таңда көптеген юрисдикцияларда қолданылып жүргенімен, оның артықшылықтары мен кемшіліктері туралы әртүрлі пікірлер бар. Сонымен қатар, ең төменгі жалақы саясатын әртүрлі әдістер арқылы жүзеге асыруға болады, мысалы, нақты жалақы ставкаларына тікелей заңнамалық актілер қабылдау, ең төменгі жалақыны экономикалық көрсеткіштерге сүйене отырып бейімдейтін формуланы белгілеу немесе жұмыс берушілер, қызметкерлер және үкімет өкілдерімен консультациялар негізінде ең төменгі жалақыны анықтайтын жалақы комиссияларын құру. Сұраныс пен ұсыныс модельдері ең төменгі жалақыдан жұмыс орындарының қысқаруы мүмкін екенін көрсетеді; алайда, ең төменгі жалақы монопсониялық сценарийлерде еңбек нарығының тиімділігін арттыра алады, онда жекелеген жұмыс берушілердің нарыққа жалпы бақылау билігі бар. Ең төменгі жалақыны қолдаушылар оның жұмысшылардың өмір сүру деңгейін арттыратынын, кедейлікті азайтатынын, теңсіздікті төмендететінін және моральдық жағдайды жақсартатынын айтады. Керісінше, ең төменгі жалақыны қарсыластары оның кедейлік пен жұмыссыздық деңгейін арттыратынын мәлімдейді, себебі кейбір төмен жалақылы жұмыс істеушілер "жұмыс таба алмай, жұмыссыздар қатарына қосылады". Эдуард, бай жер иесі болғандықтан, өздерінің жерін өңдеу үшін, лордтары сияқты, шаруаларға тәуелді болды. 1348 жылдың күзінде Англияға қара өлім келді және халықтың көп бөлігі қырылды. Еңбек күшінің өте тапшылығы жалақының күрт өсуіне әкелді және король Эдуард III жалақы төлемақысын шектеуге тырысты. Бұл жарлыққа енгізілген кейінгі түзетулер, мысалы, "Еңбекшілердің заңы" (1351) белгіленген ставкаларынан жоғары жалақы төлегендерге қатысты айыппұлдарды арттырды. Жұмыссыздық жағдайында көптеген әйелдер мен жасөспірімдер жұмыс істеді, оларға төленген жалақының төмендігі қанағаттандырмас деңгейде болды. Шаруалардың жалақысын төлеуге мәжбүрлеу үшін ең төменгі жалақы ұсынылды. Уақыт өте келе, назар адамдарға, әсіресе отбасыларға көмектесуге ауыстырылды, олардың өзін-өзі қамтамасыз етуге мүмкіндігі болды. АҚШ-та 19 ғасырдың соңында ең төменгі жалақыны қолдау идеясы эвгеникалық қозғалыспен бірге пайда болды. Нәтижесінде, сол кездегі кейбір экономистер, соның ішінде Ройал Микер және Генри Роджерс Сигер, ең төменгі жалақыны жұмысшыны ғана емес, сонымен қатар қажетті жартылай және білікті жұмысшыларды қолдау үшін, ал қажетсіз жұмысшыларды (бос жүргендер, иммигранттар, әйелдер, нәсілдік азшылықтар және мүгедектер) еңбек нарығынан шығару үшін қабылдауды ұсынды. Ұзақ мерзімді перспективада бұл қаламаған жұмысшылардың ақша табу және отбасы құру мүмкіндігін шектеуге және осылайша оларды экономистердің идеалдық қоғамынан шығаруға әкелер еді.

Lowest remuneration which can be paid legally in a state for working

A minimum wage is the lowest remuneration that employers can legally pay their employees—the price floor below which employees may not sell their labor. Most countries had introduced minimum wage legislation by the end of the 20th century. Because minimum wages increase the cost of labor, companies often try to avoid minimum wage laws by using gig workers, by moving labor to locations with lower or nonexistent minimum wages, or by automating job functions. Minimum wage policies can vary significantly between countries or even within a country, with different regions, sectors, or age groups having their own minimum wage rates. These variations are often influenced by factors such as the cost of living, regional economic conditions, and industry specific factors. The movement for minimum wages was first motivated as a way to stop the exploitation of workers in sweatshops, by employers who were thought to have unfair bargaining power over them. Over time, minimum wages came to be seen as a way to help lower income families. Modern national laws enforcing compulsory union membership which prescribed minimum wages for their members were first passed in New Zealand in 1894. Although minimum wage laws are now in effect in many jurisdictions, differences of opinion exist about the benefits and drawbacks of a minimum wage. Additionally, minimum wage policies can be implemented through various methods, such as directly legislating specific wage rates, setting a formula that adjusts the minimum wage based on economic indicators, or having wage boards that determine minimum wages in consultation with representatives from employers, employees, and the government. Supply and demand models suggest that there may be employment losses from minimum wages; however, minimum wages can increase the efficiency of the labor market in monopsony scenarios, where individual employers have a degree of wage setting power over the market as a whole. Supporters of the minimum wage say it increases the standard of living of workers, reduces poverty, reduces inequality, and boosts morale. In contrast, opponents of the minimum wage say it increases poverty and unemployment because some low wage workers "will be unable to find work [and] will be pushed into the ranks of the unemployed". Edward, who was a wealthy landowner, was dependent, like his lords, on serfs to work the land. In the autumn of 1348, the Black Plague reached England and decimated the population. The severe shortage of labor caused wages to soar and encouraged King Edward III to set a wage ceiling. Subsequent amendments to the ordinance, such as the Statute of Labourers (1351), increased the penalties for paying a wage above the set rates. The sweatshops employed large numbers of women and young workers, paying them what were considered to be substandard wages. The sweatshop owners were thought to have unfair bargaining power over their employees, and a minimum wage was proposed as a means to make them pay fairly. Over time, the focus changed to helping people, especially families, become more self sufficient. In the United States, the late 19th century ideas for favoring a minimum wage also coincided with the eugenics movement. As a consequence, some economists at the time, including Royal Meeker and Henry Rogers Seager, argued for the adoption of a minimum wage not only to support the worker, but to support their desired semi and skilled laborers while forcing the undesired workers (including the idle, immigrants, women, racial minorities, and the disabled) out of the labor market. The result, over the longer term, would be to limit the nondesired workers' ability to earn money and have families, and thereby, remove them from the economists' ideal society.

Ең төменгі жалақы туралы заңдар

Ең алғашқы қазіргі заманғы ұлттық ең төменгі жалақылар кәсіподақтарды үкіметтің мойындауымен енгізілді, олар өз кезегінде 1894 жылы Жаңа Зеландияда, содан кейін 1896 жылы Австралияда және 1909 жылы Ұлыбританияда мүшелері арасында ең төменгі жалақы саясатын орнатты. АҚШ-та ең төменгі жалақы алғаш рет 1938 жылы ұлттық деңгейде енгізілді, ал 1998 жылы Ұлыбританияда қайта енгізіліп, кеңейтілді. Қазіргі таңда барлық елдердің 90 пайызынан астамында ең төменгі жалақыға қатысты заңнама немесе міндетті ұжымдық келісімдер бар. Швеция, Финляндия, Дания, Швейцария, Австрия және Италия сияқты басқа елдерде ең төменгі жалақы туралы заң жоқ, бірақ олар жұмыс берушілер тобы мен кәсіподақтарға ұжымдық келісімдер арқылы ең төменгі табысты белгілеуге сенеді. Ең төменгі жалақы ставкалары көптеген түрлі юрисдикцияларда әртүрлі, мысалы, АҚШ-тың кейбір заңдары бойынша сағатына 7,25 доллар (жылдық 14 500 доллар) (немесе ұншық алатын қызметкерлер үшін 2,13 доллар, бұл «ұншық ең төменгі жалақысы» деп белгілі), АҚШ штаты Вашингтонда сағатына 16,28 доллар немесе Ұлыбританияда 25 жастан асқандар үшін 8,91 фунт стерлинг, сондай-ақ жалақы төленетін кезең (мысалы, Ресей мен Қытай айлық ең төменгі жалақыны белгілейді) немесе қолданыс аясы бойынша да ерекшеленеді. Қазіргі уақытта АҚШ-тың федералдық ең төменгі жалақысы сағатына 7,25 долларды құрайды, бірақ көптеген штаттарда ең төменгі жалақы жоғары. Дегенмен, Луизиана және Теннесси сияқты кейбір штаттарда ең төменгі жалақы туралы заң жоқ, ал Джорджия және Вайоминг сияқты басқа штаттардағы ең төменгі жалақы федералдық ең төменгі жалақыдан төмен, бірақ бұл штаттарда федералдық ең төменгі жалақы сақталады. Кейбір юрисдикциялар жұмыс берушілерге қызметкерлеріне берілген ұншықты ең төменгі жалақы деңгейіне қосуға рұқсат береді. Үндістан 1948 жылы ең төменгі жалақы саясатын заңмен енгізген алғашқы дамып келе жатқан елдердің бірі болды. Алайда, тіпті мемлекеттік мекемелердің мердігерлері де оны сирек іске асырады. 2017 жылғы мәліметтер бойынша Мумбайдағы ең төменгі жалақы күніне 348 рупийді құрады. Үндістанда географиялық аймаққа байланысты 1200-ден астам ең төменгі жалақы ставкалары бар, бұл ең күрделі жүйелердің бірі.

The first modern national minimum wages were enacted by the government recognition of unions which in turn established minimum wage policy among their members, as in New Zealand in 1894, followed by Australia in 1896 and the United Kingdom in 1909. In the United States, statutory minimum wages were first introduced nationally in 1938, and they were reintroduced and expanded in the United Kingdom in 1998. There is now legislation or binding collective bargaining regarding minimum wage in more than 90 percent of all countries. Other countries, such as Sweden, Finland, Denmark, Switzerland, Austria, and Italy, have no minimum wage laws, but rely on employer groups and trade unions to set minimum earnings through collective bargaining. Minimum wage rates vary greatly across many different jurisdictions, not only in setting a particular amount of money—for example $7.25 per hour ($14,500 per year) under certain US state laws (or $2.13 for employees who receive tips, which is known as the tipped minimum wage), $16.28 per hour in the U. S. state of Washington, or £8.91 (for those aged 25+) in the United Kingdom—but also in terms of which pay period (for example Russia and China set monthly minimum wages) or the scope of coverage. Currently the United States federal minimum wage is $7.25 per hour, though most states have a higher minimum wage. However, some states do not have a minimum wage law, such as Louisiana and Tennessee, and other states have minimum wages below the federal minimum wage such as Georgia and Wyoming, although the federal minimum wage is enforced in those states. Some jurisdictions allow employers to count tips given to their workers as credit towards the minimum wage levels. India was one of the first developing countries to introduce minimum wage policy in its law in 1948. However, it is rarely implemented, even by contractors of government agencies. In Mumbai, as of 2017, the minimum wage was Rs. 348/day. India also has one of the most complicated systems with more than 1,200 minimum wage rates depending on the geographical region.

Бейресми ең төменгі жалақылар

Кедендік баждар, тар еңбек нарықтары және үкіметтер мен кәсіподақтардың заңнан тыс қысымдары де-факто ең төменгі жалақыны құруы мүмкін. Халықаралық қоғамдық пікір де, көпұлтты компанияларды үшінші дүние елдерінің жұмысшыларына дамысқан елдердегідей жалақы төлеуге мәжбүрлеу арқылы осыған қол жеткізе алады. Оңтүстік-Шығыс Азия және Латын Америкасындағы осы жағдай 2000 жылдары кеңінен таралды, бірақ бұрын 20 ғасырдың ортасында Батыс Африкадағы компанияларда да осыған ұқсас жағдай болған.

