Кіріспе

Джон Уайт (5 сәуір 1936 – 4 қаңтар 2024) – ағылшын композиторы (1936–2024) және музыкалық орындаушы. Ол «Machines» атты алғашқы туындылары арқылы британдық минимализмнің – жүйелік музыканың алғашқы нысанын қалыптастырды.

Өмір және мансап

Джон Уайт Берлинде ағылшын әкесі мен неміс анасынан дүниеге келді. Соғыс басталғанда отбасы Лондонға көшті. Алғашқыда мүсінші болған Уайт, Мессиеннің «Турангалила симфониясын» естігеннен кейін композиторлық жолды таңдады. 1955-1958 жылдары ол Корольдік музыка колледжінде Бернард Стивенспен композициядан, ал Артур Александр мен Эрик Харрисонмен фортепианодан сабақ алды. Сонымен қатар, ол Элизабет Лютенспен жеке талдау сабақтарын оқыды. Бітірген соң Уайт Батыс театр балетінің музыкалық жетекшісі болды, кейін 1961-1967 жылдар аралығында Корольдік музыка колледжінде композициядан профессор қызметін атқарды. Ол шебер пианист және тубашыл болған, екі аспап үшін де көптеген шығармалар жазған. 1960-шы және 1970-ші жылдары ол Корнелиус Кардью және Гэвин Брайарс сияқты ағылшын экспериментатор-композиторларымен жақын байланыста болды және Scratch Orchestra ұйымының қатысушысы болды. Оның Корольдік музыка колледжінің шәкірттерінің арасында Роджер Смолли, Брайан Деннис және Уильям Йорк есімдері бар. Уайт Кристофер Хоббс, Дейв Смит, Бенедикт Мейсон және Джон Лелли сияқты жас композиторлармен байланыс орнатты, бұл Promenade Theatre Orchestra, Hobbs White Duo, Garden Furniture Music, Farewell Symphony Orchestra және басқа да ұжымдардың құрылуына әкелді. Джон Уайт Лондон драма орталығындағы ең ұзақ қызмет еткен оқытушы болды, ол 2020 жылдың наурызына дейін төрт он жыл бойы музыка бөлімінің меңгерушісі лауазымын атқарды. Оның есімін еске алу рәсімі 2024 жылдың 12 сәуірінде Ковент-Гардендегі Сент-Пол шіркеуінде, ал 14 сәуірде Хакнидегі Дөңгелек шіркеуде өтті.

Шығармалары

Уайттың стилі Дейв Смит "көрінетін түрде әртүрлі композиторлардың 'баламативті' музыкалық тарих әлемінен" деп атаған, оның ішінде Сати, Алкан, Шуман, Регер, Шимановски, Бусони және Медтнер болды. Бұл композиторлар Уайттың 1956 жылдан бастап жазған фортепиано сонаталарына әсер етті, бірақ оның кең ауқымды жұмысына Мессиан, Рахманинов және электронды поп-ансамбльдер Кракфтверк пен Резиденттер де әсер еткен. Уайттың шығармалары кең ауқымды стильдерді қамтитындықтан эклектикалық, ирониялық, "эксперименталды" және тіпті "постмодернге дейінгі" деп сипатталды. Уайт 1962 жылдан бері "эксперименталды" стильде жұмыс істесе де, 1966 жылдан кейін белгісіздік принципін қолдана отырып музыка жазды. Оның кейінгі туындылары сандық және басқа да жүйелік процестермен жасалған музыканы қамтиды. 1978 жылы Гавин Брайарспен бірге шыққан Machine Music альбомы Уайттың машиналар туралы түсінігін көрсетеді: "белгілі бір дыбыс әлеміндегі музыкалық әрекеттердің тізбесін басқаратын тұрақты процесс". 2019 жылға қарай Уайт 180 фортепиано сонатасы, 25 симфония, 30 балет және сахналық қойылымдарға арналған көптеген қосымша музыка жазды, барлығы өте эклектикалық стильде (немесе, дәлірек айтқанда, стильдер спектрінде) болды. Оның сахналық музыкасына Корольдік Шекспир компаниясы мен Корольдік ұлттық театрдың тапсырыстары кірді. Уайт ішкі жобалар мен қоғамдық өндірістер үшін бірнеше музыкалық тізімдер жазды, соның ішінде Драма орталығы үшін соңғы тізімі – "Ана батылдық және оның балалары" (2015). Басқа жобаларға ән циклдерінің жиынтығы кіреді, олардың бірі достарының мекенжайларын музыкалық түрде беруден тұрады.

Жазбалар

Электрлік музыка. ANTS AG22 (2020), 11-ші және 16-шы симфонияларды қамтиды. Fashion Music, London Hall DO3 (1993), Gemini Ensemble. Пианино сонаталары № 15, 29, 31, 54, 55, 56, 57, 75, 76, 78, 86, 87, 95, 104, 108, 109, 121 және 124. NMC DO38 (1996), Роджер Смолли. Пианино сонаталары, 2-том (Кейінгі сонаталар). Convivium CR051 (2019), Джонатан Пауэлл.