Кіріспе

Өнімдерді табушылар – тұтынушыларға ұқсас балама өнімдердің кең ассортименті ішіндегі өнімдерді анықтауға көмектесетін ақпараттық жүйелер. Өнімдерді табушылардың күрделілігі әртүрлі, ең күрделілері шешімдерді қолдау жүйелерінің ерекше түрі болып табылады. Дегенмен, дәстүрлі шешімдерді қолдау жүйелері, мысалы, маркетинг менеджерлері сияқты, белгілі бір мамандық иелеріне арналса, өнімдерді табушылар тұтынушыларға бағытталған.

Қолданылу саласы

Әдетте, өнім іздегіштер электрондық дүкеннің немесе өнімдер қатарының онлайн-таныстырылымының бір бөлігі болып табылады. Электрондық дүкеннің құрамында болғандықтан, өнім іздегіш идеалды жағдайда онлайн-сатып алуға жеткізеді, ал дәстүрлі тарату арналары онлайн-таныстырылымның бір бөлігі болып табылатын өнім іздегіштерге қатысады (мысалы, дүкендер, телефон арқылы тапсырыс беру). Өнім іздегіштер нақты критерийлер бойынша салыстырылатын өнімдер топтары үшін ең қолайлы. Бұл, көбінесе, ноутбук сияқты техникалық өнімдерге қатысты: олардың сипаттамалары (мысалы, процессордың жылдамдығы, қатты дискінің көлемі, бағасы, экранның мөлшері) тұтынушының шешіміне әсер етуі мүмкін. Ноутбуктер, автомобильдер, ыдыс жуғыш машиналар, ұялы телефондар немесе GPS құрылғылары сияқты техникалық өнімдермен қатар, шарап, шұлық, тіс щеткасы немесе шеге сияқты техникалық емес өнімдер де сипаттамалары бойынша салыстыру мүмкіндігі болғандықтан, өнім іздегіштермен қолдауға болады. Алайда, өнім іздегіштерді қолдану кітаптар, әшекейлер немесе компакт-дискілер сияқты жекелендірілген өнімдерге келгенде шектеулі, себебі тұтынушылар мұндай өнімдерді нақты, салыстырмалы сипаттамалары бойынша таңдамайды. Сонымен қатар, өнім іздегіштер тек өнімдер үшін ғана емес, қызметтер үшін де қолданылады, мысалы, банктердің шот түрлері, денсаулық сақтану, немесе байланыс операторлары. Мұндай жағдайларда кейде «қызмет іздегіш» термині қолданылады. Өнім іздегіштерді өндірушілер, дилерлер (бірнеше өндірушіні қамтитын) және веб-порталдар (бірнеше дилерді қамтитын) пайдаланады. Өнім іздегіштерді әлеуметтік желілермен және топтық сатып алулармен интеграциялауға бағытталған әрекеттер бар, бұл пайдаланушыларға өнімдерді, орындарды қосуға және бағалауға, сондай-ақ ұсынылған өнімдерді басқалармен бірге сатып алуға мүмкіндік береді.

