Кіріспе

Акция тобы (АГ) – Нигериялық ұлтшыл партия. Партия Батыс Нигерияны жұмылдыру және NCNC-нің Батыс аймағына бақылау орнатуына қарсы тұру мақсатын іске асыру үшін, сондай-ақ Нигерияның тәуелсіздігіне қол жеткізу үшін басқа ұлтшыл партиялармен ынтымақтастық құруды көздеп құрылды. Ол Эгбе Омо Одудууада дамыған байланыстардан үлкен пайда тапты.

Өмірбаян

1941 жылы Обафеми Аволоуо Ибадан қаласында Нигерия жастар қозғалысын қолдады, ол білімді элитаға бағытталған болатын. 1945 жылы Аволоуо "Егбе Омо Одудува" тобын құрды, оның мақсаты – дәстүрлі және білімді элиталарды біріктіре отырып, йоруба халқының бірлігін нығайту еді. "Егбе" Нигериядағы йоруба мемлекетін құру үшін йоруба ұлтының ерлер мен әйелдеріне арналған саяси емес ұйым ретінде таныстырылды. Бұл ұйым Батыс Нигерияда кең қолдауға ие болды.

Қор

Іс-қимыл тобы (АЖ) 1951 жылдың 21 наурызында Ибадан қаласында құрылды. 1951 жылдың сәуір айында Шеф Самуэль Акинсанья Батыс аймақтың белгілі тұлғаларын партияға шақыруды ұсынды. Батыс Нигерияның ең маңызды басшыларының бір бөлігі 1951 жылдың 10 маусымында Ибадан қаласында Іс-қимыл тобын құру мақсатында жиналды. Дегенмен, отырыс төрағасы Нигерия дәрігері Акинола Мая болды, ол басшы емес еді. Егбе басшылары Іс-қимыл тобының аймақта танымалдылыққа ие болуына көмектесті.

Сайлаулар

Партия Батыс Нигерияда Нигерия әлі британдық отаршылдық үкімдігі астында болған кезде аймақтық билікті жеңіп алды. 1960 жылы Нигерия тәуелсіздік алғанға дейін өткен жалпыұлттық сайлауға қатысты, бірақ Батыс аймағынан және Нигерияның федералды астанасы Лагостан тыс жерлерде аз қолдауға ие болды. Солтүстік мұсылмандар басымдығын құраған Солтүстік халықтық конгресі мен Игбо ұлттық кеңесі Нигерия және Камерун арасында консервативтік коалиция құрылып, Ұлттық биліктен Іс-қимыл тобы шеттетілді. Батыс аймағында Іс-қимыл тобы тегін бастауыш білім беру және басқа да жетістіктерді іске қосты. Дегенмен, ұлттық биліктен шеттетілуі және кейбір адамдардың пікірінше, Батыс аймағының ұлттық кірістен әділ үлес алмауы ішкі шиеленістерге алып келді. Аволово көптеген адамдардың санайтындай, негізсіз айыптармен – мемлекетке қастылық жасау және федералды үкіметті құлатуға қастандық жасау қылмыстары бойынша тұтқындалды. Осы уақытта Батыс аймағында үкіметті қолдайтын NNDP партиясы басшысы Сэмюэл Акинтола құрылды, ол АГ-дан шығып, орталықтағы NPC-мен одақ құрды. Бұл шиеленістер мен 1965 жылғы сайлаудың манипуляциялануы 1966 жылғы әскери төңкеріске және одан кейінгі Нигерия азаматтық соғысына әкелген факторлардың бірі болды.

Идеология

Акция тобы либералды, кейін солшыл бағытталған саяси партия болды, оны Нигерияның сол кездегі Батыс аймағының халқы негізгі қолдау көрсетті. Сонымен қатар, партия елдің кейінгі Оңтүстік-Оңтүстік және Орталық белдеу аймақтарында да ықпалды болды. Осының нәтижесінде, Әуолово партияны Бірінші Республикадағы Оппозиция жетекшісі ретінде басқарды және партия Лагостағы Федералдық Парламентте терең саяси талдаулар мен қызу пікірталастармен көзге түсті. Партия социалистік болғанымен, кейбір ресми айналымдарда коммунизмді қолдайтындықтан күдікпен қарады, тіпті партия жетекшілігі бұл айыптаманы жоққа шығарса да. 1951 жылы Акция тобының идеологиясы мүшелерінің алуан түрлілігіне байланысты тұжырымдамалық тұрақсыздыққа тап болды. Партия йоруба қоғамын құлдықтан, экономикалық қанаушылықтан және білімсіздіктен азат ету үшін білім беруді жақсартуға уәде берді. Акция тобы 1959 жылы Нигериядағы ең тиімді үкімет формасы ретінде федерализмді қорғап, демократиялық социализмді ресми идеологиясы ретінде қабылдады. Акция тобының мүшелері әл-ауқат мемлекетін де қолдады, өйткені ол кедейлік, білімсіздік және аурулармен күресуге көмектеседі деп сенді.

Екінші республикада

Көптеген адамдар Эгбе Омо Одудуаның Іс-қимыл тобына айналғанын айтады. Бұл Эгбе мен Топ арасындағы байланысты шамадан тыс көрсету болып табылады; Эгбе Іс-қимыл тобы құрылғаннан кейін де жеке ұйым ретінде өмір сүруін жалғастырды, дәл сол сияқты Ибо штатының одағы бастапқыда Ібо NCNC-ден бөлек болғандай. Екіншіден, Батыста AG партиясын билікке әкелген сайлауда NCNC партиясы "бастапқыда" көпшілік дауысқа ие болды деген мәлімдеме рас емес. Батыстағы шешуші сайлаудың нәтижесі Нигерияның тәуелсіздігі алдындағы ұлттық деңгейдегі билікке келген ҰКП-ның жағдайына ұқсас болды. Сайлауға үш ірі партия қатысты, соның ішінде Ибадан қалалық партиясы да бар. Сайлау аяқталған соң, AG ұлттық деңгейдегі ҰКП сияқты ең көп дауысқа ие болды. Көпшілікті қамтамасыз ету үшін AG Ибаданның жергілікті партиясымен келіссөздер жүргізді, оның кейбір мүшелері кейін AG-ға өтті; Ибадан партиясы жеке және тәуелсіз саяси ұйым болды, бірақ NCNC оны өз одақтасы деп есептеді.