1856-1860 жылдардағы американ діни көшпендерінің тарихи сапары

Кіріспе

1856–1860 американдық діни көшіп келушілер

Мормон қол арбасымен көшіп келген пионерлер – Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) мүшелерінің Солт-Лейк-Ситиге, Ютаға көшіп келуіне қатысқан және мүліктерін тасымалдау үшін қол арбаларын пайдаланған адамдар. Мормон қол арба қозғалысы 1856 жылы басталып, 1860 жылға дейін жалғасты. Ютадағы өз дінтастарымен бірге болуға ниеттенген, бірақ толық өгіздер немесе жылқылар алуға қаржысы жетпеген Англия, Уэльс, Шотландия және Скандинавиядан келген 3000-ға жуық мормон пионері Айова немесе Небраскадан Ютаға он қол арбамен сапар жасады. Бұл сапар Уилли және Мартин компаниялары үшін апатқа ұшырады. Екі компания да 1856 жылы өте кеш саяхатқа шығып, Вайоминг штатының орталық бөлігінде қатты қар мен суыққа тап болды. Құтқару жұмыстарына күш салынып, бақытсыздыққа қарамастан, осы екі компаниядағы 980 пионердің 210-нан астамы жол бойында қаза тапты. Аман қалған Джон Чизлетт: «Көптеген әкелер өлімге бет бұрысқанша кішкентай балаларын арбада тартты» деп жазды. 1846–1868 жылдар аралығындағы соңғы күнгі қасиеттілердің эмигранттарының барлығының шамамен 5 пайызы ғана қол арбаларын пайдаланып батысқа сапар жасағанмен, қол арбасымен көшіп келген пионерлер LDS мәдениетінде пионерлер буынының адалдығы мен құрбандығын бейнелейтін маңызды символға айналды. Олар әлі де Ізашарлар күні, шіркеу мерекелері және басқа да еске алу шараларында құрметпен еске алынып, марапатталады.

Көші-қонның негізі

Соңғы күндердің қасиеттілері 1830 жылы алғаш рет ұйымдастырылды. Шіркеудің алғашқы мүшелері көбінесе жаугершілікке ұшырады, себебі олардың діни сенімдерін сақтау үшін әлемдік қоғамнан шегініп, белгілі бір жерлерде жиналуы оларға қарсылық тудырды. Мормон емес көршілер шіркеудің қарқынды өсуіне, бірыңғай дауыс беру арқылы саяси билікке ұмтылуына, Құдайдың құдайылық иелігі туралы мәлімдемелеріне және көп әйел алу практикасына қорқынышпен қарады. Шіркеу мен оның мүшелеріне жасалған зорлық-зомбылықтың салдарынан шіркеу мүшелерінің көп бөлігі Огайодан Миссуриге, содан кейін Иллинойсқа көшті. Көші-қондарға қарамастан, шіркеу мүшелері қарсылықты тоқтатуға қол жеткізе алмады, бұл 1838 жылы штат губернаторы Лилбурн Боггстың Миссуридегі барлық мормондарды құрту туралы жарлығына және 1844 жылы олардың басшысы Джозеф Смиттің қазасына әкелді. Смит қайтыс болғаннан кейін Бригам Янг шіркеу мүшелерін ұйымдастыру үшін Құдайдан нұсқау алғанын мәлімдеді. 1846 жылдың басында ол оларды АҚШ-тың батыс шекарасынан артылып, Ұлы Аңғарға қоныстандыруды бастады.

Қол арбаларын жүргізуші компаниялар қажеттілігі

1847 жылы алғашқы мормон пионерлері Ютаға жеткеннен кейін көп ұзамай, шіркеу Еуропадағы жаңа мүшелерін Ютаға көшіп келуге ынталандырды. 1847 жылдың 23 желтоқсанында шіркеу басшылығы Британ аралдарындағы мүшелеріне «Осы өңірге мүмкіндігінше жылдам көшіп келіңіздер» деген хат жіберді. Көптеген британдық шіркеу мүшелері шіркеудің көп әйел алу дәстүріне байланысты кемсітіліп, қорланды. 1849 жылдан 1855 жылға дейін шамамен 16 000 еуропалық соңғы күндердің қасиеттілері кемемен Америка Құрама Штаттарына, шығыс штаттары арқылы пойызбен және Ютаға өгіздер мен вагонмен сапар жасады. Бұл көшпендердің көпшілігі өздерінің жол шығындарын төлесе де, шіркеу кедей көшпендерге қаржылық көмек көрсету үшін «Мәңгілік көші-қон қорын» құрды, олар оны өздерінің мүмкіндіктеріне қарай қайтарып беретін болды. 1855 жылы Ютадағы жақсы емес егіннен кейін жарналар мен несиелерді қайтару азайғанда Янг қол арбаларын пайдалануды бастады. Янг бұл жоспарды 1855 жылдың қыркүйегінде Еуропалық миссия президенті Франклин Д. Ричардсқа жолдаған хатында ұсынды. Янгтың хаты және Ричардстың Янгтың жоспарын мақұлдаған редакциялық мақаласы 1855 жылдың 22 желтоқсанында Англиядағы шіркеудің «Миллениал Стар» журналында жарияланды. Көші-қонның құны үштен бірге төмендеуі күтілді. Кедей шіркеу мүшелері көшіп кетуге зор ықылас білдірді – 1856 жылы «Мәңгілік көші-қон қоры» 2012 еуропалық көшпендердің сапарына көмектесті, ал өткен жылы бұл көрсеткіш 1161 болған.

