Кіріспе

1976 жылы Тынық мұхитында болған тайфун

Билли тайфуны, Филиппинде Нитанг тайфуны деп белгілі, тамыз айының басында 4-санатты тайфунға тең әсер еткен және Оңтүстік Жапония, Тайвань және Қытайға әсер етті. Билли Тайвань мен Шығыс Қытайда 2,6 миллион доллар (1976 жылғы АҚШ доллары, 2005 жылғы 8,9 миллион АҚШ доллары) көлемінде залал келтірді, 48 адам қаза тауып, тағы сегіз адам жоғалып кетті (көбінесе теңізде). Тайфунның Тынық мұхитының батыс бөлігінен 3449 км-лік жолы болды.

Метеорологиялық тарих

31 шілдеде Понапеден солтүстік-шығысқа қарай 180 миль (290 км) қашықтықта тропикалық бұзылыс пайда болды және күшейе беріп, 3 тамызда 13W тропикалық депрессияға айналып батысқа қарай жылжыды. Солтүстіктегі субтропикалық жотамен өзара әрекеттесіп, тропикалық депрессия солтүстік-шығысқа қарай күрт бұрылып, Саипан арқылы өтіп, «Билли» тропикалық дауылына айналды. Жоғары қысым жүйесі мен тропосфералық ойыстың (тәсілдің) әсерімен «Билли» оңтүстік-батысқа, содан кейін батысқа бұрылып, 5 тамызда тайфунға дейін күшейді. 7 тамызда «Билли» тайфуны қарқынды күшеюге ұшырады, ең жоғары қарқыны 140 миль/сағ (125 түйін) болды. 12 тамызда тропикалық циклон желдің жылғарына (shear) тап болып, дауыл әлсіреп, Тайваньға 1 санаттағы тайфун ретінде, ал кейін Қытайға тропикалық дауыл ретінде соқты. Құрлыққа шыққаннан кейін көп ұзамай «Билли» ыдырап, қалдықтарына айналды. Дегенмен, жүйенің қалдықтары тағы бірнеше күн бойы сақталып, Қытайдың ішкі аймақтарына тереңдеп еніп, 14 тамызда толыққандай тарады.

Әсері

Билли Риукю аралдарын айналып өтіп, Тайваньқа және шығыс Қытайға құрлыққа шықты, нәтижесінде Жапония жағалауында 41 балықшы мен жүзушінің қаза болуына себеп болған үлкен толқындар пайда болды. Миякодзимадағы JTWC метеостанциясы 962 миллибар барометриялық қысымды, ал Исигакидзимадағы метеостанциясы 952 миллибар барометриялық қысымды тіркеді. Биллидің екінші рет құрлыққа шығуы Тайваньның Тайбэй қаласының оңтүстігінде болды, ондағы метеостанция желдің күші шамалы болғанын хабарлады. Дегенмен, Тайбэй халықаралық әуежайында желдің жылдамдығы жоғары болды. Биллидің Тайваньға келген әсері қиратушы болды, себебі дауыл үш кемені батырып, бірнешеуін зақымдады, жеті адамның қаза болуына, сегіз адамның жоғалып кетуіне, 24 адамның жарақаттануына және 2,6 миллион долларлық (1976 жылғы АҚШ доллары, 2005 жылғы 8,9 миллион АҚШ доллары) залалға әкелді. Үшінші және соңғы рет құрлыққа шығуы шығыс Қытайда тропикалық дауыл ретінде болды, ол күшті жел мен қатты жаңбыр әкелді, бірақ қаза болғандар немесе материалдық залал туралы хабарламалар түспеді.