Ең төменгі жалақыны белгілеу

Бастапқы ең төменгі жалақы мөлшерлемесін белгілеуге пайдаланылатын көрсеткіштердің арасында жұмыс орындарының жоғалуын азайтып, халықаралық бәсекеге қабілеттілікті сақтайтын көрсеткіштер бар. Оларға нақты және номиналды жалпы ішкі өніммен өлшенетін жалпы экономикалық жағдай; инфляция; еңбек күшінің ұсынысы мен сұранысы; жалақы деңгейі, таралуы және аражіктер; жұмыспен қамту шарттары; өнімділіктің өсуі; еңбек құны; кәсіпорынның жұмыс істеу шығындары; банкроттықтардың саны мен тенденциясы; экономикалық еркіндік рейтингі; тұрмыс деңгейі және басым орташа жалақы мөлшерлемесі жатады. Бизнес саласында бизнес жүргізудің күтілетін құнының өсуі, пайдалылыққа қауіп, жұмыссыздықтың өсуі (және одан кейін әлеуметтік төлемдерге мемлекеттік шығыстардың артуы, салық ставкаларының өсуі) және жаңа заңмен белгіленген ең төменгі жалақыны немесе одан сәл жоғары жалақы алатын тәжірибелі қызметкерлердің жалақысына тигізетін әсерлер алаңдатушылық тудырады. Қызметкерлер мен олардың өкілдері арасында саяси факторлар маңызды, себебі еңбек көшбасшылары ең жоғары мөлшерлемені талап ету арқылы қолдау табуға тырысады. Басқа да мәселелерге сатып алу қабілеті, инфляцияға индекстеу және жұмыс уақытын стандарттау кіреді.

Ең төменгі жалақының табыстың теңсіздігі мен кедейлікке әсері

Ең төменгі жалақы саясаты табыстың теңсіздігі мен кедейлік деңгейіне тигізетін әсері тұрғысынан көптен бері талқыланып келеді. Жақтастары ең төменгі жалақыны көтеру табыс арасындағы айырмашылықты азайтуға көмектеседі, артық кірісі жоқ жұмысшыларға қажетті заттарды алуға және жалпы экономикаға үлес қосуға мүмкіндік береді деп санайды. Ең төменгі жалақының өсуі тікелей әсер ете отырып, ең төменгі жалақыдан сәл жоғары жалақы алатын адамдардың да жалақысын арттыруы мүмкін. Дегенмен, қарсыластары ең төменгі жалақының көтерілуі, әсіресе біліктілігі төмен және бастапқы деңгейдегі жұмысшылар үшін жұмыс орындарының қысқаруына әкелуі мүмкін екенін айтады, себебі кәсіпкерлер еңбек құнының өсуіне шыдамай, жұмыс орындарын немесе жұмыс уақытын қысқартуға мәжбүр болуы мүмкін. Сонымен қатар, олар ең төменгі жалақыны көтеру шарасы кедейлікте өмір сүретін адамдарға тиімді бағытталмауы мүмкін дейді, өйткені ең төменгі жалақыны алатын көптеген адамдар жоғары табысты шаруашылықтардағы қосымша табыс көзі болып табылады. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, АҚШ-тағы Еңбек табысына салық жеңілдігі (Earned Income Tax Credit - EITC) сияқты нақты қолдау бағдарламалары кедейлікті жеңуде тиімдірек болуы мүмкін. Ең төменгі жалақы саясатының табыстың теңсіздігі мен кедейлікті азайтудағы тиімділігі әлі де талқылаулар мен зерттеулердің тақырыбы болып қалуда.

Сұраныс пен ұсыныс моделі

Көптеген экономика оқулықтарында көрсетілген еңбек нарығының сұраныс және ұсыныс моделіне сәйкес, ең төменгі жалақыны көтеру ең төменгі жалақы алатын жұмыскерлердің жұмысқа орналасуын төмендетеді. Жоғары жалақы ұсынылған еңбектің көлемін арттыратындықтан, еңбек ұсынысы қисығы жоғары қарай көтеріліп, оңға қарай жылжиды. Бұған себебі, жоғары жалақыда жұмыс істеуге дайын адамдардың саны артады, ал жұмыс орындарының саны азаяды. Компаниялар жұмысқа қабылдауда таңдамалы болуы мүмкін, сондықтан біліктілігі және тәжірибесі аз адамдар көбінесе шеттетіледі. Ең төменгі жалақыны енгізу немесе арттыру, әдетте, төмен білікті еңбек нарығындағы жұмыспен қамтуға ғана әсер етеді, себебі тепе-теңдік жалақысы ең төменгі жалақы деңгейінде немесе одан төмен болады. Ал жоғары білікті еңбек нарықтарында тепе-теңдік жалақысы ең төменгі жалақының өзгеруіне жұмыспен қамту деңгейіне әсер ету үшін тым жоғары болады.

Монопсондық

Сұраныс пен ұсыныс моделі ең төменгі жалақыны көтеру жалақысы көтерілген жұмысшыларға көмектеседі, ал компаниялар жұмыспен қамтуды қысқартқан кезде жұмысқа алынбаған (немесе жұмысынан айырылған) адамдарға зиян тигізеді деп болжайды. Бірақ ең төменгі жалақыны қолдаушылар жағдайдың модель ескере алмайтыннан әлдеқайда күрделі екенін айтады. Бір күрделі фактор – еңбек нарығындағы монопсония мүмкіндігі, онда жеке жұмыс беруші төленетін жалақыны анықтауда белгілі бір нарықтық билікке ие. Осылайша, кем дегенде теориялық тұрғыдан алғанда, ең төменгі жалақы жұмыспен қамтуды арттыруы мүмкін. Бір жұмыс берушінің нарықтық билігі дәстүрлі «компаниялық қала» мағынасында көптеген еңбек нарықтарында кездеспесе де, асимметриялық ақпарат, жетілмеген мобильділік және еңбек шартының жеке ерекшеліктері көптеген фирмаларға жалақыны белгілеуге белгілі бір билік береді. Қазіргі заманғы экономикалық теория бойынша, тым жоғары ең төменгі жалақы еңбекке деген сұраныстың көп бөлігінен жоғары баға белгілеу арқылы жұмыссыздықты арттыруы мүмкін, бірақ орынды деңгейдегі ең төменгі жалақы жұмыспен қамтуды арттырып, өсім мен тиімділікті жақсарта алады. Бұл себебі еңбек нарықтары монопсонистік және жұмысшылар тұрақты түрде келіссөз жүргізуге мүмкіндік таппайды. Төмен табысты жұмысшылардың жұмсауы артып, тауарлар мен қызметтерге тиімді жалпы сұраныс ынталандырылады.

Сұраныс пен ұсыныс моделінің сын-пікірлері

Ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуды азайтатыны туралы пікір еңбек нарығының сұраныс пен ұсыныс моделіне негізделген. Бірқатар экономистер, мысалы Пьеренджело Гаргеньяни, Роберт Л. Виенно, Ариго Опочер және Ян Стидман, Пьеро Сраффаның еңбегіне сүйене отырып, бұл модель, тіпті барлық болжамдарды ескергенде де, логикалық тұрғыдан дұрыс емес деп санайды. Майкл Аниадике Дэнс пен Уинн Годли симуляция нәтижелеріне сүйене отырып, оқулық модельмен жасалған эмпирикалық зерттеулердің көп бөлігі жоққа шығаруға болатын теория құрамайтынын, демек, бұл модель үшін эмпирикалық дәлелдердің шамалы екенін айтады. Грэхам Уайт, ішінара Сраффалық көзқарасқа негізделген, еңбек нарығының икемділігін арттыру саясаты, соның ішінде ең төменгі жалақыны төмендету, экономикалық теорияда «интеллектуалды тұрғыдан дұрыс» аргументке ие емес деп санайды. Корнелл университетінің еңбек экономикасы және экономика профессоры Гэри Филдс стандартты оқулық модельдің ең төменгі жалақыға қатысты екіұшты екенін және стандартты теориялық аргументтердің бір секторлық нарықты ғана дұрыс бағалайтынын айтады. Филдс екі секторлық нарықты атап көрсетеді, онда «жеке кәсіпкерлер, қызметкерлер және шаруашылық жұмыскерлері әдетте ең төменгі жалақыдан тыс қалған [және] бір секторда ең төменгі жалақымен қамтылған, ал екіншісінде жоқ [және екеуі арасындағы қозғалыс мүмкіндігі]» жақсы талдаудың негізі болып табылады. Осы модель арқылы Филдс стандартты теориялық аргументтің екіұшты екенін көрсетеді және «оқулық модельден алынған болжамдар екі секторлық жағдайда мүлдем қолданылмайды. Сондықтан, қамтылмаған сектор дерлік барлық жерде болғандықтан, оқулық модельдің болжамдарына сенуге болмайды». Еңбек нарығына қатысты басқа көзқарас бойынша, төмен жалақылы еңбек нарықтары монополиялық бәсекелестік ретінде сипатталады, онда сатып алушылар (жұмыс берушілер) сатушыларға (жұмысшыларға) қарағанда нарықта әлдеқайда көп күшке ие. Бұл монополия жұмыс берушілердің өзара келісімі немесе сегменттелген нарықтар, іздеу шығындары, ақпараттық шығындар, жетілмейтін мобильділік және еңбек нарықтарының жеке ерекшеліктері сияқты табиғи факторлардың салдары болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, жай ғана сұраныс пен ұсыныс графигі еңбек көлемін және жалақы мөлшерін анықтай алмайды. Өйткені, жоғары қарай еңкейген жалпы еңбек ұсынысы өзгермейтін болса да, сұраныс пен ұсыныс диаграммасында көрсетілген еңбек ұсынысы қисығын пайдаланудың орнына, монополиялық жұмыс берушілер шекті шығындарға сәйкес келетін тік қисықты пайдаланады, бұл ұсыныс қисығымен қиылысып, бәсекелестікке қарағанда төмен жалақыға әкеледі. Сонымен қатар, сатылған еңбек көлемі де бәсекелестік оңтайлы үлестіруден төмен болады. Мұндай жағдай – нарықтың жетіспеушілігінің бір түрі және жұмысшыларға олардың шекті құнынан төмен жалақы төленуіне әкеледі. Монополиялық болжам бойынша, дұрыс белгіленген ең төменгі жалақы жалақыны да, жұмыспен қамтуды да арттыра алады, ал оңтайлы деңгей еңбектің шекті өніміне тең болады. Бұл көзқарас ең төменгі жалақының төмен жалақылы жұмысшыларға арналған «тегін сыйлыққа» қарама-қарсы, монополияға қарсы саясатқа ұқсас нарықты реттеу саясаты ретіндегі рөлін ерекше атап көрсетеді. Ең төменгі жалақының кейбір салаларда жұмыспен қамтуға әсер етпеуінің тағы бір себебі – қызметкерлер өндіретін өнімге деген сұраныстың өте иілместігі болуы мүмкін. Мысалы, егер басшылық жалақыны көтеруге мәжбүр болса, ол жалақының өсуін тұтынушыларға жоғары баға түрінде аудара алады. Өнімге деген сұраныс өте иілместі болғандықтан, тұтынушылар өнімді жоғары бағамен сатып алуды жалғастырады, сондықтан басшы жұмысшыларды жұмыстан босатуға мәжбүр болмайды. Экономист Пол Кругман бұл түсіндірме фирманың ең төменгі жалақы болмағанда осы жоғары бағаны неліктен белгілемегенін түсіндірмейтінін айтады. Алан Блиндер ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуға әсер етпеуінің тағы үш себебін ұсынды: жоғары жалақы айналымды төмендетуі мүмкін, демек оқыту шығындары азаяды; ең төменгі жалақыны көтеру қазіргі жұмысшыларға қарағанда жоғары жалақымен жұмысшыларды жұмысқа алудың әлеуетті мәселесін «қажетсіз» етеді; және ең төменгі жалақымен жұмыс істейтін жұмысшылар бизнестің шығындарының өте аз бөлігін құрайды, сондықтан өсім маңызды емес. Ол олардың дұрыс екенін білмейді, бірақ «тізім жаңа эмпирикалық нәтижелерді қабылдап, әлі де экономист бола алатынын көрсетеді» деп мәлімдейді.

