Жер Астына Түсу

Кіріспе

Джефф Лонгтың кітабы, Сабрина Бродбенттің 2004 жылғы романы.

The Descent – америкалық автор Джефф Лонгтың 1999 жылғы ғылыми-фантастикалық/қорқынышты романы. Онда Жердің жоғарғы қабығындағы кең туннельдер мен жолдардың лабиринтін табу және зерттеу оқиғасы баяндалады. Бұл туннельдерде кезекпен эволюциялаған, қауісті троглофауна гоминидтерінің мекендегені анықталды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Тибеттегі жаңа дәуір саяхатшыларының тобы қарлы дауылдан үңгірге қамалып, ағылшын және түсініксіз символдармен жазылған құпия татуировкалармен жабылған, мумияланған мәйітке тап болады; топ бұл мәйіттің 1940 жылдары Гималайдың арғы бетінде құлаған RAF ұшқышына тиесілі екенін жорықтайды. Ұшқыш тауларды қалай кесіп өткені – құпия, бірақ татуировкалардың арасындағы сурет топ тұтқындалған үңгірдің үлкен желінің бір бөлігі болуы мүмкін екенін көрсетеді, ол басқа жерде шығуы мүмкін. Дауыл басылмай тұрғанда, топ желіге тереңірек еніп, трофей ретінде тізілген ежелгі армияның қалдықтарын және алтын монеталардың іздерін табады. Алысып кеткеннен кейін, топ мүшелері көрінбейтін жаудың қолынан бірінен соң бірі қаза табады, тек тау жетекшілері Айк пен Кора ғана тірі қалады. Бірнеше жыл өткен соң, Босниядағы БҰҰ әскери базасында, көпұлтты әскерлер зор жаппай қабірді қазып шығарып жатқан сот-медициналық команданы күзетіп тұр, спутниктік суреттерде бұл қабірдің әр түн сайын бұзылып жатқаны байқалады. Әскерлер басында серб әскерлері өздері жасаған қылмыстардың дәлелдерін жоюға тырысып жатыр деп есептейді; АҚШ армиясының авиация офицері Элиас Бранч дәлелдер жинау үшін барлау тікұшағымен ұшып кетеді. Тікұшақ апатқа ұшырағаннан кейін, ол өзінің навигаторына қатыгездікпен шабуыл жасалғанын көреді, көрінбейтін жаудың қаупіне тап болады және өз бөлімінің оқтарынан ауыр жарақат алады. Жарақаттанған және жартылай есінен таныған күйде, ол "шайтандар" шабуыл жасағаны туралы айқайлайды; жазылу кезінде ол физикалық өзгерістерді бастан өткізе бастайды және жергілікті үңгір жүйелеріне қызығушылық танытады. Калахари шетінде, жас монах Али ван Шейд, ол жұмыс істеп жүрген жалпақ аурумен ауырғандар лагерін тастап кетпекші болады. Оның қорқынышына орай, жалпақ аурумен ауырғандар оның өмірін сақтап, оның орнына белгісіз күштерге мүсінін кесіп, құлдыққа сатқан екенін біледі, олар оны "Ескілерден Ескі" деп атайтын құдайдың қызметшілеріне сатқан. Бірнеше жылдан кейін, деформацияланған Бранч әлемнің әскерлерін алып, жер бетінің астындағы, оның ашуына себеп болған үңгірлердің кең желісін зерттейді. Атаудың "Түсуі" дегені тек түсіп кетудің нақты әрекетіне ғана емес, сонымен қатар осы кезде басталатын планетаның ішкі бөлігін әскерилермен басқаруға бағытталған