Calvaire (film)

Кіріспе

Фильм («Франция»)
«Ла Парти» («Бельгия»)
«Тарантула» («Люксембург»)
«Канал» студиясы (копродукция)

Марк Стивенс (Лоран Лукас) – жас саяхатшы әнші. Рождествоға бірнеше күн қалғанда зейнеткерлер үйінде концерт бергеннен кейін Марк жолға шығады. Бірақ көп ұзамай оның фургоны шөл далалы таулы аймақта бұзылып қалады. Ол әйелі Глория кеткеннен кейін психикалық тұрғыдан осал болған, қонақүй иесі, Бартел (Джеки Берройер) мырзаның үйіне барып паналады. Бартелдің құштарлығының сексуалдық мәні Марк үшін қиын жағдайдың бастауы болады.

Сюжет

Марк Стивенс - зейнеткерлер үйінде жеңіл поп-баладалар мен тыңдауға ыңғайлы әндер орындап, өмір сүретін төмен деңгейдегі орындаушы. Рождестволық арнайы бағдарламаға қатысуға бара жатқанда, оның үйі болып қызмет ететін фургоны дауыл кезінде бұзылып, ол орманның тереңінде қалады. Жоғалған, суық және табиғаттың әсерінен құлап бара жатқан Маркты жергілікті тұрғындар, Борис есімді жас жігіт құтқарады. Мейрамхананың жалғыз иесі - мырза Бартель. Ол мейірімді қарт кісі, ол жерде бір түрдегі адамы ретінде тұрады. Бартель өзін зейнеткерліктегі комедиант ретінде таныстырып, Маркты қалуға шақырады және кәсіби ойын-сауықшылардың бауырластығының белгісі ретінде оның көлігін жөндеуді ұсынады. Марк ұсынысты қабылдайды, бірақ Бартельмен өзінің жеке өмірі мен мансабы туралы сөйлеспей, оңаша тұрады. Ертеңіне Бартель мырза Марктің көлікін қонақ үйдің ауласына сүйретіп әкеледі. Марк Бартелге серуенге шығатынын айтады, бұл кезде Бартел кенеттен параноикалық және агрессивті болады, Маркты жақын маңдағы ауылға бармауға ескертеді. Марк келіседі, бірақ серуендеу кезінде ол жақын маңдағы фермаға жақындап, онда бір отбасының жасөспірім жігіттің шошқамен жыныстық қатынасқа түскеніне куә болады, ол бұл тәжірибені "өте нәзік" деп атайды. Осы арада Бартель Марктің ванын жөндеудің орнына оның үйін шымшып, ұялы телефонын және сүйіктісінің (Брижитт Лахай) Маркка ұсынған кейбір әуесқойлық фотосуреттерін алады. Сол түні Бартель одан да агрессивті болып, бірнеше жыл бұрын тастап кеткен әйелін еске түсіріп, өзін-өзі ашуға салады. Ол Марктің ұйықтамас бұрын ән айтуын талап етеді. Келесі күні Марк қонақүйде үйде жасалған порноны тауып, Бартелдің заттарын қарап жатқанын түсінеді; көмекке шақыруға тырысқанда, Бартелдің үнемі қолданатын телефонының қабырғаға қосылмағандығын біледі. Бартелмен бетпе-бет келгенде, Марк оның ванны бұзып, үстіне бензин құйып жатқанын байқайды; Бартел Маркты есінен танып, ванды жарылып жібереді. Марк оянып, тек қана ескі күндізгі киім киіп, креслоға байланған күйінде болады. Бартель мырза Маркті әйеліне ұқсап, неге "ол" оны тастап кеткен соң қайта оралды деп сұрап, сөйлеп жатыр. Бартель мырза оны ауыл тұрғындарынан "қорғау" үшін Марктің бас терісінің жартысын қырқып, оны төсекке жатқызуға мәжбүрлейді. Келесі күні Бартель Маркты тракторға байлап, шырша кесіп тастауға орманға алып кетеді. Марк қашып құтылып, бірақ қоян тұзағына түседі. Ол қараңғы түскенше, Борис қасынан өтіп кеткенше, сол жерде жатыр. Марк одан көмек сұрайды, бірақ Борис оның өтінішін елемей, Маркка жоғалған иті сияқты сөйлейді. Ол Марктің және үй жануарларының қасында отырады және оны аяғын тістегенше сүйеді, содан кейін ол кетеді. Келесі күні таңертең Бартель Бориспен хабарласып, Маркты алып, оны сабан машинасының артқы жағында жамылғымен жабылған қонақүйге апарады. Бірнеше ауыл тұрғыны Бористің жүк көлігін жамылғының астына бір нәрсе жасырып алып келе жатқанын көреді, бірақ олар ештеңе істемейді. Бартель қонақүйде "Глорияны" қашып кеткені үшін жазалайды, содан кейін Маркты қонақүйдің артында айқышқа шегелеп, ауылға барар алдында жергілікті сыраханада ішіп алады. Бартель әйелі қаладағы барлық еркектермен бірге жатқан "құқық" екеніне сенімді болғандай, барда ішіп жүрген еркектерге "ол" енді "қайтып келді", олардың ешқайсысы оны "алып кете алмайды" деп ескертеді. Бартельдің сөзінен жігіттердің бәрі қорқып қалғандай көрінеді, бірақ ол кеткеннен кейін, меценаттардың бірі антик пианиноға отырады және қасіретке толы вальс музыкасын ойнауға кіріседі. Бірте-бірте ерлер орнынан тұрып, бір-бірімен билей бастайды. Бартель Маркты қонақүйге апарып, бірге кешкі асқа отырады. Борис оның жоғалған иті екеніне сенімді болып, жас бұзаумен келеді. Бартель сүйіспеншілік, бірлік және мерекелік рух туралы көз жасты, құмарлықпен сөйлейді, кенеттен мылтық атысы естіліп, қонақүйдің терезесінен жарылып, Бористі өлтіреді. Ауыл тұрғындары қонақүйді қоршап, итке ұқсап итке ұқсап, бозауды қайыстырып, бозауды қайтарып алуға тырысады. Маркты зорлаудың да ниеті бар екендігі тез анықталады. Ауыл тұрғындары Бартелді Маркка назар аудармай тұрып өлтіреді; содан кейін олардың бірі Маркты асхана үстелінде қысқа уақытқа зорлайды. Ерлер арасында атыс басталады, ал үйлесімсіздікте Марк бұқаралық топтан құтылып, орманға қашып кетеді. Ол түнде ормандар арқылы қашып жүріп, айқышқа шегеленген Мәсіхтің мәйіті қойылған қабір тасын тауып алады. Марк "Глорияны" тұтқынд...