The argument that a minimum wage decreases employment is based on a simple supply and demand model of the labor market. A number of economists, such as Pierangelo Garegnani, Robert L. Vienneau, and Arrigo Opocher and Ian Steedman, building on the work of Piero Sraffa, argue that that model, even given all its assumptions, is logically incoherent. Michael Anyadike Danes and Wynne Godley argue, based on simulation results, that little of the empirical work done with the textbook model constitutes a potentially falsifiable theory, and consequently empirical evidence hardly exists for that model. Graham White argues, partially on the basis of Sraffianism, that the policy of increased labor market flexibility, including the reduction of minimum wages, does not have an "intellectually coherent" argument in economic theory. Gary Fields, Professor of Labor Economics and Economics at Cornell University, argues that the standard textbook model for the minimum wage is ambiguous, and that the standard theoretical arguments incorrectly measure only a one sector market. Fields says a two sector market, where "the self employed, service workers, and farm workers are typically excluded from minimum wage coverage [and with] one sector with minimum wage coverage and the other without it [and possible mobility between the two]," is the basis for better analysis. Through this model, Fields shows the typical theoretical argument to be ambiguous and says "the predictions derived from the textbook model definitely do not carry over to the two sector case. Therefore, since a non covered sector exists nearly everywhere, the predictions of the textbook model simply cannot be relied on." An alternate view of the labor market has low wage labor markets characterized as monopsonistic competition wherein buyers (employers) have significantly more market power than do sellers (workers). This monopsony could be a result of intentional collusion between employers, or naturalistic factors such as segmented markets, search costs, information costs, imperfect mobility and the personal element of labor markets. In such a case a simple supply and demand graph would not yield the quantity of labor clearing and the wage rate. This is because while the upward sloping aggregate labor supply would remain unchanged, instead of using the upward labor supply curve shown in a supply and demand diagram, monopsonistic employers would use a steeper upward sloping curve corresponding to marginal expenditures to yield the intersection with the supply curve resulting in a wage rate lower than would be the case under competition. Also, the amount of labor sold would also be lower than the competitive optimal allocation. Such a case is a type of market failure and results in workers being paid less than their marginal value. Under the monopsonistic assumption, an appropriately set minimum wage could increase both wages and employment, with the optimal level being equal to the marginal product of labor. This view emphasizes the role of minimum wages as a market regulation policy akin to antitrust policies, as opposed to an illusory "free lunch" for low wage workers. Another reason minimum wage may not affect employment in certain industries is that the demand for the product the employees produce is highly inelastic. For example, if management is forced to increase wages, management can pass on the increase in wage to consumers in the form of higher prices. Since demand for the product is highly inelastic, consumers continue to buy the product at the higher price and so the manager is not forced to lay off workers. Economist Paul Krugman argues this explanation neglects to explain why the firm was not charging this higher price absent the minimum wage. Three other possible reasons minimum wages do not affect employment were suggested by Alan Blinder: higher wages may reduce turnover, and hence training costs; raising the minimum wage may "render moot" the potential problem of recruiting workers at a higher wage than current workers; and minimum wage workers might represent such a small proportion of a business' cost that the increase is too small to matter. He admits that he does not know if these are correct, but argues that "the list demonstrates that one can accept the new empirical findings and still be a card carrying economist."

Ең төменгі жалақының математикалық модельдері және фрикциялық еңбек нарығы

Келесі математикалық модельдер сандық тұрғыдан негізделген, және ең төменгі жалақының еңбек нарығының нәтижелеріне қандай әсер ететінін анықтаудағы кейбір қиындықтарды көрсетеді. Атап айтқанда, бұл модельдер еңбек нарығындағы кедергілерге назар аударады және жағдайға қарай ең төменгі жалақыны көтеру оң немесе теріс нәтижелерге алып келуі мүмкін.

Қауіпсіздік пен еңбек нарығына қатысу

Еңбек нарығына қатысу шешімі жұмыссыз жұмыс іздеуші болу мен оған қатыспау арасындағы таңдаудың нәтижесі деп есептейік. Еңбек нарығынан тыс күтілетін пайдасы жұмыссыз адамның күтілетін пайдасынан кем болған барлық адамдар еңбек нарығына қатысуға шешім қабылдайды. Негізгі іздеу және сәйкестендіру моделінде жұмыссыздардың және жұмыспен қамтылғандардың күтілетін пайдасы былай анықталады:

Assume that the decision to participate in the labor market results from a trade off between being an unemployed job seeker and not participating at all. All individuals whose expected utility outside the labor market is less than the expected utility of an unemployed person decide to participate in the labor market. In the basic search and matching model, the expected utility of unemployed persons and that of employed persons are defined by:

Let be the wage, the interest rate, the instantaneous income of unemployed persons, the exogenous job destruction rate, the labor market tightness, and the job finding rate. The profits and expected from a filled job and a vacant one are:where is the cost of a vacant job and is the productivity. When the free entry condition is satisfied, these two equalities yield the following relationship between the wage and labor market tightness :

If represents a minimum wage that applies to all workers, this equation completely determines the equilibrium value of the labor market tightness There are two conditions associated with the matching function:This implies that is a decreasing function of the minimum wage , and so is the job finding rate A hike in the minimum wage degrades the profitability of a job, so firms post fewer vacancies and the job finding rate falls off. Now let's rewrite to be:Using the relationship between the wage and labor market tightness to eliminate the wage from the last equation gives us:
By maximizing in this equation, with respect to the labor market tightness, it follows that:where is the elasticity of the matching function:This result shows that the expected utility of unemployed workers is maximized when the minimum wage is set at a level that corresponds to the wage level of the decentralized economy in which the bargaining power parameter is equal to the elasticity The level of the negotiated wage is
If , then an increase in the minimum wage increases participation and the unemployment rate, with an ambiguous impact on employment. When the bargaining power of workers is less than , an increase in the minimum wage improves the welfare of the unemployed – this suggests that minimum wage hikes can improve labor market efficiency, at least up to the point when bargaining power equals On the other hand, if , any increases in the minimum wage entails a decline in labor market participation and an increase in unemployment.

Жалақы , пайыздық ставка , жұмыссыздардың дереу табысы , жұмыс орындарының экзогендік жойылу деңгейі , еңбек нарығының тығыздығы және жұмыс табу деңгейі болсын. Толтырылған жұмыс орынынан және бос жұмыс орынынан күтілетін пайда: мұнда бос жұмыс орынының құны және өнімділік болып табылады. Егер еркін кіру шарты орындалса, бұл екі теңдік жалақы мен еңбек нарығының тығыздығы арасындағы келесі қатынасты тудырады:

Егер жалақы барлық жұмысшыларға қолданылатын ең төменгі жалақыны білдірсе, бұл теңдеу еңбек нарығының тығыздығының тепе-теңдік мәнін толық анықтайды. Сәйкестендіру функциясымен байланысты екі шарт бар:

Бұл ең төменгі жалақының төмендеуімен сәйкес келеді, сонымен қатар жұмыс табу деңгейі де төмендейді. Ең төменгі жалақының өсуі жұмыс орынының пайдалылығын төмендетіп, фирмалар бос жұмыс орындарының санын азайтады, нәтижесінде жұмыс табу деңгейі төмендейді. Енді мынаны жазайық:

Жалақыны жою үшін жалақы мен еңбек нарығының тығыздығы арасындағы қатынасты пайдалана отырып, соңғы теңдеуден мынаны аламыз:

Бұл теңдеуде еңбек нарығының тығыздығына қатысты максимизациялау арқылы мынаны аламыз:

мұнда сәйкестендіру функциясының серпінділігі болып табылады:

Бұл нәтиже жұмыссыз жұмысшылардың күтілетін пайдасы ең төменгі жалақының децентрализацияланған экономикадағы жалақы деңгейіне сәйкес келетін деңгейде белгіленген кезде максималды болады. Келіссөздер арқылы анықталатын жалақы деңгейі серпінділікке тең.

Егер ең төменгі жалақының өсуі қатысу мен жұмыссыздық деңгейін арттырса, жұмыспен қамтуға әсері белгісіз болады. Егер жұмысшылардың келіссөздер жүргізу қабілеті серпінділіктен кем болса, ең төменгі жалақының өсуі жұмыссыздардың әл-ауқатын жақсартады – бұл ең төменгі жалақының өсуі еңбек нарығының тиімділігін жақсартатынын көрсетеді, кем дегенде келіссөздер жүргізу қабілеті тең болғанша. Алайда, егер , ең төменгі жалақының кез келген өсуі еңбек нарығына қатысудың төмендеуіне және жұмыссыздықтың өсуіне әкеледі.

Жұмыс іздеу

Жоғарыда келтірілген модельде ең төменгі жалақы әрқашан жұмыссыздықты арттырады. Бұл нәтиже жұмысшылардың іздеу күш-жігері эндогенді болғанда міндетті түрде орындалмайды. Жұмыс іздеудің қарқындылығы скалярмен белгіленетін модельді қарастырайық , оны іздеуге жұмсалған уақыт мөлшері және/немесе күш-жігер қарқындылығы ретінде түсіндіруге болады. Жұмыс ұсыныстарының келу жылдамдығы деп есептелінеді және жалақы таралуы бір жалақыға дейін төмендейді. деп іздеу күш-жігерінен туындайтын шығындарды белгілейік, онда дисконтталған пайдалылықтар былай беріледі:Осылайша, оңтайлы іздеу күш-жігері іздеуді жүзеге асырудың шекті құны шекті кіріске тең болады:Бұл жұмыс иесінің күтілетін пайдалылығы мен жұмыс іздеушінің күтілетін пайдалылығы арасындағы айырмашылық өскен сайын оңтайлы іздеу күш-жігері артатынын білдіреді. Шындығында, бұл айырмашылық жалақымен бірге өседі. Мұны көру үшін екі дисконтталған пайдалылықтың айырмасын алуға болады:Содан кейін оны бойынша дифференциалдап, қайта реттесек, мынаны аламыз:мұнда – оңтайлы іздеу күш-жігері. Бұл жалақының өсуі жұмыс іздеу күш-жігерін арттырады, демек жұмыс табу жылдамдығы да артады дегенді білдіреді. Сонымен қатар, тепе-теңдіктегі жұмыссыздық деңгейі мына формуламен анықталады:Жалақыны көтеру, яғни іздеу күш-жігерін және жұмыс табу жылдамдығын арттыру, жұмыссыздық деңгейін төмендетеді. Осылайша, ең төменгі жалақыны көтеру жұмыс іздеушілердің іздеу күш-жігерін арттыру арқылы жұмыспен қамтуды арттыруы мүмкін. Бұрынғы бөлімдегілерді ескере отырып, фрикциялы еңбек нарықтарындағы ең төменгі жалақы, егер ол жеткілікті төмен болса, жұмыспен қамтуды жақсартады және жұмыссыздық деңгейін төмендетеді. Алайда, ең төменгі жалақының жоғары болуы жұмыспен қамтуға зиян келтіреді және жұмыссыздық деңгейін арттырады.

