Амбариша – инду ғалымдарындағы Икшваку әулетінен шыққан патша. Ол әлемді бір апта ішінде жаулаған деп саналады. Рамаяна бойынша, ол Харишчандра патшаның басқаша нұсқасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инду дініндегі мәтіндердегі патша
аңызға толы патша
King in Hindu texts
the legendary king
Инду мифологиясында Амбариша (, Ambarīṣa) – Икшваку әулетінен шыққан патша, Мандхатаның ұлы. Ол бір апта ішінде бүкіл әлемді бағындырғанына сендіреді. Ол Трета Юга дәуірінде өмір сүрген.
In Hindu mythology, Ambarisha (, Ambarīṣa) is an Ikshvaku king, and the son of Mandhata. He is believed to have conquered the whole world in a week. He lived during the Treta Yuga.
Рамаяна
Рамаянада патша Харишчандра туралы Айтарейя Брахмана аңызының бір түрі бар. Рамаяна нұсқасында патшаның аты Харишчандра емес, Амбариша деп аталады. Осы аңыз бойынша, Амбариша бір кезде өзінің астанасы Айодхьяда Ашвамедха ягнясын өткізіп жатқан. Осы рәсім барысында Ашвамедханың жылқысын Индра ұрлап кетті. Рәсімді жүргізіп отырған жұбаныш патшаға жануарды табу қажеттігін, немесе осы жағдайдан туындайтын бақытсыздықтан сақтану үшін адамдық құрбан шалу керектігін айтты. Жылқыны таба алмағаннан кейін, патша құрбандыққа шалу үшін бір дананың ұлы Шұнашепаны сатып алады. Шұнашепа дана Вишвамитра берген екі гимнді оқып, құрбандықтан аман қалды.
The Ramayana contains a variation of an Aitareya Brahmana legend about the king Harishchandra. In the Ramayana version, the king is named Ambarisha, instead of Harishchandra. According to this legend, Ambarisha was once engaged in a Ashvamedha Yagna at his capital Ayodhya. During this ceremony, the horse of Ashvamedha was stolen by Indra. The priest conducting the ceremony told the king that he needed to find the animal, or perform a human sacrifice to avert the misfortune resulting from the situation. After being unable to find the animal, the king bought Shunahshepa, the son of a sage, for the sacrifice. Shunahshepa survived the sacrifice by reciting two hymns that the sage Vishwamitra had given him.
Бхагавата Пурана
"Бхагавата-пурана" кітабында айтылғандай, патша Вишнуға шын ниетпен құлшылық етіп, әрқашан шындықты сақтаған. Оның құлшынысына разы болған Вишну өзінің Сударшана чакрасын Амбаришаға сыйлады, ол да осы қасиетті қаруды зор құрметпен құрметтеді. Бір күні Вайкунтха Экадаши күні Амбариша Вриндаванада Двадши Вратасын орындады. Бұл оразаның шарты бойынша, патша Экадаши күні ораза ұстап, ал келесі күні, Двадшиде (он екінші күні) оразасын ашып, бүкіл халқына тамақ беруі керек еді. Оразаны ашу уақыты жақындағанда, құдіретті дана Дурваса келіп, Амбариша оны барлық құрметпен қарсы алды. Дурваса патшаның оны құрметті қонақ ретінде қабылдау туралы тілегіне келісіп, Ямуна өзенінде тазаланып келгенше күтуін сұрады. Бірақ оразаны ашуға тиіс уақыт жеткенде, Дурваса келмеді. Патша дін қызметкерлерінің кеңесімен аздап су ішіп оразасын бұзды және дана Дурвасаның келіп тамақтанғанын күтті. Ашуға оңай берілетін Дурваса, Амбаришаның қонақ тамақ ішу алдында оразасын бұзып, оған тиіс құрметті көрсетпегенін сезінді. Ашуынан шашынан бір тал алып, Амбаришаны өлтіру үшін асура жасады. Бірақ Амбаришаның шын ниетті құлшылығының арқасында Сударшана чакра араласып, асураны жоқ қылып, тіпті Дурвасаның өзін де қуалай бастады. Дурваса қорғаныш іздеп Брахма мен Шиваға барды. Екеуі де оны құтқара алмайтындарын айтты. Содан кейін ол Вишнуға барды, ол Амбаришаның кінәсіз адалдығының күшімен байланысқандықтан ештеңе жасай алмайтынын мәлімдеді және данаға патшадан кешірім сұрауын ұсынды. Дурваса Амбаришаға барды, ол Вишнуға шақырып, чакрасын қайтарып алып, Дурвасаның өмірін сақтауын өтінді. Осылайша Дурвасаның өмірі аман қалды.
According to the Bhagavata Purana, the king was a great devotee of Vishnu, and adhered firmly to the truth. Being pleased with his devotion, Vishnu had given his Sudarshana Chakra to Ambarisha, who worshiped the deity's weapon with great devotion. Once, during Vaikuntha Ekadashi, Ambarisha performed the Dvadashi Vrata at Vrindavana, which required that the king must start a fast on Ekadashi, and break it at the start of Dvadasi (the twelfth day), and feed all his people. As the moment of breaking the fast was drawing near, the mighty sage Durvasa arrived, and was received with all honours by Ambarisha. Durvasa agreed to the king's request to be his honoured guest, and asked the king to wait until he finished his bath in the Yamuna river and returned. As the auspicious moment approached when the king had to break his fast to fulfill the vow of the vrata, Durvasa did not turn up. On the advice of his priests, the king broke his fast by taking a little water, and waited for the arrival of sage Durvasa to offer him food. Durvasa, who was well known for his short temper, felt that Ambarisha had violated the respect due to a guest by breaking his fast before the guest had taken his meal, and in his rage created an asura to kill Ambarisha, out of a strand of his hair. Because Ambarisha was a great devotee, the Sudarshana Chakra intervened, destroyed the asura, and started chasing Durvasa himself. Durvasa went to Brahma and Shiva for protection. Both pleaded their inability to save him. He went to Vishnu himself, who said that he could do nothing as he was bound by the faultless devotion of Ambarisha, and suggested to the sage to seek the pardon of the king. Durvasa went to Ambarisha, who prayed to Vishnu to recall his discus, and save Durvasa. Thus, Durvasa's life was spared.