Жабдықтау

Көшіп келушілер ағылшын портынан (әдетте Ливерпульден) шығып, Нью-Йоркке немесе Бостонға кемемен сапарлады. 1855-1857 жылдары келген көшіп келушілер темір жолмен Айова штатының Айова қаласына, темір жолдың батыс соңғы станциясына дейін саяхаттады, онда олар қол арбаларымен және басқа да жабдықтармен жабдықталды, ал кейінірек келгендер темір жолмен және Миссури өзенімен Флоренция, Небраскаға (қазіргі Омаханың бөлігі) дейін қайықпен жол тартты. Йонгтің жобасы бойынша салынған қол арбалары үлкен арабаға ұқсас, екі дөңгелегі бар еді. Олардың диаметрі 5 фунт (2 метр) және бір осьті, ал салмағы белгілі емес. Арбаның әр жағында 7 фунт (2,1 метр) ұзындығындағы тартылатын тіректер орналасқан, алдыңғы жағында 3 фунт (0,9 метр) кесінді таяқшасы бар еді. Кесінді таяқша арбаны итеруге немесе тартуға мүмкіндік берді. Жүк шамамен 3 фунтқа 4 фунт (0,9 метрге 1,2 метр) өлшемдегі, қабырғалары бар қорапқа салынатын. Қол арбалары көбінесе жабдықтар мен багажды ғана тасыды, бірақ олар ауыр жүктерді де көтере алатын. Бірінші жылғы көші-қон кезінде қолданылған арбалар толығымен ағаштан жасалған, ал кейінірек металл элементтері бар, мықтырақ конструкция қолданылды. Қол арбалары компаниялары қол арбалары мен ұйықтау шатырларын негізгі бөлімдер ретінде пайдаланып ұйымдастырылды. Әр қол арбасына бес адам бекітілді, әр адам киім мен төсек-орынға белгілі бір мөлшерде ғана ие болды. Орталық тірегі бар дөңгелек шатыр 20 адамға арналған және шатыр капитаны бақылап отырды. Бес шатырға жүзбасы (немесе "қосалқы капитан") басшылық етті. Жүз көшіп келушінің әр тобына арналған азық-түлік бір өгіз арбасымен тасылып, шатыр капитандығы арқылы таратылды.

1856: алғашқы үш компания

Алғашқы екі кеме наурыздың соңында және сәуірдің ортасында Англиядан Бостонға аттанды. Джон Тейлор Нью-Йорктегі шіркеудің өкілі болды және ол эмигранттарды Айова-Ситиге пойызбен тасымалдауды ұйымдастырды. Тейлор қанша эмигрант күтетінін білмейтіндіктен, 100 қол арбасын жасауды тапсырды, бірақ бұл компаниялар үшін жеткіліксіз болар еді. Алғашқы екі кемеден келген 815-ке жуық эмигрант үш бірінші қол арба компаниясына біріктірілді, оларды капитан Эдмунд Эллсворт, Дэниел Д. МакАртур және Эдвард Бункер басқарды. Олар Ютадағы үйлеріне қайтып келе жатқан миссионерлер еді. Субкапитанның көпшілігі де миссионерлер болды. Айова арқылы олар қазіргі АҚШ 6-жолына жақын бағытпен Council Bluffs қаласына дейін шамамен 275 миль (443 км) жол жүрді. Миссури өзенін кесіп өткеннен кейін, олар Небраска штатының Флоренс қаласындағы мормондық бекетте бірнеше күн тоқтады, жөндеу жұмыстарын жүргізді. Арбалардағы алғашқы мәселелер «жасыл ағаштан» жасалғандығына байланысты туды, яғни жақында кесілген және жеткілікті кептіруге уақыт берілмеген ағаштардан жасалған, бұл бұзылулардың көбеюіне әкелді. Бірінші қол арба компаниясы Қысқы кварталға жеткенде, Эллсворт компания мүшесіне ағаш біліктерді «қалайымен қаптауды» және «қалың дөңгелек темір біліктерді» орнатуды тапсырды, бұл қол арба біліктерін оңай айналдыруға және сындыруға қарсы тұруға мүмкіндік берді. Компаниялар уақытында жетті, сапарлары көбінесе оқиғасыз болды. Эмигрант компанияларында көптеген балалар мен қарттар болды, қол арбаларды тасымалдау қиын болды. Журналдар мен естеліктерде ауру мен аштық кезеңдері сипатталған, қол арба компаниялары Ютадан жіберілген қосымша көмексіз өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтын. Хафен мен Хафеннің «Сионға қол арбалары» еңбегінде бірінші топтан 13 адам, екінші топтан 7 адам, ал үшінші топтан 7-ден аз адам қаза тапқан. Алғашқы екі топ 26 қыркүйекте Солт-Лейк-Ситиге келді, ал үшінші топ бір аптадан соң жетті. Алғашқы үш компания қол арбаларды пайдалану арқылы эмиграцияның мүмкіндігін көрсеткен деп есептелді.