Эмпирикалық зерттеулер

Экономистер ең төменгі жалақының іс жүзіндегі өлшенетін әсері туралы келіспейді. Бұл келіспеушілік көбінесе еңбек нарықтарындағы сұраныс пен ұсыныстың серпімділігінің бәсекелестік эмпирикалық сынақтары және нарықтардың кемелді бәсекелестік модельдері болжаған тиімділіктен қаншалықты ерекшеленетіні түрінде көрінеді. Экономистер ең төменгі жалақының әртүрлі аспектілерін зерттеді, мысалы: Бастапқы сұраныс-ұсыныс тұжырымынан өзге, осы көзқарасты қолдайтын бірнеше эмпирикалық зерттеулер болды. Мысалы, 1976 жылы Эдвард Грамлих көптеген пайдалар жоғары табысты отбасыларға тигенін және жасөспірімдердің ең төменгі жалақымен байланысты жұмыссыздықтан жағдайы нашарлағанын анықтады. Браун және авторлар (1983) осы уақытқа дейінгі уақыт қатары зерттеулері ең төменгі жалақының 10 пайызға өсуіне жасөспірімдердің жұмыспен қамту деңгейінің 1–3 пайызға төмендеуіне әкелетінін көрсеткенін атап өтті. Дегенмен, зерттеулер жасөспірімдердің жұмыссыздығына (жұмыс таппай, іздеп жүрген жасөспірімдер) әсерін бағалауда 0-ден 3 пайызға дейін кең ауқымды вариацияны анықтады. Қарапайым сұраныс-ұсыныс диаграммасынан өзгеше, жасөспірімдердің ең төменгі жалақыға жауап ретінде еңбек нарығынан шыққандары жиі кездеседі, бұл ең төменгі жалақының жоғары деңгейінде еңбекке деген сұраныс пен ұсыныстың тең төмендеуіне мүмкіндік береді, демек жұмыссыздық деңгейіне әсер етпейді. Жұмыспен қамту және жұмыссыздық теңдеулерінің әртүрлі спецификацияларын қолдану арқылы (әдеттегі ең кіші квадраттар және жалпыланған ең кіші квадраттар регрессиялық процедуралары, сондай-ақ сызықтық және логарифмдік спецификациялар) олар ең төменгі жалақының 10 пайызға өсуі жасөспірімдердің жұмыспен қамту деңгейінің 1 пайызға төмендеуіне, ал жасөспірімдердің жұмыссыздық деңгейінде өзгеріс болмауына себеп болғанын анықтады. Зерттеуде 20–24 жастағы ересектердің жұмыссыздығының шағын, бірақ статистикалық тұрғыдан маңызды өсімі де анықталды. Веллингтон (1991) Браун және авторлардың зерттеуін 1986 жылға дейінгі деректермен жаңартты, соның нәтижесінде ең төменгі жалақының нақты құны (инфляцияға түзетілген) төмендеген кезеңді қамтитын жаңа бағалаулар жасалды, себебі ол 1981 жылдан бері өспеген. Ол ең төменгі жалақының 10%-ға өсуі жасөспірімдердің жұмыспен қамту деңгейін 0,6%-ға төмендеткенін, бірақ жасөспірімдер мен жас ересектердің жұмыссыздық деңгейіне әсер етпегенін анықтады. Кейбір зерттеулер ең төменгі жалақының шағын өсімдерінің жұмыссыздыққа әсері басқа факторлармен басылады деп болжайды. Флоридада, сайлаушылар 2004 жылы өсімді мақұлдағаннан кейін, өсімнен кейінгі жан-жақты зерттеу Флоридада жұмыс орындарының артуымен және АҚШ-тың жалпы көрсеткіштерінен жақсы экономикалық жағдайды растады. Жұмыс орнындағы оқытуға келетін болсақ, кейбіреулер жалақының өсуі оқыту шығындарынан алынады деп санайды. 2001 жылғы эмпирикалық зерттеуде "ең төменгі жалақы оқытуды азайтатынына ешқандай дәлел жоқ, сондай-ақ оқытуды арттыратынына да аз дәлел бар" деген қорытынды жасалды. "Экономист" журналы 2013 жылдың желтоқсанында былай деп жазды: "Егер ең төменгі жалақы тым жоғары болмаса, ол жұмыс орындарына зиян келтірмей, жалақыны арттыра алады. Американың федералды ең төменгі жалақысы орташа табыстың 38%-ын құрайды, бұл бай елдер арасындағы ең төменгі көрсеткіштердің бірі. Кейбір зерттеулер федералды немесе штаттық ең төменгі жалақының жұмысқа зиян келтірмейтінін көрсетсе, ал кейбіреулері шағын зиянды байқайды, бірақ ешқайсысы да ауыр зиянды анықтамады. Дегенмен, жоғары ең төменгі жалақы, әсіресе еңбек нарығының тұрақсыздығында, жұмыспен қамтуға кері әсер етеді. Франциядағы ең төменгі жалақы деңгейі бай елдер арасында ересектер үшін орташа жалақының 60%-дан астамын, ал жастар үшін орташа жалақының әлдеқайда үлкен бөлігін құрайды. Бұл Франциядағы жастар арасындағы жұмыссыздықтың жоғары деңгейін түсіндіруге көмектеседі: 15–24 жастағы жастар арасында 26%". Quarterly Journal of Economics журналында 2019 жылы жарияланған зерттеуде ең төменгі жалақының өсуі жалақы өскеннен кейінгі бес жылда төмен жалақылы жұмыс орындарының жалпы санына әсер етпегені анықталды. Дегенмен, "саудаға жарамды" секторларда жұмыссыздық байқалды, яғни кіріс деңгейі төмен немесе біліктілігі төмен жұмыс күшін қажет ететін секторларда. Калифорния университеті жариялаған 2018 жылғы зерттеу Экономиканың тоқсандық журналында жарияланған зерттеумен келіседі және ең төменгі жалақының төмен білікті жұмыскерлер үшін жұмыс орындарының азаюына қалай себеп болатынын талқылайды. Мақалада ең төменгі жалақының өсуімен байланысты ЖІӨ-нің жоғары білімді жұмыстарға қайта бөлінуіне байланысты төмен және жоғары білікті жұмыскерлер арасындағы айырбас туралы мәселе көтеріледі. Басқа зерттеуде, жоғарыда аталған зерттеулердің авторлары Венгриядағы ең төменгі жалақының үлкен және тұрақты өсуі жұмыссыздыққа әкелгенін, ал қосымша шығынның басым бөлігі тұтынушыларға ауысқандығын анықтады. Авторлар фирмалардың уақыт өте келе еңбекке орнына капиталды қолдана бастағанын да анықтады. 2013 жылы Science Direct журналында жарияланған зерттеу жоғарыдағы зерттеулермен келіседі, себебі ең төменгі жалақының өсуіне байланысты жұмыспен қамтуда маңызды өзгерістер болмайды. Зерттеуде ең төменгі жалақының әсеріне қатысты ұлттық жалпыламалардың аздығы көрсетілді, бір елде жасалған зерттеулер көбінесе басқа елдерге жалпыландырылады. Ең төменгі жалақы саясатының жұмыспен қамтуға әсері төмен болуы мүмкін, бірақ бұл саясаттар әл-ауқат пен кедейлікті де жақсарта алады.

Economists disagree as to the measurable impact of minimum wages in practice. This disagreement usually takes the form of competing empirical tests of the elasticities of supply and demand in labor markets and the degree to which markets differ from the efficiency that models of perfect competition predict. Economists have done empirical studies on different aspects of the minimum wage, including: In addition to the basic supply demand intuition, there were a number of empirical studies that supported this view. For example, Edward Gramlich in 1976 found that many of the benefits went to higher income families, and that teenagers were made worse off by the unemployment associated with the minimum wage. Brown et al. (1983) noted that time series studies to that point had found that for a 10 percent increase in the minimum wage, there was a decrease in teenage employment of 1–3 percent. However, the studies found wider variation, from 0 to over 3 percent, in their estimates for the effect on teenage unemployment (teenagers without a job and looking for one). In contrast to the simple supply and demand diagram, it was commonly found that teenagers withdrew from the labor force in response to the minimum wage, which produced the possibility of equal reductions in the supply as well as the demand for labor at a higher minimum wage and hence no impact on the unemployment rate. Using a variety of specifications of the employment and unemployment equations (using ordinary least squares vs. generalized least squares regression procedures, and linear vs. logarithmic specifications), they found that a 10 percent increase in the minimum wage caused a 1 percent decrease in teenage employment, and no change in the teenage unemployment rate. The study also found a small, but statistically significant, increase in unemployment for adults aged 20–24. Wellington (1991) updated Brown et al. 's research with data through 1986 to provide new estimates encompassing a period when the real (i. e., inflation adjusted) value of the minimum wage was declining, because it had not increased since 1981. She found that a 10% increase in the minimum wage decreased the absolute teenage employment by 0.6%, with no effect on the teen or young adult unemployment rates. Some research suggests that the unemployment effects of small minimum wage increases are dominated by other factors. In Florida, where voters approved an increase in 2004, a follow up comprehensive study after the increase confirmed a strong economy with increased employment above previous years in Florida and better than in the US as a whole. When it comes to on the job training, some believe the increase in wages is taken out of training expenses. A 2001 empirical study found that there is "no evidence that minimum wages reduce training, and little evidence that they tend to increase training." The Economist wrote in December 2013: "A minimum wage, providing it is not set too high, could thus boost pay with no ill effects on jobs America's federal minimum wage, at 38% of median income, is one of the rich world's lowest. Some studies find no harm to employment from federal or state minimum wages, others see a small one, but none finds any serious damage. High minimum wages, however, particularly in rigid labour markets, do appear to hit employment. France has the rich world's highest wage floor, at more than 60% of the median for adults and a far bigger fraction of the typical wage for the young. This helps explain why France also has shockingly high rates of youth unemployment: 26% for 15 to 24 year olds." A 2019 study in the Quarterly Journal of Economics found that minimum wage increases did not have an impact on the overall number of low wage jobs in the five years subsequent to the wage increase. However, it did find disemployment in 'tradable' sectors, defined as those sectors most reliant on entry level or low skilled labor. A 2018 study published by the university of California agrees with the study in the quarterly journal of economics and discusses how minimum wages actually cause fewer jobs for low skilled workers. Within the article it discusses a trade off for low to high skilled workers that when the minimum wage is increased GDP is more highly redistributed to high academia jobs. In another study, which shared authors with the above, published in the American Economic Review found that a large and persistent increase in the minimum wage in Hungary produced some disemployment with the large majority of additional cost being passed on to consumers. The authors also found that firms began substituting capital for labor over time. A 2013 study published in the Science direct journal agrees with the studies above as it describes that there is not a significant employment change due to increases in minimum wage. The study illustrates that there is not a lot of national generalisability for minimum wage effects, studies done on one country often get generalised to others. Effect on employment can be low from minimum wage policies but these policies can also benefit welfare and poverty.

Дэвид Кард және Алан Крюгер

1992 жылы Нью-Джерси штатында ең төменгі жалақы сағатына 4,25 доллардан 5,05 долларға дейін өсті (18,8% өсім), ал іргелес Пенсильвания штатында бұл көрсеткіш 4,25 доллар деңгейінде қалды. Дэвид Кард пен Алан Крюгер Нью-Джерси және Пенсильванияның шығысындағы фастфуд мекемелері туралы ақпарат жинап, бұл жалақының өсуі Нью-Джерсидегі жұмыспен қамтуға қандай әсер ететінін анықтауға тырысты. Негізгі сұраныс пен ұсыныс моделі бойынша, Нью-Джерсидегі жұмыспен қамту салыстырмалы түрде төмендеуі тиіс еді. Кард пен Крюгер 1992 жылдың сәуірінде Нью-Джерсиде жалақының өсуінен бұрын және 1992 жылдың қараша-желтоқсан айларында жұмыс берушілерден, екі рет мейрамханаларының толық жұмыс күшінің көлемі туралы деректерді сұрады. Жұмыс берушілердің жауаптарына сүйене отырып, авторлар ең төменгі жалақының өсуі Нью-Джерсидегі мейрамханаларда жұмыспен қамтуды сәл арттырғанын қорытындылады. Олар ең төменгі жалақы заңдарының жұмысқа кері әсері минималды, тіпті жоқ деп мәлімдеді. Мысалы, олар 1992 жылы Нью-Джерсидегі ең төменгі жалақының өсуін, 1988 жылы Калифорниядағы ең төменгі жалақының өсуін және 1990-1991 жылдардағы федералды ең төменгі жалақының өсуін қарастырды. Өздерінің зерттеулеріне қоса, олар жаңартылған деректермен бұрынғы зерттеулерді қайта талдап, көбінесе жұмыс орындарына кері әсердің бұрынғы нәтижелері үлкен деректер жиынтығында расталмағанын анықтады.