Техникалық іске асыру

Техникалық іске асырулардың тұтынушыларға беретін пайдасы әртүрлі. Төмендегі тізімде ең қарапайымнан бастап күрделіге дейінгі негізгі тәсілдер көрсетілген, олардың әрқайсысы нақты мысалмен суреттелген:
Әңгіме жүйелері немесе Интерактивті өнім іздеу құралдары (Өнім шебері) – Интерактивті өнім іздеу құралдары сатып алушыларға жекелендірілген, қажеттіліктеріне бағытталған қолдау көрсету үшін диалог негізінде жұмыс істейтін ұсыным жүйелері болып табылады. Шешім пайдаланушы бірнеше сұраққа жауап берген кезде, оның жауаптарын талдап, өнімнің сипаттамаларына айналдырып, оларды қолда бар өнімдермен салыстырады. Әрбір қадамнан кейін пайдаланушыға қолайлы өнімдердің тізімі ұсынылады. Өнім шеберлері сатып алушылардың күтулерін, жеке қалауларын және жағдайларын ескере отырып, олардың қажеттіліктеріне сай өнімдерді табуға көмектеседі, өнім туралы толыққанды ақпарат беру арқылы олардың сенімін арттырады және онлайн сатып алуға ынталандырады. Салыстыру кестесі – Салыстыру кестесі – бұл өнімдерді, олардың сипаттамаларын және бағаларын оңай салыстыруға мүмкіндік беретін өнім іздеу құралының қарапайым түрі. Құрылымдық қатарлар мен бағандарды пайдалана отырып, салыстыру кестесі өнімдер мен қызметтерді бір-бірімен қатар орналастырады, әр өнімнің төменгі жағында тиісті сипаттамалары мен бағалары тізімделген. Бұл қарапайым және көрнекі әдіс тұтынушыларға өнімдерді тез арада ажыратып, өздеріне қажеттісін таңдауға көмектеседі. Мәзір ағаштары – Мәзір ағашы – бұл көрерменнің қалауынша кеңейтіліп немесе қысқартылатын элементтердің иерархиялық тізімін көрсететін кесте. Мәзір ағашын пайдалана отырып, компаниялар өз өнімдерін санаттарға бөліп, келушілерге ізделінетін өнімді табуға және оны таңдауға көмектеседі. Бұл үшін өнімдердің санаттары мен атаулары туралы білім қажет. Мысалы, онлайн киім сататын дүкенде "Жоғары киім" деген таңдау болса, одан "Футболкалар", "Свитерлер" немесе "Жакеттер" сияқты опциялар ашылуы мүмкін. Тізбекті іздеу – Тізбекті іздеу алгоритмі үлкен мәтін ішіндегі бірнеше кіші тізбелерді анықтайды. Мысалы, егер пайдаланушы Google іздеу жолына "смартфон" деп теріп жазса, Google осы кілт сөзді әртүрлі скрипттер мен кодтарда іздеп, пайдаланушыны ең тиімді ақпаратқа бағыттайды. Сүзгілеу жүйелері – Ақпаратты сүзгілеу жүйесі – бұл адам пайдаланушысына ұсынғанға дейін ақпарат ағынынан қажетсіз ақпаратты алып тастайтын жүйе. Бұл жүйелердің мақсаты – ақпаратты артық жүктеместен сақтап, пайдаланушыларға қажетті ақпаратты тез табуға көмектесу. Мұның мысалы – әртүрлі платформалардағы жаңалықтар ленталары. Мысалы, ноутбук сүзгісі пайдаланушыларға көрсетілетін өнімдердің тізімін таңдауларына мүмкіндік береді. Алайда, мұндай сүзгілер пайдаланушының домен туралы және таңдауға болатын мүмкіндіктер туралы алдын ала білуін қажет етеді. Тағы бір кемшілік – сүзгілеу жүйесі арқылы нәтижелер табылмауы мүмкін. Балдық жүйелер – Балдық жүйелер көбінесе ұсыным жүйелерінде кездеседі және пайдаланушыларға өнімдерге баға беруге мүмкіндік береді, осы бағаларды басқа пайдаланушылар көреді. Netflix, онлайн-дискілерді жалға беру және онлайн-трансляция қызметі – бұл балл беру жүйесін іске асырудың керемет мысалы. Netflix пайдаланушыларға