The first two ships departed England in late March and mid April and sailed to Boston. John Taylor was the church's agent in New York, and he arranged train transportation for the emigrants to Iowa City. Unaware of how many emigrants to expect, Taylor ordered the construction of 100 handcarts, but that would be inadequate for the companies. The emigrants spent several weeks in Iowa City building additional handcarts and obtaining supplies before beginning their trek of about
About 815 emigrants from the first two ships were organized into the first three handcart companies, headed by captains Edmund Ellsworth, Daniel D. McArthur, and Edward Bunker. The captains were missionaries returning to their homes in Utah and were familiar with the route. Most of the sub captains were also returning missionaries. Across Iowa they followed an existing road about 275 mile (443 km) to Council Bluffs, following a route that is close to current U. S. Route 6. After crossing the Missouri River, they paused for a few days at a Mormon outpost in Florence, Nebraska for repairs, before beginning the remaining journey along the Mormon Trail to Salt Lake City. Initial problems with the carts occurred because the wood used to construct them was said to have been "green timber", or wood from trees that were recently chopped down and not given sufficient time to dry, causing an increase in breakdowns. When the first handcart company reached Winter Quarters, Ellsworth had a member of the company "tin" the wooden axles and also installed "thick hoop iron skeins" which enabled the handcart axles to turn more easily and resist breakage much better. The companies made good time, and their trips were largely uneventful. The emigrant companies included many children and elderly individuals, and transporting handcarts was difficult. Journals and recollections describe periods of illness and hunger; the handcart companies were not able to carry enough food to sustain themselves without additional relief supplies sent from Utah. Hafen and Hafen's Handcarts to Zion lists 13 deaths from the first company, seven from the second, and fewer than seven from the third. The first two companies arrived in Salt Lake City on September 26 and the third followed less than a week later. The first three companies were regarded as having demonstrated the feasibility of emigrating using handcarts. Handcart company Captain Ship Arrived Iowa City Departed Iowa City Departed Florence, Nebraska Arrived Salt Lake City Number of individuals Number died en route First Edmund Ellsworth Enoch Train, sailed March 23, 1856, to Boston May 12 June 9 July 20 September 26 274 13 Second Daniel D. McArthur Enoch Train, sailed March 23, 1856, to Boston;S. Curling, sailed April 19 to Boston passengers from Enoch Train – May 12;passengers from S. Curling – early June June 11 July 24 September 26 221 7 Third (Welsh) Edward Bunker S. Curling, sailed April 19, 1856, to Boston early June June 23 July 30 October 2 320 < 7

Қол арба компаниясы Кеме капитаны Айова-Ситиге келді Айова-Ситиден кетті Флоренс, Небраска келді Солт-Лейк-Ситиге келді Жолда қайтыс болғандар саны Бірінші Эдмунд Эллсворт «Enoch Train» 1856 жылдың 23 наурызында Бостонға дейін 12 мамыр 9 маусым 20 шілде 26 қыркүйек 274 13 Екінші Дэниел Д. МакАртур «Enoch Train» 1856 жылдың 23 наурызында Бостонға дейін; «S. Curling» 19 сәуірде Бостонға дейін «Enoch Train» жолаушылары – 12 мамыр; «S. Curling» жолаушылары – маусымның басында 11 шілде 24 қыркүйек 26 қыркүйек 221 7 Үшінші (Уэльс) Эдвард Бункер «S. Curling» 19 сәуір 1856 жылы маусымның басында 23 маусым 30 шілде 2 қазан 320 < 7

1856 ж. Вилли мен Мартиннің қол арбалары

1856 жылы Англиядан қол арбаларымен жүретін соңғы екі топ кешігіп жолға шықты. Вилли тобы деп аталған «Торнтон» кемесі 4 мамырда Англиядан кетті. Кемедегі Әулиелердің соңғы күнгілердің жетекшісі Джеймс Г. Вилли болды. «Горизонт» кемесі он бір күннен кейін Мартин тобын құраған көшпенділерді алып кетті. Кешігіп кетудің себебі күтпеген сұранысқа байланысты кемелерді алудағы қиындықтар болуы мүмкін. Атлантикалық телеграфтың пайда болуына дейінгі дәуірде байланыс өте баяу болғандықтан, Айова қаласындағы шіркеу өкілдері қосымша көшпенділерді күтпеді және олардың келуіне асыққан дайындық жасады. Айова қаласына келгенде көшпенділерге қол арбалары дайын болмады, үш апта арбаларды асығыс құрастыруға және топтарды жабдықтауға кетті. Флоренцияға жеткенде, нашар салынған арбаларды жөндеуге қосымша уақыт жұмсалды. Көшпенді Джон Чизлетт арбалардың проблемаларын былай сипаттайды: «Арбалардың біліктері мен қораптары ағаштан жасалған, біз оларды тыюға тырысқанымызға қарамастан, шаңның ішіне сіңіп, арбаларға салынған қосымша салмақтан біліктер иығынан сынды. Жамандықтың өршуіне қарсы түрлі шаралар қолданылды, бірақ нәтижесі әртүрлі болды. Кейбіреулері біліктерін етпен орады, ал басқалары қалайыдан жасалған табақтар, қазандықтар немесе ыдыстарды құрбан ететін қалайымен қаптады. Бұл қиындықтардан басқа, дұрыс майлау құралының жетіспеушілігі де сезілді. Бұл мақсатқа жарамды ештеңе болмады. Вилли тобы Флоренциядан кетер алдында, сапарды дереу жалғастыру керек пе, әлде көктемді күту керек пе деп талқылау үшін жиналды. Олар жолды және климатты білмегендіктен, қайтып келген миссионерлер мен шіркеу өкілдерінің пікірін естіді. Леви Савидж есімді миссионер оларды Небраскада қыстауға шақырды. Ол оларға «қарттар, әйелдер және кішкентай балалардан тұратын топпен, осы маусымда көп қиындықтарға, ауруларға және өлімге» ұшырамай саяхаттау мүмкін емес екенін ескертті. Басқа шіркеу ақсақалдарының барлығы сапарды жалғастыру керек деп, компанияның Құдайдың араласуымен қорғалатынына сенім білдірді. Компания мүшелерінің шамамен 100-і Флоренцияда немесе Айовада қыстауға шешім қабылдады, бірақ көпшілігі, шамамен 404 адам (Савиджті қоса алғанда) батысқа қарай сапарларын жалғастырды. Вилли тобы 17 тамызда, ал Мартин тобы 27 тамызда Флоренциядан кетті. Екі өгіз арбасын басқарып, капитан В. Б. Ходжет пен Джон А. Хант Мартин тобынан кейін ерді. Небраска штатының Вуд-Ривер маңында бизон үйіріліп, Вилли тобының малдары қашып кетті, шамамен 30 мал жоғалды. Арбаларды тартуға жеткілікті мал болмағандықтан, әр арбаға қосымша ұн салу қажет болды. Сентябрь айының басында Ричардс Еуропадан қайтып келді, ол шіркеудің миссионерлік президенті болып қызмет еткен. Ричардс көшпенділерге адал болуға және басшыларына бағынуға кеңес берді және Иеміз оларға «Сионға қауіпсіз жететін жол ашатынын» уәделеді. Ричардс және онымен бірге келген 12 миссионер аттармен және қашырлармен сүйрелетін арбаларда Ютаға қарай сапар шегіп, көшпенділерге көмек алу үшін жолға шықты.