Кард пен Крюгердің жұмысынан кейінгі зерттеулер

1996 жылы Дэвид Ньюмарк пен Уильям Вашер Кард пен Крюгердің нәтижелерін үлкен фаст-фуд желілерінің үлгісінен алынған жалақы тізімдерін пайдаланып қайта қарастырып, ең төменгі жалақының өсуі жұмыспен қамтудың азаюына әкелгенін хабарлады. Ньюмарк пен Вашер жинаған және талдаған деректерді бағалау бастапқыда Кард пен Крюгердің нәтижелеріне қайшы келмеді, бірақ кейіннен өңделген нұсқасында олар жұмыспен қамтудың төрт пайызға төмендегенін анықтады және «жалақы деректеріндегі жұмыссыздық әсері көбінесе 5 немесе 10 пайыздық деңгейде статистикалық тұрғыдан маңызды, бірақ кейбір бағалаушылар мен ішкі топтарда маңызды емес, бірақ көбінесе теріс» жұмыспен қамту әсерлері байқалды. Ньюмарк пен Вашердің қорытындылары кейіннен Кард пен Крюгердің 2000 жылғы мақаласында жоққа шығарылды. 2011 жылғы мақала Кард пен Крюгердің сауалнама деректері мен Ньюмарк пен Вашердің жалақы деректері арасындағы айырмашылықты келістірді. Мақалада екі дерек жиынтығы да шағын мейрамханалар үшін оң, ал үлкен фаст-фуд мейрамханалары үшін теріс жұмыспен қамту әсерін көрсетеді. 2014 жылғы талдау көрсеткендей, ең төменгі жалақы жасөспірімдер арасында жұмыспен қамтуды азайтады. 1996 және 1997 жылдары федералды ең төменгі жалақы 4,25 доллардан 5,15 долларға дейін көтерілді, осылайша Пенсильванияда 0,90 долларға, ал Нью-Джерсиде 0,10 долларға өсті; бұл Кард пен Крюгер зерттеген 1992 жылғы өзгерістен кейін, ең төменгі жалақының өсуінің сол аймақтағы әсерін зерттеуге мүмкіндік берді. Хоффман мен Трейстің зерттеуі дәстүрлі теория күткен нәтижеге қол жеткізді: жұмыспен қамтуға зиянды әсер. Кард пен Крюгердің әдістемесін басқа зерттеушілер қосымша деректер жиынтығында қолданып, бастапқы нәтижелерге ұқсас нәтижелер алды. Алайда, Браун университетінің Баская мен Рубинштейннің 2011 жылғы зерттеуі федералды деңгейде «ең төменгі жалақының өсуі жалақы деңгейіне бірден әсер етеді және жұмыспен қамтуға теріс әсер етеді» деп атап өтті, «Ең төменгі жалақының өсуі жасөспірімдердің жалақысын арттырады және жасөспірімдердің жұмыспен қамтылуын азайтады». 2011 жылы Сэн, Рыбчински және Ван Де Ваалдың тағы бір зерттеуінде «ең төменгі жалақының 10% -ға өсуі жасөспірімдер арасында жұмыссыздықтың 3–5% -ға төмендеуімен айтарлықтай байланысты» деп анықталды. 2012 жылы Сабиа, Хансен және Бурхаузердің зерттеуі «ең төменгі жалақының өсуі біліктілігі төмен адамдарға жұмыс сұранысына кері әсерін тигізуі мүмкін» деп тапты, ең үлкен әсері 16-24 жас аралығындағыларға тиді. 2013 жылы Meer және West зерттеуінде «ең төменгі жалақы жұмыс орындарының таза өсуін төмендетеді, ең алдымен жас жұмысшыларға және төменгі жалақыға ие жұмысшылардың жоғары үлесі бар салаларда жұмыс орындарын кеңейту арқылы жұмыс орындарын құруға әсер етеді» деген қорытындыға келді. Авторлар сынға жауап берді және олардың әдістемесіне жасалған сынға жауап беретін қосымша деректерді жариялады, бірақ олардың деректері себеп-салдарлық байланысты көрсетті ме деген мәселені шешпеді. 2019 жылы Cengiz, Dube, Lindner және Zipperer Quarterly Journal of Economics журналында жарияланған мақаласында Meer және West әдістемесін қолдану арқылы табылған жұмыс орындарының жоғалуы «жалақының жоғарғы құйрығындағы жұмыс орындарының санының үлкен төмендеуінен туындаған, бұл ең төменгі жалақының себептік әсері болуы мүмкін емес» деп дәлелдеді. 2013 жылы Приморск университетінің профессоры Сузана Лапоршектің Еуропадағы жастар арасындағы жұмыссыздық туралы зерттеуінде «ең төменгі жалақының жастар арасындағы жұмыспен қамтылуына теріс, статистикалық тұрғыдан елеулі әсері бар» деп мәлімделген. 2013 жылы еңбек экономистері Тони Фанг пен Карл Линнің Қытайдағы ең төменгі жалақы мен жұмыспен қамтуды зерттеген зерттеуінде «ең төменгі жалақының өзгеруі Қытайдың шығыс және орталық аймақтарында жұмыспен қамтуға айтарлықтай кері әсерін тигізеді және әйелдер, жас адамдар мен біліктілігі төмен жұмысшылардың жұмыссыздығына әкеледі» деп анықталды. 2017 жылғы зерттеуде Сиэтлде ең төменгі жалақыны сағатына 13 долларға көтеру төменгі жалақыға жұмыс істейтін жұмысшылардың айлық табысын айына 125 долларға төмендеткенін анықтады, өйткені өндірістер өздерінің бизнестерін жұмыс күшін аз қажет ететін етіп өзгертті. Авторлар жұмыс уақытына кері әсерін тигізбейтін алдыңғы зерттеулер қате екенін айтады, өйткені олар тек таңдалған салаларға немесе тек жасөспірімдерге, емес бүкіл экономикаға қарайды. Соңында, 2019 жылы Оверстрит Аризона штатындағы ең төменгі жалақының өсуін зерттеді. 1976 жылдан 2017 жылға дейінгі деректерді пайдалана отырып, Оверстрит ең төменгі жалақының 1% -ға өсуі Аризона штатындағы жан басына шаққандағы табысқа 1,13% -ға өсуімен айтарлықтай байланысты екенін анықтады. Бұл зерттеу ең төменгі жалақының шағын өсуі басқа қалалар мен штаттардағы үлкен өсулерге қарағанда еңбек нарығын осылайша бұрмаламайды. Осылайша, Аризона штатындағы шағын өсулер экономикалық өсімнің сәл өсуіне әкелген болуы мүмкін. 2019 жылы Джорджия Технологиялық институтының экономистері ең төменгі жалақының өсуі мен шағын бизнестің қаржылық жағдайына зиян келтіру арасындағы күшті байланысты анықтады, оның ішінде банкроттық деңгейінің жоғарылауы, жұмысқа орналастыру деңгейінің төмендеуі, несиелік рейтингтердің төмендеуі және пайыздық төлемдердің жоғарылауы. Зерттеушілер бұл шағын бизнестердің этникалық топтарға тиесілілігімен және этникалық топтардың клиенттік базасымен де байланысты екенін атап өтті. 2019 жылдың шілдесінде АҚШ Конгресінің Бюджеттік кеңсесі ұсынылған сағатқа 15 долларлық ұлттық заңнаманың әсерін жариялады. Онда толық жұмыспен қамтылған жұмысшылардың табысының сәл жақсаруы жұмыс жағдайларының және ақшалай емес үлестіктердің аз төмендеуімен өтелетіні айтылды. Алайда, бұл пайда үш негізгі фактормен өтелетіндігі көрсетілді: жұмыс істелген сағаттардың азаюы, жұмыспен қамтудың жалпы азаюы және тауарлар мен қызметтердің құнының өсуі. Бұл факторлар алғашқы үш жылда жалпы табыстың шамамен 33 миллиард долларға төмендеуіне және шамамен 1,7–3,7 миллион жұмыс орнының жоғалуына әкеледі (CBO бұл көрсеткіш уақыт өте келе артатынын атап өтті). 2016 жылғы сәуір айындағы Экономикалық кеңесшілер кеңесінің (CEA) ең төменгі жалақыны көтеру арқылы қылмысты болдырмау туралы баяндамасына жауап ретінде экономистер 1998–2016 жылдарға қатысты Бірыңғай қылмыс есептері (UCR), Ұлттық оқиғаларға негізделген есеп беру жүйесі (NIBRS) және Ұлттық жастарды зерттеуі (NLSY) деректерін пайдаланды. Олар ең төменгі жалақының өсуі 16-24 жас аралығындағы адамдар арасында мүліктік қылмыстардың ұсталғандарының өсуіне әкелді. Олар федералды ең төменгі жалақыны сағатына 15 долларға көтеру «шамамен 2,4 миллиард долларлық қылмыстық сыртқы шығындарды тудырады» деп бағалады. Даниядағы экономистер жұмысшы 18 жасқа толғанда жалақы деңгейіндегі үзіліске сүйене отырып, ең төменгі жалақы заңы күшінде болғанда жұмыспен қамту 33% -ға, ал жалпы жұмыс уақыты 45% -ға төмендегенін анықтады. Испания Банкінің 2021 жылғы «Ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуға әсері: Испания үшін жаңа дәлелдер» зерттеуіне сәйкес, Испаниядағы ең төменгі жалақының 2019 жылы 22% -ға өсуі (айына 860 еуродан 1050 еуроға дейін, жылына 12 төлемге жоспарланған) 98 000 мен 180 000 аралығында жұмыс орындарын жойды, бұл ең төменгі жалақымен төленетін жұмыс орындарының 6-11% -ын құрайды. Экономикалық журналдағы 2021 жылғы «Ең төменгі жалақының қайта бөлу әсерлері» зерттеуі Германиядағы ұлттық ең төменгі жалақының енгізілуі (сағатына 8,50 еуро) жұмыспен қамтудың азаюына әкелмей, жалақының өсуіне әкелді. Алайда, авторлар жұмыспен қамтуға жауаптың болмауы экономикадағы кейбір маңызды құрылымдық өзгерістерді жасыратынын анықтады: ең төменгі жалақы кішірек кәсіпорындардан ірілеулерге, төмен жалақыдан жоғары жалақыға және аз өнімді кәсіпорындардан өнімдірек кәсіпорындарға жұмысшыларды қайта бөлуге әкелді. Кейбір шағын бизнес өндірістен шығып, осылайша өнім нарығындағы бәсекелестік күшейді және фирмалардың бағалары жоғарылады. Зерттеу сонымен қатар төмен жалақылы жұмысшыларды жоғары жалақылы кәсіпорындарға қайта бөлу өндіріс шығындарының өсуі есебінен жүргенін көрсетті.

