Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық ашқызушы (1942–1976)
Irish hunger striker (1942–1976)
Фрэнк Стагг (Proinsias Stagg; 4 қазан 1941 – 12 ақпан 1976) – Ирландияның Майо округынан шыққан, 1976 жылы Англияның Батыс Йоркшир округындағы Уэкфилд түрмесінде 62 күндік ашқызудан кейін қайтыс болған Жедел Ирландия Республикалық Армиясының (IRA) ашқызушысы. Стагг – ХХ ғасырда ашқызу кезінде қайтыс болған 22 ирланд республикашысының бірі.
Frank Stagg (Proinsias Stagg; 4 October 1941 – 12 February 1976) was a Provisional Irish Republican Army (IRA) hunger striker from County Mayo, Ireland who died in 1976 in Wakefield Prison, West Yorkshire, England after 62 days on hunger strike. Stagg was one of 22 Irish republicans to die on hunger strike in the twentieth century.
Өмірбаян
Стагг он үш балалы отбасының жетінші баласы болды. Ол 1941 жылы Мейо округіне қарасты Холлимаунт қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Генри және оның әйелінің інісі Ирландияның Тәуелсіздік соғысы мен Ирландияның Азамат соғысында шайқасқан. Оның бауыры Эммет Стагг Лейбористік партияның саясаткері және Кильдар Солтүстік округінен парламент депутаты (Teachta Dála - TD) болды. Стагг бастауыш білімін Ньюбрук бастауыш мектебінде, ал орта білімін CBS Ballinrobe мектебінде алды. Оқуын бітіргеннен кейін, ол жұмыс іздеу үшін Англияға эмиграция жасауға дейін әйелінің інісімен бірге аңшылыққа көмекші болып жұмыс істеді. Англияға келген соң, ол Солтүстік Лондонда автобус кондукторы болып жұмыс істеді, кейін автобус жүргізушісі болды. Англияда жүргенде ол 1970 жылы Карнаконнан Майолық Бриди Армстронгпен танысып, үйленді. Стагг бастапқыда Уайт аралындағы қауіпсіздігі жоғары Албани түрмесіне жіберілді. 1974 жылдың наурыз айында Паркхерст түрмесіне ауыстырылғаннан кейін, ол және Майолық Майкл Гоган Мэрион Прайс, Долорс Прайс, Хью Фини және Джерри Келли бастаған аштық ереуіліне қосылды.
Stagg was the seventh child in a family of thirteen children. He was born in Hollymount, County Mayo, in 1941. His father, Henry, and his uncle had both fought in the Irish War of Independence and Irish Civil War. His brother, Emmet Stagg became a Labour Party politician and a Teachta Dála (TD) for Kildare North. Stagg was educated to primary level at Newbrook Primary School and at CBS Ballinrobe to secondary level. After finishing his schooling, he worked as an assistant gamekeeper with his uncle before emigrating to England in search of work. Once in England, he gained employment as a bus conductor in North London and later became a bus driver. Whilst in England he met and married fellow Mayo native, Bridie Armstrong from Carnacon in 1970. Stagg was initially sent to the top security Albany Prison on the Isle of Wight. In March 1974, having been moved to Parkhurst Prison, he and fellow Mayo man Michael Gaughan joined a hunger strike begun by the sisters Marion Price and Dolours Price, Hugh Feeney and Gerry Kelly.
Франк Стаггтың үш жерлеу рәсімі
Франк Стаггтың жерленуі Ирландияда үлкен дау-жанжал тудырды. Республикашылдар, оның анасы және екі бауыры Стаггты Баллинадағы республикалық жерлеу орнына, Майкл Гоганның қабірінің жанына, оның өсиетіне сәйкес, аштықпен күрескен кезде түрмеде қосылған қалауынша жерлеуді талап етті. Оның жесірі, бауыры Эммет Стагг және Ирландия үкіметі оны сол зираттағы отбасылық жерге көміп, жерлеуге республикалықтардың араласуын болдырмауды қалады. Республикашылдар, журналистер және оның отбасысы Даблин әуежайында дене күтіп тұрғанда, Ирландия үкіметі рейсті Шеннон әуежайына бұруға бұйрық берді. Оның денесі тікұшақпен Холлимаунттағы шіркеуге жеткізіліп, отбасылық жер учаскесінің жанына жерленді. Бұл алғашқы жерлеуге мыңдаған республикашылдар қатысты, ал Ирландия қорғаныс күштерінің 1600 және Гарда Сихоана қызметкерлері жерлеу кезінде тәртіп сақтау үшін үкімет тарапынан жөнелтілді. Олардың қатысуына қарамастан, Уақытша ИРА мүшелері оның табынынан әскери салтанат бойынша оқ атып, алғашқы жерлеуге қатысты. Бірінші жерлеуден кейін республикашылдар Стагг үшін Мейода реквием қызметін өткізді. Тағы да Гарданың жаппай орналасуына бұйрық берілді, және тағы да көптеген республикашылдар мен Уақытша ИРА мүшелері қатысты. Бұрын ИРА штабының бастығы болған Джо Кейхилл салтанатқа қатысып, болашақта Стагг үшін тағы бір жерлеу болады деп уәде берді, оның денесі Гоганның қабіріне қойылмақ. Соңғы жерлеуден кейін Таоиш Лиам Косгрейвке, Әділет министрі Патрик Куниге, Пошта және телеграф министрі Конор Круз О'Брайенге және Сыртқы істер министрі Гаррет Фицджеральдқа анонимді хат жіберілді, олардың үкіметінің Стаггтың жерленуіне қатысқандығы үшін олар "өлтіруге белгіленгенін" хабарлады. Стаггтың жесірі Бриди және оның бауыры Эмметтің республикалық жерлеуге қарсылық көрсеткендіктен Уақытша ИРА мүшелері қорқытқандығы хабарланды.
Frank Stagg's burial caused considerable controversy in Ireland. Republicans, his mother and two of his brothers sought to have Stagg buried in the republican plot in Ballina beside the grave of Michael Gaughan, in accordance with his wishes which he had added to his will in prison during his hunger strike. His widow, his brother Emmet Stagg and the Irish government wished to have him buried in the family plot in the same cemetery and to avoid republican involvement in the funeral. As the republicans, journalists and his family separately waited at Dublin Airport for the body, the Irish government ordered the flight to be diverted to Shannon Airport. His body was then taken to the parish church in Hollymount by helicopter and buried near the family plot. This first burial was attended by thousands of Republicans while 1,600 members of the Irish Defence Forces and the Garda Síochána were deployed by the government to keep order at the funeral. Despite their presence, members of the Provisional IRA attended this first burial, firing volleys of shot over his coffin, in the style of a military funeral. Following the first burial, a requiem mass was held in Mayo for Stagg by Republicans. Once again a mass deployment of Gardai was ordered, and once again large numbers of Republicans and Provisional IRA members attended. Joe Cahill, who had formerly been a Chief of Staff of the IRA, attended the ceremony and vowed during it that at some point in the future there would be another funeral for Stagg, with his body being laid to rest beside that of Gaughan's. Following the final burial, an anonymous letter was sent to the Taoiseach Liam Cosgrave, the Minister for Justice Patrick Cooney, the Minister for Post and Telegraphs Conor Cruise O'Brien and Minister for Foreign Affairs Garret FitzGerald, informing them each that they had been "marked out for assassination" because of their government's involvement with Stagg's burial(s). Stagg's widow Bridie and his brother Emmett were reported to have been intimidated by members of the Provisional IRA due to their opposition to his burial in a Republican plot.