The last two handcart companies of 1856 departed late from England. The ship Thornton, carrying the emigrants who became the Willie Company, left England on May 4. The leader of the Latter day Saints on the ship was James G. Willie. Horizon departed eleven days later, carrying the emigrants who later formed the Martin Company. The late departures may have been the result of difficulties in procuring ships in response to the unexpected demand. With slow communications in the era before the transatlantic telegraph, the church's agents in Iowa City were not expecting the additional emigrants and made frantic preparations for their arrival. When the emigrants arrived in Iowa City, no handcarts had been built, and three weeks were spent hastily assembling the carts and outfitting the companies. When the companies reached Florence, additional time was lost making repairs to the poorly built carts. Emigrant John Chislett describes the problems with the carts:

The axles and boxes being of wood, and being ground out by the dust that found its way there in spite of our efforts to keep it out, together with the extra weight put on the carts, had the effect of breaking the axles at the shoulder. All kinds of expedients were resorted to as remedies for the growing evil, but with variable success. Some wrapped their axles with leather obtained from bootlegs; others with tin, obtained by sacrificing tin plates, kettles, or buckets from their mess outfit. Besides these inconveniences, there was felt a great lack of a proper lubricator. Of anything suitable for this purpose we had none at all. Prior to the Willie Company departing Florence, the company met to debate if they should continue the journey immediately or wait for the spring. Because the emigrants were unfamiliar with the trail and the climate, they deferred to the returning missionaries and church agents. One of the returning missionaries, Levi Savage, urged them to spend the winter in Nebraska. He warned them that they could not travel "with a mixed company of aged people, women, and little children, so late in the season without much suffering, sickness, and death." All of the other church elders argued that the trip should go forward, expressing optimism that the company would be protected by divine intervention. Some members of the company, perhaps as many as 100, decided to spend the winter in Florence or in Iowa, but the majority, about 404 in number (including Savage) continued the journey west. The Willie Company left Florence on August 17 and the Martin Company on August 27. Two ox wagon trains, led by captains W. B. Hodgett and John A. Hunt, followed the Martin Company. Near Wood River, Nebraska, a herd of bison caused the Willie Company's cattle to stampede, and nearly 30 cattle were lost. Left without enough cattle to pull all of the wagons, each handcart was required to take on an additional of flour. In early September, Richards, returning from Europe where he had served as the church's mission president, passed the emigrant companies. Richards counseled the emigrants to be faithful and obedient to their leaders, and promised that the Lord would open a way for them to "get to Zion in safety." Richards and the 12 returning missionaries who accompanied him, traveling in carriages and light wagons pulled by horses and mules, pressed on to Utah to obtain assistance for the emigrants.