In 1996, David Neumark and William Wascher reexamined Card's and Krueger's results using administrative payroll records from a sample of large fast food restaurant chains, and reported that minimum wage increases were followed by decreases in employment. An assessment of data collected and analyzed by Neumark and Wascher did not initially contradict the Card and Krueger results, but in a later edited version they found a four percent decrease in employment, and reported that "the estimated disemployment effects in the payroll data are often statistically significant at the 5 or 10 percent level although there are some estimators and subsamples that yield insignificant—although almost always negative" employment effects. Neumark and Wascher's conclusions were subsequently rebutted in a 2000 paper by Card and Krueger. A 2011 paper has reconciled the difference between Card and Krueger's survey data and Neumark and Wascher's payroll based data. The paper shows that both datasets evidence conditional employment effects that are positive for small restaurants, but are negative for large fast food restaurants. A 2014 analysis based on panel data found that the minimum wage reduces employment among teenagers. In 1996 and 1997, the federal minimum wage was increased from $4.25 to $5.15, thereby increasing the minimum wage by $0.90 in Pennsylvania but by just $0.10 in New Jersey; this allowed for an examination of the effects of minimum wage increases in the same area, subsequent to the 1992 change studied by Card and Krueger. A study by Hoffman and Trace found the result anticipated by traditional theory: a detrimental effect on employment. Further application of the methodology used by Card and Krueger by other researchers yielded results similar to their original findings, across additional data sets. However, a 2011 study by Baskaya and Rubinstein of Brown University found that at the federal level, "a rise in minimum wage have [sic] an instantaneous impact on wage rates and a corresponding negative impact on employment", stating, "Minimum wage increases boost teenage wage rates and reduce teenage employment." Another 2011 study by Sen, Rybczynski, and Van De Waal found that "a 10% increase in the minimum wage is significantly correlated with a 3–5% drop in teen employment." A 2012 study by Sabia, Hansen, and Burkhauser found that "minimum wage increases can have substantial adverse labor demand effects for low skilled individuals", with the largest effects on those aged 16 to 24. A 2013 study by Meer and West concluded that "the minimum wage reduces net job growth, primarily through its effect on job creation by expanding establishments most pronounced for younger workers and in industries with a higher proportion of low wage workers." The authors replied to the critiques and released additional data which addressed the criticism of their methodology, but did not resolve the issue of whether their data showed a causal relationship. A 2019 paper published in the Quarterly Journal of Economics by Cengiz, Dube, Lindner and Zipperer argues that the job losses found using a Meer and West type methodology "tend to be driven by an unrealistically large drop in the number of jobs at the upper tail of the wage distribution, which is unlikely to be a causal effect of the minimum wage." Another 2013 study by Suzana Laporšek of the University of Primorska, on youth unemployment in Europe claimed there was "a negative, statistically significant impact of minimum wage on youth employment." A 2013 study by labor economists Tony Fang and Carl Lin which studied minimum wages and employment in China, found that "minimum wage changes have significant adverse effects on employment in the Eastern and Central regions of China, and result in disemployment for females, young adults, and low skilled workers". A 2017 study found that in Seattle, increasing the minimum wage to $13 per hour lowered income of low wage workers by $125 per month, due to the resulting reduction in hours worked, as industries made changes to make their businesses less labor intensive. The authors argue that previous research that found no negative effects on hours worked are flawed because they only look at select industries, or only look at teenagers, instead of entire economies. Finally, a study by Overstreet in 2019 examined increases to the minimum wage in Arizona. Utilizing data spanning from 1976 to 2017, Overstreet found that a 1% increase in the minimum wage was significantly correlated with a 1.13% increase in per capita income in Arizona. This study could show that smaller increases in minimum wage may not distort labor market as significantly as larger increases experienced in other cities and states. Thus, the small increases experienced in Arizona may have actually led to a slight increase in economic growth. In 2019, economists from the Georgia Institute of Technology published a study that found a strong correlation between increases to the minimum wage and detectable harm to the financial conditions of small businesses, including a higher rate of bankruptcy, lower hiring rates, lower credit scores, and higher interest payments. The researchers noted that these small businesses were also correlated with minority ownership and minority customer bases. In July 2019, the United States Congressional Budget Office published the impact on proposed national $15 per hour legislation. It noted that workers who retained full employment would see a modest improvement in take home pay offset by a small decrease in working conditions and non pecuniary benefits. However, this benefit is offset by three primary factors; the reduction in hours worked, the reduction in total employment, and the increased cost of goods and services. Those factors result in a decrease of about $33 billion in total income and nearly 1.7–3.7 million lost jobs in the first three years (the CBO also noted this figure increases over time). In response to an April 2016 Council of Economic Advisers (CEA) report advocating the raising of the minimum wage to deter crime, economists used data from the 1998–2016 Uniform Crime Reports (UCR), National Incident Based Reporting System (NIBRS), and National Longitudinal Study of Youth (NLSY) to assess the impact of the minimum wage on crime. They found that increasing the minimum wage resulted in increased property crime arrests among those ages 16 to 24. They estimated that an increase of the Federal minimum wage to $15/hour would "generate criminal externality costs of nearly $2.4 billion." Economists in Denmark, relying on a discontinuity in wage rates when a worker turns 18, found that employment fell by 33% and total hours fell by 45% when the minimum wage law was in effect. According to the 2021 study "The Effects of Minimum Wage on Employment: New Evidences for Spain" by the Bank of Spain, the sudden increase of minimum wage in Spain in 2019 by 22% (from 860 EUR/month, to 1050 EUR/month, projected to 12 annual payments) destroyed between 98,000 and 180,000 jobs, which corresponds to between 6% and 11% of jobs remunerated at minimum wage. A 2021 study "Reallocation Effects of the Minimum Wage" in the Quarterly Journal of Economics found that the introduction of a nationwide minimum wage in Germany (8.50 EUR/hour) caused an increase in wages without leading to a reduction in employment. However, authors found that the lack of employment responses masks some important structural shifts in the economy: the minimum wage led to a reallocation of workers from smaller to larger, from lower paying to higher paying and from less to more productive establishments. Some small businesses had to exit the market, thus leading to an increment of market concentration and reduced competition among firms in the product market, which can lead to higher prices. The study also found that the reallocation of low wage workers to higher paying establishments came at the expense of increased commuting time, which might have left some workers worse off despite earning a higher wage. A 2010 work studied the effect of the UK minimum wage on prices. The minimum wage did not cause prices to rise faster than normal in the months following an increase. But in the longer term, sectors with many such workers saw prices rise faster than other sectors, especially in the four years after the introduction of the minimum wage. A 2012 UK study found no evidence of "spill over" effects from the minimum wage. Analysing 1998 2008 wage brackets, increases in the minimum wage did not cause increases in higher earning brackets, and this was consistently found despite any changes to the model parameters. A 2016 US study on the 1979 2012 minimum wage found it was associated with reductions in wage inequality. It also indicates spill over effects to higher earning brackets though it states this may be due to measurement error.

Мета-талдаулар

2013 жылы Ұлыбританиядағы 16 зерттеуді мета-талдау нәтижесінде ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуға елеулі әсер ететіні анықталмады. Дэвид Ньюмарктың 2007 жылғы 96 зерттеуді қамтыған мета-талдауы ең төменгі жалақының өсуінен жұмыспен қамтуға тұрақты, бірақ әрқашан статистикалық тұрғыдан маңызды емес, теріс әсерін көрсетті. 2019 жылы дамыған елдердің мета-талдауы «ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуға өте шала әсер ететіні, ал төмен жалақылы жұмысшылардың табысы айтарлықтай артатынын» байқады. Бұл әдістемелік тұрғыдан елеулі сын болғанына қарамастан, ең төменгі жалақыға қарсылар бұл мәселені көбінесе назардан тыс қалдырды; Томас Леонардтың айтуынша, «Бұл үнсіздік өте сезіледі». 2005 жылы Т. Д. Стэнли Кард пен Крюгердің нәтижелері жарияланымға қатысты икемділікті немесе ең төменгі жалақының әсерінің болмауын көрсете алатынын көрсетті. Дегенмен, басқа әдістеме қолданып, Стэнли жарияланымға қатысты икемділікке дәлел бар екенін және осы икемділікті түзету ең төменгі жалақы мен жұмыссыздық арасында байланыс жоқ екенін көрсетті. 2008 жылы Христос Дукулиягос және Т. Д. Стэнли жұмыспен қамтудың төмендеуіне қатысты 64 АҚШ зерттеуінің ұқсас мета-талдауын жүргізіп, Кард пен Крюгердің жарияланымға қатысты икемділік туралы бастапқы тұжырымы әлі де дұрыс екенін қорытындылады. Одан әрі, олар «Бұл жарияланымның іріктелуі түзетілгеннен кейін, ең төменгі жалақы мен жұмыспен қамту арасындағы теріс байланыстың аз немесе мүлдем дәлелі қалмайды» деді.

Экономистердің сауалнамалары

Экономистер арасында ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуға кері әсер ететіні туралы келісім болған, бірақ бұл консенсус 1990-шы жылдардың басында жаңа зерттеулердің нәтижелеріне байланысты өзгерді. 2021 жылғы бір бағалау бойынша, "ең төменгі жалақының жұмыспен қамтуға тигізетін әсері бойынша консенсус жоқ". 1978 жылы American Economic Review журналында жарияланған мақалада сауалнамаға қатысқан экономистердің 90%-ы ең төменгі жалақының біліктілігі төмен жұмысшылар арасында жұмыссыздықты арттыратынымен келісті. 1992 жылғы зерттеу көрсеткендей, экономистердің 79%-ы осы мәлімдемемен келісті, ал 2000 жылы 46%-ы мәлімдемемен толық келісті, 28%-ы шартты түрде келісті (барлығы 74%). 2000 жылғы зерттеу авторлары 1990 жылғы үлгідегі деректерді қайта салмақтап, сол кезде академиялық экономистердің 62%-ы жоғарыда айтылған пікірмен келіскенін, 20%-ы шартты түрде келіскенін және 18%-ы келіспегенін көрсетті. Олар бұл мәселе бойынша консенсустың төмендеуі Кард пен Крюгердің зерттеулері мен одан кейінгі пікірталасқа байланысты "болжанады" деп мәлімдеді. 2006 жылы Роберт Уэплс Америка экономикалық қауымдастығының (AEA) докторлық диссертациясын қорғаған мүшелерін сауалнама жүргізді. Уэплс сауалнамаға қатысушылардың 47%-ы ең төменгі жалақыны жоюды, 38%-ы арттыруды, 14%-ы қазіргі деңгейде сақтауды, ал 1%-ы төмендетуді қалағанын анықтады. 2007 жылы Нью-Гэмпшир университетінің зерттеу орталығы жүргізген тағы бір сауалнама көрсетті, АҚШ-тағы еңбек экономистерінің 73%-ы қазіргі ең төменгі жалақының 150%-ы жұмыс орындарының қысқаруына әкеледі деп есептеді, ал 68%-ы міндетті ең төменгі жалақы жоғары білікті жұмысшыларды жұмысқа алуды арттырады деп ойлады. 31%-ы жұмысқа алуда ешқандай өзгеріс болмайды деп санайды. Еңбек экономистерінің сауалнамалары ең төменгі жалақы бойынша қақтығысты пікірлерді көрсетті. Фукс және авторлар (1998) 1996 жылдың жазында АҚШ-тың 40 ірі ғылыми-зерттеу университеттерінің еңбек экономистерін түрлі сұрақтар бойынша сауалнама жүргізді. 65 сауалнамаға қатысушы ең төменгі жалақыны көтеру керек пе деген сұраққа жауап беруде шамамен тең бөлінді. Олардың пікірінше, әртүрлі саясат көзқарастары ең төменгі жалақыны көтеру жасөспірімдер арасындағы жұмыспен қамтуды азайта ма дегенге байланысты емес (орташа экономист 1% төмендеуі мүмкін деп есептеді), бірақ табысты қайта бөлу сияқты құндылық айырмашылықтарына байланысты. Дэниел Б. Клейн мен Стюарт Домп бұрынғы сауалнамалар негізінде "ең төменгі жалақыны қолдау деңгейі АЭА мүшелеріне қарағанда еңбек экономистерінің арасында біршама жоғары" деген қорытындыға келді. 2007 жылы Клейн мен Домп Экономикалық саясат институтының "Ең төменгі жалақыны көтеру" мәлімдемесіне қол қойған ең төменгі жалақыны қолдайтындардың анонимді емес сауалнамасын жүргізді. 605 қол қоюшының 95-і жауап берді. Олар көпшіліктің еңбек нарығында жұмыс берушілерден жұмысшыларға табыс ауыстыру немесе олардың келіссөз жүргізу қабілетін теңестіру мақсатымен қол қойғанын анықтады. Сонымен қатар, көпшілік жұмыссыздықты олар қолдаған өсімнің ықтимал кемшілігі деп санайды.