кең ауқымды отарлауға қатысты термин. "Астыңғы планета" деп аталатын лабиринтте бөлек дамыған экожүйе бар және ол сирек кездесетін альбиноид адамдарды көруге мүмкіндік береді. Ғалымдар бұл – Homo erectus-тан тараған гоминидтерге ұқсас троглофауна; олар Homo hadalis (Хадес сияқты) деп жіктеледі, оларды көбінесе "хадалдар" немесе жеңілтектеп "Хади" деп атайды. Қазіргі кезде олар дегенерацияға ұшыраған және қатыгез, бірақ археологиялық дәлелдерге сүйенсек, "хадалдар" бір кезде 20 000 жыл бұрын темір дәуіріне жеткен, өркениеттің жоғары деңгейіне ие болған. Олар адамзат тарихы бойында кейде пайда болып, адамзат өркениетін (жамандықпен) бағыттап, тозақ және демон туралы адамзаттың түсініктерін қалыптастырған. Адамдардың араласуынан бірнеше ай бойы көзге көрінбей кеткеннен кейін, хадалдар тұзаққа түсіреді: планетаны зерттеп, басып алған әскерлерге қарсы жаппай, үйлестірілген дүниежүзілік шабуыл. Шабуыл сәтті аяқталады; әлемдегі қаза болғандардың саны 250 мыңға жетеді. Алғашқы шок үлкен болғанымен, үрей тез басылады және адамзат тоқтамайды; Түсу қайта басталады, тіпті күштірек күйде. 5 километр тереңдікте, жер қыртысының үстіңгі қабатында қалалар салынады, ал әлеуметтік тұрақсыздық өседі және ғарыш кеңістігін зерттеуге деген қызығушылық азайды. Осы уақытта құпия иезуит діни қызметкері, отец Томас, Беовульф шеңберін құрады, бұл планетаны зерттеуге арналған ғалымдардың бейресми тобы, мақсаты "Шайтанның" (бұл сөздің тура мағынасы емес, бірақ ұзақ мерзімді бірыңғай билік түрінде) бар-жоғын анықтау. Шеңбердің бір мүшесі Алиді топқа қосылуға көндіреді; ол Хелиос корпорациясы қаржылаған экспедицияға қосылады, бұл Тынық мұхитының барлық алабын аралап өтетін жаңадан ашылған жарық арқылы бұрын-соңды болмаған тереңдікке саяхаттау. Үңгірлер жүйесі арқылы барған сайын қанды саяхат барысында экспедиция ғалымдарын сенімсіз Гелиос жалдамалылары күзетіп тұрады және бірінші тараудағы Гималай тур гиді Айк басшылық етеді, ол Бранч сарбаздарымен қалпына келтірілместен бұрын он жыл бойы хадалдардың құлы болып жүрді. Жолда экспедиция бір кездегі ұлы хадал өркениетінің шіріп бара жатқан дәлелдерін табады, ол Атлантида немесе Му сияқты адамдардың фольклорындағы жоғалған өркениеттерге сәйкес келуі мүмкін. Осы уақытта, жер бетінде, Гелиос ішінде планетаны қуатты биоқарумен зарарсыздандыру және осылайша адамдардың қоныстануы мен пайдалануы үшін ашу жоспары пайда болады. Сонымен қатар, иезуиттердің ғылыми ұйымы хадалдардың адам санасын бір денеден екіншісіне ауыстырудың құпия әдісіне ие болуы мүмкін екенін анықтайды, бұл тиімді мәңгілік өмірге мүмкіндік береді; Беовульф шеңберіндегі мүшелер бірінен соң бірі қатыгездікпен өлтіріле бастағаннан кейін, екі сюжет желісі біртіндеп бірігеді.