Апаттар мен құтқару

Қазан айының басында екі компания Вайоминг штатындағы Форт-Ларамиге жетті. Олар азық-түлікпен қамтамасыз етіледі деп күтті, бірақ ол қолжетімді болмады. Компаниялар азық-түлік мөлшерін бір адамға дейін азайтты, себебі Ютадан көмек келгенге дейін олардың қоры жетеді деп үміттенеді. Жүктерін жеңілдету үшін 17 қазанда Мартин компаниясы жүкті бір адамға дейін азайтып, киім мен жамылғыларын тастады. 4 қазанда Ричардс тобы Солтүстік Лейк-Ситиге жетіп, Бригам Янг және басқа шіркеу басшыларымен кеңесті. Келесі күні таңертең шіркеу жалпы мәжіліс өткізді, онда Янг және басқа да спикерлер шіркеу мүшелерін құтқару миссиясы үшін арбалар, есектер, азық-түлік және көлік жүргізушілер беруге шақырды. 7 қазанда таңертең алғашқы құтқару тобы 16 арбада азық-түлік пен жарақтарды жинап, Солтүстік Лейк-Ситиден жолға шықты. Қазан айында тағы да бірнеше керуендер жиналды, ал айдың соңына қарай 250 көмекші арба жіберілді. Уилли және Мартин компанияларының азық-түлігі таусылып, суық ауа райына тап болды. 19 қазанда аймақты қарлы боран шарлады, екі компанияның және көмекші топтың қозғалысын тоқтатты. Уилли компаниясы Континенттік бөлініске жақындаған Свитуотер өзенінің бойында болды. Басты құтқару тобы алға жіберген барлау тобы оларды тауып амандасты, аз мөлшерде ұн берді, көмек жақын екенін айтып, оларды ынталандырды, содан кейін Мартин компаниясын табуға асықты. Уилли компаниясының мүшелері ұнның соңғы қалдығын жинап, қалған төрт аяқты малдарының біразын сойып тастады. 20 қазанда капитан Уилли мен Джозеф Элдер қардың арасымен есектерде жүк тасымалдаушыларға хабарласу үшін және компанияның қиын жағдайы туралы хабарлау үшін жолға шықты. Олар сол күні кешке Саут-Пасс маңындағы құтқару тобының лагеріне келді, ал келесі күні кешке құтқару тобы Уилли компаниясына жетіп, оларға азық-түлік пен көмек берді. Құтқару тобының жартысы Уилли компаниясына көмектесу үшін қалды, ал қалған жартысы Мартин компаниясына көмектесу үшін алға жылжыды. 23 қазанда, негізгі құтқару тобы келгеннен кейінгі екінші күні, Уилли компаниясы жолдың ең қиын бөлігімен – Роки Риджге көтерілуге тап болды. Көтерілу қарлы боранда тізеге дейін қарға батып өтті. Сол түні 13 көшіп келуші қаза тапты. 19 қазанда Мартин компаниясы шығысқа қарай 177 шақырымдай жол жүріп, қазіргі Каспердің жанында Солтүстік Плат өзенінен соңғы рет өтті. Өткелді аяқтағаннан кейін, қарлы боран соқты. Компания мүшелерінің көптегені суық өзеннен өту кезінде гипотермияға ұшырап, тоңазытқыштардан зардап шекті. Олар қарға батып, алға жылжуға мүмкіндік таппай, Ред-Блафста лагерь құрды. Темірқазық, алғашқы барлау тобы шығысқа қарай жалғастырып, Devil's Gate-тегі бос тұрған шағын фортқа жетті, егер олар Мартин компаниясын таппаса, құтқару тобының қалған бөлігін күтуге нұсқау алды. Негізгі құтқару тобы оларға қосылғанда, Жозеф Янг, Абель Гарр және Дэниел Вебстер Джонстан тұратын тағы бір барлау тобы алға жіберілді. Мартин компаниясы Red Bluffs-тағы лагерінде тоғыз күн болды, 28 қазанда үш барлаушы келгенше; күтіп отырғанда компанияның 56 мүшесі қайтыс болды. Барлаушылар көшіп келушілерді қайтадан жолға шығуға шақырды. Осы уақыт аралығында топқа Ефрем Хэнкс жаңадан сойылған бизонның етін әкеліп берді. Ет басқа азық-түліктерге қарағанда құнды болғандықтан, көптеген адамның өмірін сақтап қалған болуы мүмкін. Ол сондай-ақ көптеген баталар берді және компанияның басқа мүшелерін өлтіретін тоңазытқыштар мен гангренаның дамуын тоқтату үшін кейбір ампутацияларға көмектесті. Үш күннен кейін негізгі құтқару тобы Мартин компаниясымен және Ходжетт пен Хант вагон компанияларымен кездесті, олар оларды Devil's Gate-ке жеткізді. Құтқару тобының басшысы Джордж Д. Грант Янгқа былай деп баяндады: "Мен осы адамдардың жағдайын сипаттауға тырысқанымның еш пайдасы жоқ, себебі сіздер мұны [басқалардан] білесіздер; бірақ сіздер бес жүзден алты жүзге дейінгі ерлер, әйелдер мен балаларды елестете аласыздар, олар қар мен лай арасынан қол арбаларын тартып шаршады; жол жиегінде құлап, суықтан қатып қалды; балалар жылап, аяқтары суықтан қатып қалды, аяқтары қанға батты, кейбіреулері қар мен мұздың астында қалды. Бұл көрініс ең мықтыларымызға да қиынға соғады, бірақ біз күмәнданбаймыз, үмітімізді үзбейміз. Devil's Gate-те құтқарушылар Мартин компаниясының артынан келген Ходжетт пен Хант вагон компанияларының вагондарындағы жүкті түсірді, сонда вагондар ең әлсіз көшіп келушілерді тасымалдауға пайдаланылды. Джонс басқаратын шағын топ қыста Devil's Gate-те қалып, мүлікті қорғады. Ауа райының нашарлауы Мартин компаниясын бес күнге тоқтатуға мәжбүр етті; компания шығыстағы ашық жазықтарға қарағанда әлдеқайда қорғалғандықтан, Devil's Gate-ке жақын...".