There used to be agreement among economists that the minimum wage adversely affected employment, but that consensus shifted in the early 1990s due to new research findings. According to one 2021 assessment, "there is no consensus on the employment effects of the minimum wage." According to a 1978 article in the American Economic Review, 90% of the economists surveyed agreed that the minimum wage increases unemployment among low skilled workers. By 1992 the survey found 79% of economists in agreement with that statement, and by 2000, 46% were in full agreement with the statement and 28% agreed with provisos (74% total). The authors of the 2000 study also reweighted data from a 1990 sample to show that at that time 62% of academic economists agreed with the statement above, while 20% agreed with provisos and 18% disagreed. They state that the reduction on consensus on this question is "likely" due to the Card and Krueger research and subsequent debate. A similar survey in 2006 by Robert Whaples polled PhD members of the American Economic Association (AEA). Whaples found that 47% respondents wanted the minimum wage eliminated, 38% supported an increase, 14% wanted it kept at the current level, and 1% wanted it decreased. Another survey in 2007 conducted by the University of New Hampshire Survey Center found that 73% of labor economists surveyed in the United States believed 150% of the then current minimum wage would result in employment losses and 68% believed a mandated minimum wage would cause an increase in hiring of workers with greater skills. 31% felt that no hiring changes would result. Surveys of labor economists have found a sharp split on the minimum wage. Fuchs et al. (1998) polled labor economists at the top 40 research universities in the United States on a variety of questions in the summer of 1996. Their 65 respondents were nearly evenly divided when asked if the minimum wage should be increased. They argued that the different policy views were not related to views on whether raising the minimum wage would reduce teen employment (the median economist said there would be a reduction of 1%), but on value differences such as income redistribution. Daniel B. Klein and Stewart Dompe conclude, on the basis of previous surveys, "the average level of support for the minimum wage is somewhat higher among labor economists than among AEA members." In 2007, Klein and Dompe conducted a non anonymous survey of supporters of the minimum wage who had signed the "Raise the Minimum Wage" statement published by the Economic Policy Institute. 95 of the 605 signatories responded. They found that a majority signed on the grounds that it transferred income from employers to workers, or equalized bargaining power between them in the labor market. In addition, a majority considered disemployment to be a moderate potential drawback to the increase they supported.

Баламалар

Экономистер және басқа да саяси комментаторлар ең төменгі жалақыға альтернативтер ұсынды. Олар бұл альтернативтер ең төменгі жалақыдан гөрі жасыраушылық мәселесін жақсырақ шеше алады деп санайды, себебі бұл төмен жалақы алатын халықтың көп бөлігіне пайда келтіретін болады, жұмыссыздыққа себеп болмайды және шығындарды төмен жалақылы қызметкерлерді жұмысқа алған жұмыс берушілерге шоғырландырудың орнына, оны кеңінен бөліп береді.

Негізгі табыс

Негізгі табыс (немесе теріс табыс салығы – NIT) – әрбір азаматқа белгілі бір уақыт аралығында қаражат беру арқылы қарапайым өмір сүруге жеткілікті соманы қамтамасыз ететін әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі. Негізгі табыс идеясын қолдаушылар, негізгі табыс алған адамдардың жұмыс берушімен жалақы тақырыбын талқылау кезінде үлкен әсерге ие болатынын, себебі жұмыс таба алмаған жағдайда мүсікілікке ұшырау қаупі болмайды деп санайды. Осының нәтижесінде жұмыс іздеушілер өздеріне сәйкес немесе қанағаттандырарлық жұмысты табуға көбірек уақыт жұмсай алады, немесе жалақысы жоғары жұмыс пайда болғанша күте алады. Сонымен қатар, олар өз біліктіліктерін арттыруға (білім беру және оқыту арқылы) көбірек уақыт арнап, осы арқылы жоғары жалақылы жұмыстарға лайықтырақ бола алады, және көптеген басқа да пайдалы жағдайлар туындайды. Канада мен АҚШ-та негізгі табыс және NIT бойынша жүргізілген тәжірибелер көрсеткендей, бағдарлама іске асырылған кезде адамдар оқуға көбірек уақыт бөлген. Сарапшылар, кең салық базасына негізделген негізгі табыс, ең төменгі жалақыдан гөрі экономикалық тұрғыдан тиімдірек болады, өйткені ең төменгі жалақы жұмыс берушілерге үлкен салық жүктемесін салатындықтан, тиімділік төмендейді.

Кепілдендірілген ең төменгі табыс

Кепілдендірілген ең төменгі табыс – әлеуметтік көмек көрсетудің тағы бір ұсынылып отырған жүйесі. Ол базалық кіріс немесе теріс кіріс салығы жүйесіне ұқсас, бірақ көбінесе шарттарға бағынышты және мүліктік жағдайға тексеруден өтеді. Кейбір ұсыныстар еңбек нарығына қатысуға немесе қоғамға пайдалы қызметтер атқаруға дайындық та талап етеді.

Қайтарылатын салықтық несие

Қайтарылатын салық жеңілдігі – бұл салық жүйесінің үй шаруашылығы төлеуге тиіс салық сомасын нөлден төмендетуге және салық төлеушіге олардың салық жүйесіне жасаған төлемдерінен асып түсетін таза төлем жасауға мүмкіндік беретін механизм. Қайтарылатын салық жеңілдіктерінің мысалдары: АҚШ-тағы еңбек табысына байланысты салық жеңілдігі және қосымша балаға берілетін салық жеңілдігі, ал Ұлыбританиядағы жұмыс табысына байланысты салық жеңілдіктері мен балаға берілетін салық жеңілдіктері. Бұл жүйе теріс табыс салығынан сәл өзгеше, себебі қайтарылатын салық жеңілдігі әдетте кем дегенде біраз табыс тапқан үй шаруашылықтарына ғана төленеді. Бұл саясат ең төменгі жалақыға қарағанда кедейлікпен күресуге бағытталған, өйткені ол жоғары табысты үй шаруашылықтарының қолдауына сүйенетін төмен табысты жұмысшыларды (мысалы, әлі ата-аналарымен бірге тұратын жасөспірімдерді) субсидиялаудан аулақтайды. АҚШ-та еңбек табысына байланысты салық жеңілдігінің ставкалары, сондай-ақ EITC немесе EIC деп белгілі, штаттар бойынша әртүрлі болады – кейбіреулері қайтарылатын, ал басқалары қайтарылатын салық жеңілдігіне рұқсат бермейді. Федералды EITC бағдарламасын Джимми Картер, Рональд Рейган, Джордж Х. У. Буш және Билл Клинтон сияқты бірнеше президенттер кеңейтті. 1986 жылы президент Рейган EITC-ті "Конгресс қабылдаған ең жақсы кедейлікке қарсы, ең жақсы отбасылық және ең жақсы жұмыс орындарын құру шарасы" деп сипаттады. Еңбек табысына байланысты салық жеңілдігінің кедей жұмысшыларға ең төменгі жалақыны көтеруге қарағанда үлкен ақшалай пайда әкелу қабілеті және қоғам үшін төмен шығынға байланыстылығы 2007 жылғы Конгресс Бюджет Кеңсесінің есебінде көрсетілген. Адам Смит институты ең төменгі жалақыға балама ретінде жалақыны көтерудің орнына кедейлер мен орта тапқа салықты азайтуды ұсынады.

Ұжымдық келіссөздер

Италия, Швеция, Норвегия, Финляндия және Дания – заңнамада ең төменгі жалақы мөлшері белгіленбеген дамыған елдер. Атап айтқанда, Скандинавия елдері сауда білдірулерге қатысу үлесі өте жоғары.

Жалақыға субсидиялар

Скотт Самнер және Эдмунд Фелпс сияқты кейбір экономистер жалақыға субсидия беру бағдарламасын жақтады. Жалақыға субсидия – бұл адамдардың еңбегі үшін үкіметтен төленетін төлем. Ол сағаттық тариф бойынша немесе табысқа байланысты беріледі. АҚШ-тағы екі үлкен саяси партияның ешқайсысы да жалақыға субсидия беруді саяси түрде қолдамайды.

Білім беру және оқыту

Білім беруді ұсыну немесе шеберлік білімін немесе техникалық оқытуды қаржыландыру, төмен білікті жұмысшыларға ең төменгі жалақыдан асып түсетін жалақыға өтуге көпір болуы мүмкін. Мысалы, Германия мемлекеттік қаржыландырылатын шеберлік білімі бағдарламасын қабылдады, ол жұмыс орнындағы және сыныптағы оқытуды біріктіреді. Көбірек дағдылар жұмысшыларды құндырақ және өнімдірек етеді, бірақ төмен білікті жұмыс орындары үшін жоғары ең төменгі жалақыны белгілеу білім мен оқытуды іздеуге деген ынтаны азайтады. Кейбір жұмысшыларды жоғары жалақылы жұмысқа көшіру төмен білікті жұмыс орындарына дайын жұмысшылардың санына азайтуға, осы төмен білікті жұмыс орындары үшін нарықтық жалақыны арттыруға (тұрақты еңбек нарығын ескере отырып) әкелуі мүмкін. Дегенмен, мұндай жағдайда жалақы рөлдің шекті өнімділігінен аспайды және автоматтандыруға немесе бизнес жабылуына ықпал етуі мүмкін.

Армения

Ұлттық ең төменгі жалақы тұжырымдамасы Арменияда 1995 жылы пайда болды. Содан бері ол, шамамен, әр екі жыл сайын өсіп келеді. Ұлттық ең төменгі жалақының үздіксіз өзгермеген ең ұзақ кезеңі 1999 жылдан 2003 жылға дейін – 5000 драмада, ал 2015 жылдан 2019 жылға дейін – 55 000 драмада сақталды. 2022 жылдың қараша айында ұлттық ең төменгі жалақы соңғы рет көтерілді. Ол 75 000 драмаға белгіленді.

Ливан

2021 жылы Ливанның екі жылдық үздіксіз қаржылық құлдырауынан кейін, 2019 жылдың тамызында басталған Ливанның қаржы дағдарысынан кейін жергілікті фунттың құнсыздануына байланысты Ливан әлемдегі ең төменгі еңжақысы бар 10 елдің қатарына кірді. Дағдарысқа дейін 450 АҚШ долларына тең болған, қазіргі таңда 675 000 лира тұратын айлық ең төменгі жалақы, бүгінде шамамен 30 АҚШ долларына жетпейді. Валюта құнының 90 пайызынан айырылып, халықтың үштен екі бөлігі кедейлікке түсті. Ливандық Еңбек кодексінің 44-бабында «ең төменгі жалақы жалақы немесе айлық алатын адамның және оның отбасының қажеттіліктерін қамтамасыз етуге жеткілікті болуы тиіс» делінген, ал 46-бапқа сәйкес «экономикалық жағдайлар осы мәселені қарауды қажет еткен жағдайда ең төменгі жалақы мөлшері түзетіледі».