телешоулар мен фильмдерді 1-ден 5 жұлдыздық жүйе бойынша бағалауға мүмкіндік береді, мұнда 1 жұлдыз – нашар, ал 5 жұлдыз – өте жақсы. Apple өнімдерін бағалайтын танымал ұсыным және жаңалықтар сайты Mac Observer жақында балл беру жүйесін өзгертетінін хабарлады. Дәстүрлі 5 жұлдызды жүйені пайдаланудың орнына TMO "Тамаша өнім. Қазір сатып алыңыз!" немесе "Ұсынылмайды. Сақтаныңыз!" сияқты опцияларды ұсынады. Тегтер бұлттары – Тегтер бұлттары – бұл веб-сайттардағы кілт сөздер мен тегтерді оңайлату және түсіндіру үшін қолданылатын мәтіндік деректердің визуалды бейнесі. Тегтер әдетте бір сөзден тұрады және әр тегтің маңыздылығы сөздің түсі мен мөлшерімен көрсетіледі. Бұл пайдаланушыларға ең маңызды терминдерді тез түсінуге көмектесетін пайдалы формат. Өнім іздеу құралдарында тегтер бұлттары гиперсілтемелермен жабдықталған, осылайша пайдаланушы веб-сайтта оңай навигация жасай алады. Пайдаланушы іздеген өнімді табу үшін бұлт ішіндегі тегті тауып, оған басып, қалаған өнімі көрсетілген бетке өтеді. Нейрондық желілер – Нейрондық желілер – бұл биологиялық нейрондық желілерге (жануарлардың жүйке жүйесіне, әсіресе миға) ұқсас оқу модельдерінің отбасысы және олар пайдаланушылардың қалауларын бағау үшін қолданылады. Нейрондық желілер классификациялау қабілеттеріне ие, соның ішінде үлгіні тануға. Мысалы, Netflix сіздің қандай жанрдағы фильмдерді көруді ұнататыныңызды анықтау үшін нейрондық желіні пайдаланады. Нейрондық желілер деректерді өңдеуді де жүзеге асырады, соның ішінде сүзгілеу жүйесіне ұқсас деректерді сүзгілейді. Реляциялық деректер базасы – Реляциялық деректер базасы – бұл деректерді қатарлар мен бағандардан тұратын кестелерге (немесе "қатынастарға") ұйымдайтын цифрлық деректер базасы, әр қатар үшін бірегей кілт болады. Мәзір ағаштары сияқты иерархиялық кестелерден айырмашылығы, реляциялық деректер базасы кестелерінің қатарлары басқа кестелердегі қатарлармен ортақ кілт сөз арқылы байланыстырылуы мүмкін. Бұл кестелер арасындағы қатынастар бір-бірге, бір-көпке немесе көп-көпке болуы мүмкін. Мұндай деректер базалары өнім іздеу құралдарына тұтынушылар қолданатын кілт сөздер арасындағы байланысты анықтауды жеңілдетеді. Бұл ақпарат жүйелерге тұтынушылар нені сатып алуға қызығушылық танытатынын болжауға көмектеседі, соның арқасында бағдарлама клиенттерді оларға идеалды өнімге жеткізеді және сатуға ынталандырады.

Электрондық сауда (машиналық оқытуды пайдалана отырып)

Электрондық коммерцияда өнім табу құралы маңызды рөл атқарады, тұтынушыға қажетті өнімді іздеуге көмектесу үшін тауарлар санаттарға бөлінуі керек, сондай-ақ олардың сатып алғандарын ескере отырып, тауарларды ұсынатын ұсыным жүйесі де қажет. Адамдар офлайннен онлайн саудаға (электрондық коммерцияға) көшуімен, тұтынушыға жақсы қызмет көрсету үшін сақталып, талдау қажет болатын тауарлар туралы үлкен көлемдегі деректерді басқару қиын және көбірек күш жұмсалатын процесске айналады. Үлкен деректерді тек адам күшімен өңдеу мүмкін емес, осы жұмысты машиналардың атқаруы керек, олар деректерді тиімді және нәтижелі түрде өңдей алады.

Ұсыныс беруші жүйесі

Ұсыным жүйелері тұтынушы тауарларын/өнімдерін олардың сатып алу немесе іздеу тарихы бойынша ұсыну үшін қолданылады.