Кіріспе

Кубаның ауыл шаруашылығы бірнеше ғасыр бойы экономикада маңызды рөл атқарды. Бүгінде ол жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 10 пайызынан кемін құрайды, бірақ еңбекке қабілетті халықтың шамамен 20 пайызы осы салада жұмыс істейді. Елдің жерінің 30 пайызы егіс алқаптарына арналған.

Қалалық ауыл шаруашылығы

Синтетикалық пестицидтер мен тыңайтқыштардың жетіспеушілігіне байланысты қалалық ауыл шаруашылығының үлкен қозғалысы дамыды. 2002 жылы қалалық бақшалар 3,4 миллион тонна азық-түлік өндірді. Қазіргі бағалаулар бойынша, Гавана қаласының жаңа өнімдерінің 90% жергілікті шаруашылықтар мен бау-бақшалардан келеді. 2003 жылы 200 мыңнан астам кубалық кеңейіп келе жатқан қалалық ауыл шаруашылығы секторында жұмыс істеді. Қалалық ауыл шаруашылығына, әсіресе 2021 жылдан бері беріліп келе жатқан назар, шағын фермерлер арасында білім алмасу желілерінің күшеюіне әкелді. Кассава Латын Америкасы және Кариб аймағына тән және аймақтың дерлік барлық елінде өсіріледі. Куба Кариб теңізіндегі кассава өндіруші елдердің арасында екінші орында тұр, 2001 жылы 300 000 тонна өндірді. Дегенмен, гектарға шаққандағы өнімділік Кариб елдері арасындағы ең төменгі көрсеткішті құрайды. Куба өндірген кассаваның көп бөлігі тікелей таза тұтынуға жұмсалады. Кассаваның бір бөлігі Орталық Кубадағы Флоридаға жақын орналасқан зауытта сорбитолға өңделеді.

Цитрус

Куба әлемдегі грейпфрут өндіруші үшінші ел. Цитрусты өнімнің 60 пайызы апельсин, 36 пайызы грейпфрут. Өнімдер негізінен Еуропа нарығында Cubanita тауар таңбасымен сатылады.

Картоп

Кубада картопты тұтыну жылына белгілі бір көлемді құрайды. Картоп көбінесе фри түрінде жетіледі. Картоп өсірілетін аймақтар (барлығы) Кубаның батыс бөлігінде шоғырланған. Кубада өсірілетін негізгі сорт – Дезире. Тұқымдық картоптың бір бөлігі жергілікті түрде өндіріледі. Жыл сайын Нью-Брансуик (Канада) және Нидерландыдан шамамен 40 000 тонна тұқымдық картоп импортталады.

Күріш

Күріш кубалықтардың негізгі тағамы болып табылады; басты тағамдардың бірі – күріш пен бұршақ. Кубада күріш көбінесе батыс жағалау бойында өсіріледі. Жылына екі егін жиналады. Күріш шаруашылықтарының көп бөлігі мемлекеттік меншікте немесе кооперативтерде. Судың жетіспеуі және Кубаның басқа да салаларындағыдай, тыңайтқыштар мен заманауи ауыл шаруашылығы технологияларының тапшылығы өндірісті шектейді. Гектарға шаққандағы өнімділік Орталық Америка және Кариб аймағы елдерінің орташа көрсеткіштерінен төмен. Сондықтан Куба күріштің ірі импортері болып табылады. Соңғы кезде импорт жылдық 500 мың тоннаға жуық ұнтақталған күрішке жетті.

Қант

Бір кездері Куба әлемдегі ең ірі қант экспорттаушысы болды. 1960 жылға дейін АҚШ қант импортының 33% Кубадан жеткізілетін. Суық соғыс кезінде Кубаның қант экспорты Кеңес Одағының субсидиялары арқылы жүзеге асырылды. Бұл сауда келісімінің күйреуі, сонымен бірге қант бағасының төмендеуімен бірге, Кубадағы қант фабрикаларының үштен екісі жабылды. 100 мың жұмысшы жұмысын жоғалтты. Дегенмен, қант қызылшасы өндірісі шамамен 8 миллион метрикалық тоннадан 2015 жылы 3,2 миллион метрикалық тоннаға дейін төмендеді. 2008 жылдан бастап қант бағасының өсуі қантқа жаңа қызығушылықты тудырды. 2012–2013 жылдардағы өндіріс 1,6–1,8 миллион тоннаға бағаланды. 400 000 тоннасы Қытайға экспортталса, 550 000–700 000 тоннасы ішкі тұтынуға жұмсалады.

Темекі

Куба әлемдегі барлық елдердің ішінде темекі егілген жер ауданы бойынша екінші орында тұрады. Кубадағы темекі өндірісі 1990 жылдардың соңынан бері шамамен бір деңгейде сақталып келеді. Сигаралар – бүкіл әлемде танымал кубалық өнім, және өндірістің көбісі экспортқа жөнелтіледі. Кубаның темекі өндірісінің орталығы – Пинар-дель-Рио провинциясы. Темекі Куба үшін үшінші ірі шетел валютасының көзі болып табылады. Сигарадан түскен табыс 200 миллион АҚШ долларына бағаланады. Кубада егілетін екі негізгі сорт – Corojo және Criollo. Кубада өндірілетін темекінің 85 пайызы Шағын фермерлердің ұлттық қауымдастығының мүшелерімен өндіріледі. АҚШ-та кубалық сигараларға ерекше мән беріледі, себебі Кубаға қатысты АҚШ эмбаргосына сәйкес олар контрабанда ретінде қарастырылады. Канадада американдық туристерге қызмет көрсететін бірнеше дүкендер кубалық сигараларды сатады.

Тропикалық жемістер

Плантандар жергілікті өндірістің 47%-ын, ал банандар 24%-ын құрайды. Екеуі де тек ішкі тұтынуға арналған. Кубада өндірілетін басқа тропикалық жемістер: манго, папайя, мамей сапоте, ананас, авокадо, гуава, кокос және аннона тұқымдасы (костас алмасы).

Кубаның экспорты

Кубаның экспорты 2017 жылы 2,63 миллиард долларды құрады. Басты экспорт тауарларына сигара, шикі қант, никель өнімдері, ром және мырыш кіреді.