In early October the two companies reached Fort Laramie, Wyoming. They expected to be restocked with provisions, but they were unavailable. The companies cut back food rations down to per person, hoping that their supplies would last until help arrived from Utah. To lighten their loads, on October 17 the Martin Company cut the luggage allowance to per person, discarding clothing and blankets. On October 4, the Richards party reached Salt Lake City and conferred with Brigham Young and other church leaders. The next morning the church held a general conference, where Young and the other speakers called on church members to provide wagons, mules, supplies, and teamsters for a rescue mission. On the morning of October 7, the first rescue party left Salt Lake City with 16 wagon loads of food and supplies, pulled by four mule teams with 27 young men serving as teamsters and rescuers. Throughout October more wagon trains were assembled, and by the end of the month 250 relief wagons were sent. The Willie and Martin companies were running out of food and encountering extremely cold temperatures. On October 19, a blizzard struck the region, halting the two companies and the relief party. The Willie Company was along the Sweetwater River approaching the Continental Divide. A scouting party sent ahead by the main rescue party found and greeted the emigrants, gave them a small amount of flour, encouraged them that rescue was near, and then rushed onward to try to locate the Martin Company. The members of the Willie Company had reached the end of their flour supplies and slaughtered the handful of broken down cattle that still remained. On October 20, Captain Willie and Joseph Elder went ahead by mule through the snow to locate the supply train and inform them of the company's desperate situation. They arrived at the rescue party's campsite near South Pass that evening, and by the next evening, the rescue party reached the Willie Company and provided them with food and assistance. Half of the rescue party remained to assist the Willie Company while the other half pressed forward to assist the Martin Company. On October 23, the second day after the main rescue party had arrived, the Willie Company faced the most difficult section of the trail—the ascent up Rocky Ridge. The climb took place during a howling snowstorm through knee deep snow. That night 13 emigrants died. On October 19, the Martin Company was about 110 mile (177 km) further east, making its last crossing of the North Platte River near present day Casper, Wyoming. Shortly after completing the crossing, the blizzard struck. Many members of the company suffered from hypothermia or frostbite after wading through the frigid river. They set up camp at Red Bluffs, unable to continue forward through the snow. Meanwhile, the original scouting party continued eastward until it reached a small vacant fort at Devil's Gate, where they had been instructed to wait for the rest of the rescue party if they had not found the Martin Company. When the main rescue party rejoined them, another scouting party consisting of Joseph Young, Abel Garr, and Daniel Webster Jones was sent forward. The Martin company remained in their camp at Red Bluffs for nine days until the three scouts arrived on October 28; 56 members of the company had died while they waited. The scouts urged the emigrants to begin moving again. During this interval, the party was met by Ephraim Hanks, bringing meat from a recently slaughtered buffalo. The meat likely saved many lives as the nutritive value was much higher than that of the other supplies. He also performed many blessings and helped in some amputations to stop the progression of the frostbite and gangrene that would have otherwise killed more members of the company. Three days later the main rescue party met the Martin Company and the Hodgett and Hunt wagon companies, and they helped them on to Devil's Gate. George D. Grant, who headed the rescue party, reported to Young:

It is not of much use for me to attempt to give a description of the situation of these people, for this you will learn from [others]; but you can imagine between five and six hundred men, women and children, worn down by drawing hand carts through snow and mud; fainting by the wayside; falling, chilled by the cold; children crying, their limbs stiffened by cold, their feet bleeding and some of them bare to snow and frost. The sight is almost too much for the stoutest of us; but we go on doing all we can, not doubting nor despairing. At Devil's Gate, the rescue party unloaded the baggage carried in the wagons of the Hodgett and Hunt wagon companies that had been following the Martin Company so the wagons could be used to transport the weakest emigrants. A small group, led by Jones, remained at Devil's Gate over the winter to protect the property. The severe weather forced the Martin Company to halt for five days; the company moved into Martin's Cove, a few miles west of Devil's Gate, as it was much more protected than the open plains to the east. During this season, the river, though shallow at about 2 feet (1 m), was also wide. The stream temperature was frigid and clogged with floating ice. Some of the men of the rescue party spent hours pulling the carts and carrying many of the emigrants across the river, while many members of the company crossed the river themselves, with some pulling their own handcarts. The rescue parties escorted the emigrants from both companies to Utah through snow and severe weather. When the Willie Company arrived in Salt Lake City on November 9, 68 members of the company had died from disease and exposure. Meanwhile, a backup relief party of 77 teams and wagons was making its way east to provide additional assistance to the Martin Company. After passing Fort Bridger, the leaders of the backup party concluded that the Martin Company must have wintered east of the Rockies, so they turned back. When word of the returning backup relief party was communicated to Young, he ordered the courier to return and tell them to turn back east and continue until they found the handcart company. On November 18, the backup party met the Martin Company with the supplies so they could continue the journey. The 104 wagons carrying the Martin Company arrived in Salt Lake City on November 30; at least 145 members of the company had died during the journey. Many of the survivors had to have fingers, toes, or limbs amputated due to severe frostbite. Residents of Utah allowed the companies to stay in their homes during the winter. The emigrants would eventually go to Latter day Saint settlements throughout Utah and the West.