A group of New Age trekkers in Tibet are trapped in a cave by a snowstorm and stumble across a mutilated, mummified corpse, covered with cryptic tattoos in both English and undecipherable symbols; the party interprets the former to mean that the body was that of a RAF pilot who had crashed on the other side of the Himalayas in the 1940s. How the pilot had made it across the mountains is a mystery, but a diagram among the tattoos suggests that the cave in which the party is trapped may be part of a larger network, one that might have an outlet elsewhere. As the blizzard shows no signs of letting up, the party pushes deeper into the network, discovering the remains of a slaughtered ancient army, displayed almost trophy like, and a trail of gold coins. Becoming separated, the members are relentlessly killed by an unseen enemy, until only the mountain guides, Ike and Kora, remain. Several years later, at a UN military base in Bosnia, multinational soldiers are guarding a forensic team excavating a huge mass grave, which satellite imagery shows being disturbed every night. The soldiers first assume that Serb soldiers are trying to destroy the evidence of their atrocities; a US Army Aviation officer named Elias Branch leads a reconnaissance helicopter flight to gather evidence. After a crash, he finds his navigator brutally assaulted, is menaced by an unseen enemy, and is himself badly injured by his unit's supporting fire. Found scarred and half mad, he raves about being attacked by "demons;" during his recuperation, he begins to exhibit dramatic physical changes, and begins taking an interest in local cave systems. Near the edge of the Kalahari, a young nun, Ali van Schade, is about to leave a leper encampment at which she had been working. To her horror, she discovers that the lepers had saved her life by trading one of their own to be (in her place) mutilated and enslaved by an unknown presence, servants of a god they call "Older Than Old". A few years later, Branch, monstrously deformed, is leading the world's armies in exploring a vast network of caves that he has been instrumental in discovering, underlying the whole of the Earth's surface. The "Descent" of the title refers not only to the literal act of descending but is also the term the narrative applies to large scale military led colonization of the planet's interior that begins at this point. Referred to as the "sub planet", the labyrinth contains an entire separately evolved ecosystem and offers rare fleeting glimpses of elusive albino humanoids. Scientists theorize these are troglofauna like hominids descended from Homo erectus; classified as Homo hadalis (as in Hades), they are commonly referred to as "hadals", or, pejoratively, "Haddie". While presently degenerate and brutal, the archaeological evidence suggests the "hadals" had once possessed a high level of civilization, having reached the Iron Age as far back as 20,000 years ago. The beings had apparently occasionally emerged throughout human history and had (rather viciously) mentored human civilization, thereby giving rise to the human concepts of Hell and demons. After melting invisibly away from human encroachment for several months, the hadals spring a trap: a massive, coordinated worldwide ambush of the armies exploring and occupying the sub planet. The attack is successful; world casualties number a quarter million. Though an enormous initial shock, the dismay wears off quickly and humanity is essentially undeterred; the Descent recommences, in even greater force. Cities are built in the upper crust, three miles deep, while social instability grows and interest in space exploration diminishes. Meanwhile, a mysterious Jesuit priest, Father Thomas, is assembling the Beowulf Circle, an informal group of scholars dedicated to the study of the sub planet, with the eventual aim of discovering whether "Satan" (by which they do not necessarily mean a literal person, but some kind of long term unified authority directing the activities of the hadal race) might actually exist. A member of the Circle persuades Ali to join the group; she is attached to an expedition funded by the Helios corporation, an unprecedentedly deep trek through a newly discovered fissure that traverses the floor of the entire Pacific Ocean basin. During their increasingly bloody journey through the cave system, the expedition scientists are guarded by untrustworthy Helios mercenaries and guided by Ike, the Himalayan tour guide from the first chapter, who had spent a decade as a slave of the hadals before being recovered by Branch's soldiers. On the way, the expedition uncovers the decaying evidence of a once great hadal civilization, which may correspond to lost civilizations from human folklore, such as Atlantis or Mu. Meanwhile, on the surface, a plot emerges within Helios to sterilize the sub planet with a potent bioweapon and thereby open it to human settlement and exploitation. At the same time, the Jesuit's scholarly organization discovers that the hadals may have a mysterious method of transferring human consciousness from body to body, allowing for effective immortality; after the members of the Beowulf Circle begin to be brutally murdered one by one, the two storylines gradually converge.

Қабылдау

"Қараңғы көрініс" шолуында кітаптағы үңгірлердегі оқиғалардың шындыққа жақын бейнеленуіне, жер асты топографиясының жарқын сипаттамаларына жоғары баға берді. Infinity Plus бұл романды Эдгар Райс Берроуз бен Жюль Верн танымал еткен, бұрын кең таралған Hollow Earth қосалқы жанрына салыстырмалы түрде сирек кездесетін заманауи үлгі деп атап өтті, ал өте нақты бейнеленген тозақтық орта Дантенің "Тозағына" ұқсаса, хадалдарды Г. Уэллстің "Морлоктарына" жасалған құрмет деп қарастыруға болады. Роман сондай-ақ Денвер Пост, Милуоки Журнал Сентинель, Рокки Маунтин Ньюс, Форт-Уорт Стар Телеграм, Форт-Лодердейл Sun Sentinel, Балтимор Сан, Kirkus Reviews, Publishers Weekly, Кітапхана журналы және Booklist басылымдарында мақалаланды.