Кіріспе
Ғимараттарды тазалап, күтіп ұстайтын адам – бұл үй шаруашылығын жүргізуші, сондай-ақ күзетші, портёр, тазалаушы, күтуші немесе тазалықшы деп аталады. Кейбір жағдайларда олар ғимараттарды күтіп жөндеу және қауіпсіздік шараларын да атқарады. АҚШ және Канадада осыған ұқсас, бірақ көбінесе басқарушылық міндеттері артық және тазалау жұмыстарын қамтымайтын ғимарат бақылаушылары, ал Ұлыбританиядағы мектептердегі учаске менеджерлері болып жұмыс істейді. Тазалау – аутсорсингке жиі тапсырылатын қызметтердің бірі.
A janitor, also known as a custodian, porter, cleanser, cleaner or caretaker, is a person who cleans and maintains buildings. In some cases, they will also carry out maintenance and security duties. A similar position, but usually with more managerial duties and not including cleaning, is occupied by building superintendents in the United States and Canada and by site managers in schools in the United Kingdom. Cleaning is one of the most commonly outsourced services.
Жалақы шегі
2010 жылы АҚШ-тағы санитардың орташа сағаттық төлемақы 10,68 долларды құрады. 2010 жылғы статистика бойынша жылдық жалақы 11%-ға дейін өсуі мүмкін еді. Мұның себептерінің кейбіреулері:
Негізгі тазалау жұмыстары стандартталған, әртүрлі мекемелер арасында айырмашылықтар шамалы. Жұмыстың сипаты мен орындалу стандарты техникалық немесе кәсіби жұмыстарға қарағанда, келісімшартта нақты анықталып, белгілене алады, себебі сондай жұмыстар үшін мұндай ерекшеліктерді жасау қиын. Кейбір ұйымдар өздерінің негізгі қызметіне қатысы жоқ жұмыстарды аутсорсингке беру арқылы жұмысты басқаруға қажетті қосымша жалақы мен әлеуметтік төлемдерді үнемдеуге ұмтылады. Кейбір ұйымдар төмен жалақылы қызметкерлермен еңбек қатынастарын реттеуде қиындық сезінеді; аутсорсинг арқылы осы еңбек қатынастары мәселелері осы мәселелерді шешуде тәжірибелі және дағдылы мердігерге жүктеледі, сондай-ақ олардың тәсілі масштабты экономиканың артықшылықтарын пайдалана алады. Егер санитар ауру немесе демалысқа кеткен жағдайда, көптеген санитарларды жұмысқа алған мердігер оның орнына басқа біреуді тез тағайындай алады. Бір немесе бірнеше санитарды тікелей жұмысқа алған шағын ұйым үшін бұл мәселені шешу қиынға түседі.
Basic cleaning tasks are standardised, with little variation among different enterprises. The nature of the job and required standard of performance can be clearly defined and specified in a contract, unlike more technical or professional jobs for which such specification is harder to develop. Some organizations prefer to outsource work unrelated to their core business in order to save additional salaries and benefits required to manage the work. Some organizations may feel uncomfortable dealing with labour relations related to low wage employees; by outsourcing, these labor relations issues are transferred to a contractor whose staff are comfortable and experienced in dealing with these issues, and their approach can benefit from economies of scale. If a janitor is unavailable due to sickness or leave, a contractor which employs many janitors can easily assign a substitute. A small organisation which employs one or a few janitors directly will have much more trouble with this.
Демография
АҚШ-та тұратын құжатталмаған иммигранттардың 17%-дан 23%-ы тазалау саласында жұмыс істейді (және жыл сайын 0,5%-дан 0,33%-ға дейін өсуде). Бұл топ арзан жұмыс күшін көптеп ұсынады, сонымен қатар, тазалау жұмыстары көбінесе түнгі уақытта орындалады, бұл құпия жұмыс іздеп жүрген құжатсыз жұмысшыларды жұмысқа алу үшін тазалау компанияларына қолайлы мүмкіндік береді. Нидерландыда 2003 жылы 5 мың болған тазалау компанияларының саны 2008 жылы 8 мыңға жетті.