Қайғылы оқиғаға жауаптылар

1856 жылдың 2 қарашасында Вилли және Мартин компаниялары әлі де қауіпсіздікке жету жолында болғанда, Янг өзінің басшылығына сын айтылғанына жауап ретінде Франклин Ричардс пен Дэниел Спенсерді компаниялардың кешіккеніне рұқсат бергені үшін айыптады. Көптеген авторлар Янг жоспардың авторы ретінде жауапты екенін айтты. Арбалар жасауды басқарған адамның қызы, Энн Элиза Янг, Бригам Янгтың бұрынғы көп әйелі, бұрынғы күйеуінің жоспарын "қанды, есепті, құдайға қарсы саясат" деп сипаттады. Көптеген аман қалғандар ешкімді кінәламады. Бір саяхатшы, Фрэнсис Вебстер, Мартин компаниясының құрамында болудың үлкен мәртебе екенін айтты. Аман қалған Джон Чизлетт Ричардстың "біз Сионға аман-есен жетеміз" деген уәдесін еске алып, ащылықпен жазды. Америка батысының тарихшысы Уоллес Стегнер компаниялардың қиындықтарына себеп – басшылардың жеткіліксіз жоспарлауы және ойсыз шешімдері екенін айтты. Ол Ричардсты Янгтың жоспарлаудағы негізгі қателіктері үшін жазықсыз деп сипаттады, бірақ Бригам Янг университетінің зейнеткер профессоры Говард Кристи Ричардстың компаниялардың кешіккеніне тоқтатуға құқығы болғанын, өйткені ол Флоренция, Небраска аймағындағы ең жоғары лауазымды адам болғанын атап өтті. Кристи сондай-ақ Янг пен шіркеудің Бірінші президенттігінің мүшелері қазіргі Небраска штатының Омаха қаласынан шығу үшін мамыр айының соңына дейін кету керектігін үнемі айтқанын көрсетті. Қол арбасы компаниясы Кеме капитаны Айова қаласына келді Айова қаласынан шықты Флоренциядан шықты Солтүстік Лейк-Ситиге келді Адамдар саны Жолда қайтыс болғандар саны Төртінші немесе Вилли компаниясы Джеймс Г. Вилли Торнтон, 1856 жылдың 4 мамырында Нью-Йоркке дейін 26 маусым 15 шілде 17 тамыз 9 қараша ~500 Айова қаласынан шықты; 404 Флоренциядан шықты 68 Бесінші немесе Мартин компаниясы Эдвард Мартин Горизонт, 1856 жылдың 25 мамырында Бостонға дейін 8 шілде 28 шілде 27 тамыз 30 қараша 576 >145

185760: Соңғы бес компания

Уилли және Мартин компанияларының саяхаттарынан кейін шіркеу көптеген өзгерістер енгізді. Қол арбалары 7 шілдеден кейін Флоренциядан шығуға болмады. Қол арбаларының құрылымын нығайту және жөндеуді азайту үшін өзгертілді, сондай-ақ олар үнемі майланды. Жол бойындағы жабдықты толықтыру үшін шаралар қабылданды. 1857 жылы Мәңгілік көші-қон қоры таусылды; сол жылы және кейінгі жылдары қол арбаларымен көшіп келгендердің көбі өз қаражатымен жол ақысын төлеуге мәжбүр болды. Құнның өсуіне байланысты 1856 жылы қол арбаларымен көшіп келгендердің саны 2000-ға жуықтан 1857 жылы 480-ге дейін төмендеді. 1857 жылы екі топ сапарға шықты, екеуі де 13 қыркүйекке дейін Солт-Лейк-Ситиге жетті. Юта соғысының тудырған белгісіздігіне байланысты шіркеу 1858 жылы еуропалықтардың көшіп кетуіне рұқсат бермеді. 1859 жылы бір қол арбасы компаниясы даладан өтті. Көшіп келушілер теміржолмен Сент-Джозефке (Миссури штаты) бара алатын, содан кейін Флоренцияға өзен кемесімен баратын, онда оларға қол арбалары мен жабдықтары берілді. 1859 жылғы топ Форт Ларамиге жеткенде, олардың азық-түлігі қауіпті түрде азайғанын анықтады, сондықтан олар рациондарды қысқартты. Жасыл өзенге жеткенде күткен жабдықтары болмағандықтан аштық нашарлады. Үш күннен кейін Ютадан келген вагондар көшіп келушілерге таратылатын жабдықтармен келді. Соңғы екі қол арбасы компаниясы 1860 жылы Сент-Жозеф арқылы сапарға шықты. Көшіп келушілер үшін сапар қиын болғанымен, бұл топтар салыстырмалы түрде оқиғасыз сапар жасады және өлім-жұлым аз болды. Америка Азамат соғысының басталуы Еуропадан көшіп келуді тоқтатып, Шығыс жағалауынан теміржолмен саяхаттауды шектеу арқылы қол арба жүйесінің құлауын жеделдеткен болуы мүмкін. Соғыс аяқталғаннан кейін шіркеу жаңа көші-қон жүйесін енгізді, онда вагондар көктемде Солт-Лейк-Ситиден шығысқа қарай жүріп, жазда көшіп келушілермен қайтып келді. Трансконтиненталдық теміржол 1860-шы жылдардың ортасынан соңына дейін салынып, 1869 жылы аяқталды; теміржолдың соңғы станциясы біртіндеп батысқа жылжып, саяхатты қысқартты. Қол арбасы компаниясы Кеме капитаны Айова қаласына келді Айова қаласынан кетті Флоренциядан кетті Солт-Лейк-Ситиге келді Адамдар саны Жолда қайтыс болғандар саны Алтыншы Израиль Эванс Джордж Вашингтон, 1857 жылғы 27 наурыз, Бостонға дейін 30 сәуір, 22 маусым, 20 қыркүйек, 11 149 Белгісіз (>0) Жетінші (скандинавиялық) Кристиан Кристиансен Л. Н. Хвидт, 1857 жылғы 18 сәуір, Копенгагеннен Ұлыбританияға дейін; Вестморленд, 25 сәуірден Филадельфияға дейін 9 маусым, 13 шілде, 7 қыркүйек 13 ~330 ~6 Сегізінші Джордж Роули Уильям Тапскотт, 1859 жылғы 11 сәуірде Нью-Йоркке дейін – 9 маусым, 4 қыркүйек, 235 ~5 Тоғызыншы Дэниел Робисон Андеррайтер, 1860 жылғы 30 наурыз, Нью-Йоркке дейін 12 мамыр (Флоренция) – 6 маусым, 27 тамыз 233 1 Оныншы Оскар О. Створд Уильям Тапскотт, 1860 жылғы 11 мамыр, Нью-Йоркке дейін 1 шілде (Флоренция) – 6 шілде, 24 қыркүйек 124 0