Ирландия Республикасы

Ирландия Республикасында ұлттық ең төменгі жалақы 2000 жылдың сәуір айында енгізілді. Оған дейін ең төменгі жалақы салалық бірлескен еңбек комитеттерімен белгіленетін. Алайда, қамту деңгейі төмен болды, келісімдер тиімсіз орындалды, үстіне келісімге қол қойғандардың жалақысы да төмен еді. 2000 жылдың сәуірінен бастап үкімет сағатына 5,58 евро болатын ұлттық ең төменгі жалақыны бекітті. 2000 жылдан 2007 жылға дейін ең төменгі жалақы үнемі өсіп, 2007 жылдың шілдесінде сағатына 8,65 евроға жетті. 2008 жылы болған жаһандық экономикалық дағдарыс елге соққы бергендіктен, 2016 жылға дейін жалақының ең төменгі мөлшері тағы да өспеді, сонда 9,15 евроға дейін көтерілді. 2019 жылға дейін жалақының толық мөлшеріне пайызбен көрсетілген ең төменгі жалақыдан кем жалақы алатын қызметкерлердің белгілі бір санаттары болды. 18 жасқа толмаған қызметкерлер ең төменгі жалақының 70 пайызын, жұмыстың бірінші жылындағылар 80 пайызын, толық жұмыс істейтін екінші жылындағылар 90 пайызын алуға құқылы болды, ал жұмыс уақытында құрылымдық оқытудан өтетін қызметкерлер өзінің жетістіктеріне қарай 75, 80 немесе 90 пайыз алуға құқылы еді. Бұл жүйе қызметкердің жасына негізделген жүйемен алмастырылды. 2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап ең төменгі жалақы 10,50 евроны құрайды. 20 және одан жоғары жастағылар ең төменгі жалақының 100 пайызын алуға құқылы. 18 жасқа толмағандар ең төменгі жалақының 70 пайызын, 18 жасқа толғандар 80 пайызын, ал 19 жасқа толғандар 90 пайызын алуға құқылы.

Испания

Испания үкіметі жыл сайын ең көп өкілдік ететін кәсіподақтар мен бизнес бірлестіктерімен консультациялар жүргізгеннен кейін, тұрақты және уақытша жұмысшылар, сондай-ақ үй қызметкерлері үшін "Кәсіби аралық ең төменгі жалақыны" (SMI) белгілейді. Ол тұтыну бағаларының индексін, ұлттық орташа өнімділікті, ұлттық табыстағы еңбек үлесінің өсуін және жалпы экономикалық жағдайды ескереді. Егер үкіметтің тұтыну бағалары индексі бойынша болжамдары орындалмаса, SMI жарты жыл сайын қайта қаралуы мүмкін. Бұл белгіленген ең төменгі жалақы мөлшері болып табылады, сондықтан ұжымдық немесе жеке келісім арқылы компаниямен келісілген жалақы одан жоғары болуы мүмкін. SMI-ды қайта қарау, егер жұмысшыларға төленетін кәсіби жалақы белгіленген ең төменгі жалақыдан жоғары болса, оның құрылымына немесе мөлшеріне әсер етпейді. Сонымен қатар, SMI сомасы сотқа алынбайды. Ең төменгі жалақы Испанияда 1963 жылы Франсиско Франконың IX үкіметіндегі Еңбек министрі Хесус Ромео Горрия ұсынған 55/1963 қаулысымен енгізілді. Оның мақсаты – барлық жұмысшыларға әділ еңбекақы төлеуді қамтамасыз ету, жалақыны еңбек және экономикалық жағдайларға бейімдеу және жалақы теңдігін қамтамасыз ету болды. Ол айына 1800 песета (жылына 25200 песета, 12 айлық төлем және 2 қосымша төлем, Испанияда осы күнге дейін қалыпты тәртіп ретінде саналады) мөлшерінде белгіленді, бұл сол кездегі 10,80 еуроға тең, бірақ бүгінгі бағамен 400 еуроға жуық. Франконың 1975 жылы қайтыс болғаннан кейін, ең төменгі жалақы бірте-бірте өсіп, сол жылы 50,49 еуроға (8400 песета) жетті, бұл бүгінгі шарамен 657,23 еуроға тең. Жылдар өте келе ең төменгі жалақы одан әрі өсті, осы орайда бірнеше рет қайта қарастырылды. 2022 жылы Испания үкіметі 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақыны күніне 33,33 еуро немесе айына 1000 еуро деп белгіледі. Бұл 2018 жылы 735,90 еуроға белгіленген бұрынғы ең төменгі жалақыдан 47% жоғары. Испанияда ең төменгі жалақы төңірегінде жұмыспен қамту және инфляцияға оның әсеріне қатысты көптеген пікірталастар жүріп жатыр. Кейбіреулер ең төменгі жалақыны арттыру төмен кірісті отбасылардың табысын арттыру және кедейлікті азайту үшін пайдалы құрал бола алады деп санайды, ал басқалары оның осы мақсаттарға жетудегі тиімділігіне күмән келтіреді. Мысалы, 2019 жылы BCE (Испанияның Ұлттық банкі) жүргізген 2017 жылғы ең төменгі жалақының өсуіне қатысты талдау, әсер еткен жұмысшылардың жұмысын сақтап қалу ықтималдығына теріс әсер еткенін көрсетті, бұл егде жастағы жұмысшылар үшін ерекше маңызды болды. Сонымен қатар, 2022 жылы ең төменгі жалақыны көтеру инфляция мен SMI арасындағы байланыс туралы пікірталасты қайта жандандырды, кейбіреулер ең төменгі жалақыны көтеру инфляцияға ықпал етуі мүмкін деп мәлімдеді. Талқылаудың мәні – бұл жұмысын сақтап қалғандардың сатып алу қабілетін сақтауға көмектесетін пайдалы құрал ба, әлде ол бағалардың өсуіне қысым жасайтындықтан тиімсіз бе және инфляцияның бекіну ықтималдығын арттыратындықтан тиімсіз бе?

The Spanish government sets the "Interprofessional Minimum Wage" (SMI) annually, after consulting with the most representative trade unions and business associations, for both permanent and temporary workers, as well as for domestic employees. It takes into account the consumer price index, national average productivity, the increase in labor's share in national income, and the general economic situation. The SMI can be revised semi annually if the government's predictions about the consumer price index are not met. The amount set is a minimum wage, so it can be exceeded by a collective agreement or individual agreement with the company. The revision of the SMI does not affect the structure or amount of professional salaries being paid to workers when they are superior to the established minimum wage. Finally, the amount of the SMI is non seizable. The minimum wage was introduced in Spain in 1963 through Decree 55/1963, proposed by Jesús Romeo Gorría, the Minister of Labor during Francisco Franco's IX Government. The purpose was to ensure fair remuneration for all workers, adjusting wages to labor and economic conditions and advocating for salary equity. It was set at 1,800 pesetas/month (25,200 pesetas/year, 12 monthly payments plus 2 extra payments, as its customary in Spain as to this day), equivalent to 10.80 euros at the time but only 400 euros in today's prices. In the years following Franco's death in 1975, the minimum wage gradually increased, reaching 50.49 euros (8,400 pesetas) that year, which is equivalent to 657.23 euros in today's currency. Over the years, the minimum wage continued to rise, with several revisions along the way. In 2022, the Spanish government set the minimum wage at 33.33 euros per day or 1,000 euros per month, effective from January 1. This represents a 47% increase from the previous minimum wage set in 2018 at 735.90 euros. There are several debates around the minimum wage in Spain, which focus on its impact on employment and inflation. While some argue that increasing the minimum wage can be a useful tool to increase the incomes of low income families and reduce poverty, others have doubts about its effectiveness in achieving these goals. For instance, an analysis conducted by BCE (Central Bank of Spain, by its initials in spanish) in 2019 on the impact of the 2017 increase in the minimum wage showed a negative effect on the probability of maintaining employment among affected workers, which was particularly significant for older workers. Additionally, the 2022 raise of the minimum wage revived the debate about the relationship between inflation and the SMI, with some arguing that the increase in the minimum wage could potentially contribute to inflation. The debate centres on whether it's a useful tool to help maintain the purchasing power of those who retain their jobs, or it's not effective because it adds pressure to the growth of prices and increase the likelihood of inflation becoming entrenched.

Австралия

Австралияда Fair Work Commission (FWC) ұлттық ең төменгі жалақыны, сондай-ақ белгілі бір кәсіптер мен салалар үшін жалақы мөлшерлерін белгілейтін сыйлықтардағы ең төменгі жалақыны анықтау және белгілеуге жауапты. 2009 жылғы «Әділ еңбек туралы» заңы әділ ең төменгі жалақыны қамтамасыз ету және оны сақтау жөніндегі сарапшылар тобын құрды. Сарапшылар тобы төрағадан, үш толық және үш жартылай штаттан жұмыс істейтін комиссия мүшелерінен тұрады. Барлық мүшелердің жұмыс орны қатынастары, экономика, әлеуметтік саясат немесе бизнес, өнеркәсіп және коммерция саласында тәжірибесі болуы тиіс және олар экономикалық және әлеуметтік зерттеулер тапсыру арқылы шешім қабылдауға ықпал ете алады. Заңнамалық негізде ең төменгі жалақыны белгілеу кезінде сарапшылар тобы экономиканың қазіргі жағдайын, оның ішінде инфляцияны, бизнестің бәсекеге қабілеттілігін, өнімділікті және жұмыспен қамтудың өсуін ескеруі қажет. Сонымен қатар, сарапшылар тобы әлеуметтік интеграцияны, төменгі жалақымен жұмыс істейтіндердің өмір сүру деңгейін, тең немесе салыстырмалы құнды жұмыс үшін тең сыйақыны және жас жұмысшыларға, жұмыс орындарында біліктілік талаптары бар жұмысшыларға және мүгедектерге арналған лайықты жалақыны қарастыруы тиіс. Қосымша ақпарат алу үшін 2009 жылғы «Әділ еңбек туралы» заңға жүгініңіз. Сарапшылар тобы жыл сайын жалақыны қайта қарап, экономиканың қазіргі және болжамды көрсеткіштеріне байланысты ең төменгі жалақыны өзгерту қажеттігін анықтайды. 2016–2017 жылдарғы ең төменгі жалақыны жыл сайынғы қайта қарау шешімдері бойынша, ұсынылған зерттеулер мен қайта қарауға ұсынылған материалдарға сүйене отырып, ең төменгі жалақының орташа мөлшерде өсуі жұмыс орнындағы қатысуға кедергі келтірмейді және жұмыссыздыққа әкеп соқтырмайды деп қорытынды жасалды. Бұл позиция 2017–2018 және 2018–2019 жылдарғы шешімдерге көшірілді. 2019–2020 және 2020–2021 жылдарғы ең төменгі жалақыны жыл сайынғы қайта қарау шешімдерінде FWC COVID-19 пандемиясы кезіндегі экономикалық жағдайдың белгісіздігіне байланысты ең төменгі жалақыны белгілеуде едәуір шектеулерге тап болды, ал 2020–2021 жылғы шешімде жастар үшін ең төменгі жалақыны арттырудың әсерінің болжамсыздығы атап өтілді.

In Australia, the Fair Work Commission (FWC) is responsible for determining and setting a national minimum wage as well as the minimum wages in awards setting wage rates for particular occupations and industries. The Fair Work Act 2009 establishes an Expert panel tasked with providing and maintaining a safety net of a fair minimum wage. The Expert panel is made up of the president of the panel, three full time commission members, and three part time commission members. All members must have experience in workplace relations, economics, social policy or business, industry and commerce and can inform its decision making through commissioning a range of economic and social research. The legislative framework requires that, in setting minimum wages, the Expert Panel is required to take into account the current state of the economy, including inflation, business competitiveness, productivity and employment growth. In addition, the Expert panel must also consider the social goals of the promotion of social inclusion, the standard of living of the low paid, equal remuneration for work of equal or comparable value and reasonable wages for junior employees, employees whose jobs have training requirements and employees with disability. See Fair Work Act 2009 for more information. The Expert panel conducts yearly wage reviews, to determine if the minimum wage needs to be adjusted based on the economy's current and projected performance. The annual minimum wage review decisions in 2016–17 found, based on research tendered and submissions to the review, that moderate increases to minimum wages do not inhibit workplace participation or result in disemployment. This position was carried over to the 2017–18 and 2018–19 decisions In the annual minimum wage review decisions of 2019–20 and 2020–21, the FWC was considerably more constrained in setting minimum wages due to uncertain economic conditions during the COVID 19 pandemic and the 2020–21 decision noted the uncertainty of the impact of increases in the minimum wages for youth employment.