The church enacted many changes following the journeys of the Willie and Martin companies. Handcart companies were not to depart Florence after July 7. The construction of the handcarts was modified to strengthen them and reduce repairs, and they would be regularly greased. Arrangements were made to replenish supplies along the route. By 1857 the Perpetual Emigration Fund was exhausted; almost all of the handcart emigrants that year and in subsequent years had to pay their own way. With the increased cost, the number of handcart emigrants dropped from nearly 2,000 in 1856 to about 480 in 1857. In 1857 two companies made the trek, both arriving in Salt Lake City by September 13. With the uncertainty caused by the Utah War, the church prevented European emigration for 1858. In 1859 one handcart company crossed the plains. The emigrants could travel by rail to Saint Joseph, Missouri, after which they went by riverboat to Florence, where they were outfitted with handcarts and supplies. When the 1859 company reached Fort Laramie, they discovered their food was running dangerously low, so they cut back on rations. The hunger worsened when expected supplies were not available when they reached the Green River. Three days later wagons from Utah carrying provisions arrived to be distributed to the emigrants. The last two handcart companies made the journey in 1860, following the route through St. Joseph. Although the journey proved to be difficult for the emigrants, these companies had relatively uneventful trips and experienced little loss of life. The outbreak of the American Civil War likely hastened the handcart system's demise by disrupting immigration from Europe and placing severe restrictions on rail travel from the East Coast. At the end of that conflict, the church implemented a new system of emigration in which wagon trains travelled east from Salt Lake City in the spring and returned with emigrants in the summer. The transcontinental railroad was being constructed in the mid to late 1860s and was completed in 1869; the railroad terminus gradually moved westward, progressively shortening the trip. Handcart company Captain Ship Arrived Iowa City Departed Iowa City Departed Florence Arrived Salt Lake City Number of people Number died en route Sixth Israel Evans George Washington, sailed March 27, 1857, to Boston April 30 May 22 June 20 September 11 149 Unknown (>0) Seventh (Scandinavian) Christian Christiansen L. N. Hvidt, sailed April 18, 1857, from Copenhagen to Britain; Westmoreland, sailed April 25 to Philadelphia June 9 June 13 July 7 September 13 ~330 ~6 Eighth George Rowley William Tapscott, sailed April 11, 1859, to New York – – June 9 September 4 235 ~5 Ninth Daniel Robison Underwriter, sailed March 30, 1860, to New York May 12 (Florence) – June 6 August 27 233 1 Tenth Oscar O. Stoddard William Tapscott, sailed May 11, 1860, to New York July 1 (Florence) – July 6 September 24 124 0

Мұра

Қол арбасымен жол ашқан пионерлер және қол арба қозғалысы ЛСД мәдениетінің, музыкасының және көркем әдебиетінің маңызды бөлігі болып табылады. Артур Кинг Петерс осы саяхаттарды мормон тарихының маңызды бір бөлігі деп сипаттап, олар мормон халқының арасында тәртіп, адалдық және өзінен құрбандық ету сияқты қасиеттерін көрсеткенін айтты. Уоллес Штегнердің сөзіне қарағанда, қол арбасымен жол ашқан пионерлер Америка батысының ең ұлы оқиғаларының бірі еді. 19 ғасырлық киім киген топтың бір немесе бірнеше күн бойы қол арбаларды итеріп, тартып жүретін қайта жаңғыртулар ЛДС қауымдары, жастар тобы мен отбасылар арасында кең таралды. Қазіргі заманғы алғашқы қайта жаңғырту 1966 жылы Юта штатының Хенефер қаласынан Эмиграция каньонының аузына дейін Аризона штатының Финикс қаласынан келген жас жігіттермен, ескі шаруашылық вагондарынан алынған металл дөңгелектері бар қол арбаларды пайдаланып жасалды. 1968 жылы Калифорния штатының Лонг-Бич қаласынан 44 қыз өз қолдарымен жасаған арбалармен Мормон жолының сол бөлігін қайтадан өтті. 1970-жылдардың ортасынан 1990-жылдардың басына дейін BYU-да жасөспірімдер конференциясына қатысушылар үшін жабайы табиғатта аман қалуға үйрету мақсатында қол арбаларын қайта жасау іс-шарасы ұйымдастырылды. 1977 жылдан бастап Рикс колледжінің сыртқы демалыс бағдарламасы аясында Айдахо штатының Рексбург қаласынан Монтанаға дейінгі джип жолдары арқылы ұқсас саяхаттар ұсынылды. 2006 жылы Харриет Петерик Бушман "1856: Ұзақ жол үйге" атты концерттік операсын жазды. Эдмунд Элсворттың ұрпағы Кори Элсворт жазған "1856" атты музыкалық қойылым 2006 жылдың шілде айында Аризона штатының Меса және Солт-Лейк-Сити қалаларында қойылды. Кинорежиссер Ли Гроберг және тарихшы Хайди Суинтон PBS телеарнасы үшін "Sweetwater Rescue: The Willie & Martin Handcart Story" атты деректі фильмін жасады, ол алғаш рет 2006 жылдың 18 желтоқсанында көрсетілді.