Marc Stevens is a struggling low level performer, who makes his living performing light pop ballads and easy listening tunes at retirement homes. En route to perform at a Christmas special, his van — which doubles as his home — breaks down during a storm and he is stranded deep in the woods. Lost, cold, and succumbing to the elements, Marc is rescued by a local, an emaciated young man named Boris, who takes Marc to a run down inn. The sole occupant of the inn is its proprietor, Mr. Bartel, an amiable old man who lives there as a hermit of sorts. Claiming to be a retired standup comedian, Bartel welcomes Marc to stay and offers to repair his van as a token of brotherhood between professional entertainers. Marc accepts the offer, but remains aloof, not speaking with Bartel about his own career or personal life. The next morning, Mr. Bartel tows Marc's van into the front yard of the inn. Marc tells Bartel he is going for a walk, at which point Bartel suddenly becomes paranoid and aggressive, warning Marc not to go into the nearby village. Marc agrees, but during his walk he approaches a nearby farm, where he witnesses a family voyeuristically watching a teenage boy have intercourse with a pig, calling the experience "so tender". Meanwhile, rather than repairing Marc's van, Bartel snoops through Marc's living quarters and takes his mobile phone and some amateur pornographic photographs presented to Marc by a fan (Brigitte Lahaie). That night, Bartel becomes even more aggressive, working himself into a frenzy while recalling his adulterous wife Gloria who abandoned him years before. He insists that Marc sing him a song before going to bed. The next day, Marc finds the homemade porn in the inn and realizes Bartel has been going through his things; when he attempts to call for help, he discovers that the telephone Bartel has been regularly using isn't even wired into the wall. Confronting Bartel, Marc discovers him vandalizing the van and pouring petrol over it; Bartel knocks Marc unconscious and blows the van up. Marc wakes to find himself tied to a chair, clad only in an old sundress. Mr. Bartel, now babbling, addresses Marc as if he were his wife, asking why "she" has come back after leaving him. Mr. Bartel sets about shaving one half of Marc's scalp, to "protect" him from the villagers, before forcing him into bed and cuddling next to him. The next day, Bartel ties Marc to a tractor and takes him out into the woods to chop down a Christmas tree. Marc escapes, but ends up getting caught in a rabbit snare. He lies there prone while darkness falls, until Boris wanders by. Marc begs him for help, but Boris ignores his pleas, addressing Marc as if he were his lost dog. He sits beside Marc and pets and strokes him until the desperate Marc bites his leg, at which he goes away. The next morning, Bartel, alerted by Boris, retrieves Marc, driving him back to the inn covered by a blanket on the back of a hay truck. A pair of villagers see Boris driving the truck with something concealed under a blanket, but they take no action. Back at the inn, Bartel chastises "Gloria" for running away, then crucifies Marc behind the inn before going into the village to have a drink at the local pub. Seemingly convinced that his wife was a "slut" who was sleeping with every man in town, Bartel warns the men drinking in the bar that now "she" has "returned", none of them can "have her". The men all appear frightened at Bartel's ramblings, but once he leaves, one of the patrons sits at the antique piano and begins to play nightmarishly discordant waltz music. Gradually, the men all get up and begin dancing with one another. Back at the inn, Bartel brings Marc into the kitchen and they sit down for Christmas dinner. Boris arrives with a calf, convinced that it is his missing dog. Bartel gives a tearful, impassioned speech about love, togetherness, and the spirit of the holidays, before a sudden rifle shot rings out and a bullet explodes through the inn's window, killing Boris. The villagers lay siege to the inn, rushing the inn with a pig on a leash as one would employ a dog, intent on reclaiming the calf, and it quickly becomes apparent that they are also intent on raping Marc, in the shared delusion that Marc is Bartel's returned wife. The villagers mortally wound Bartel before turning their attention to Marc; one of them then briefly rapes Marc on the dining room table. Shots are fired among the men and in the confusion, Marc manages to escape from the mob and into the forest. He spends the night running from them through the woods, coming across a cemetery with an imposing crucified Christ gravestone, aligning with the Calvaire of the title. Marc manages to elude all but one of the men, who is about to capture "Gloria" when he falls into a bog and starts being swallowed up by the mire. Crying and broken, Marc approaches the drowning man. Instead of using the man's gun against him or making any attempt to save him Marc watches as he sinks below the surface. Finally, just before the man's head sinks into the marsh, Marc, as Gloria, responds to his impassioned question by telling him that "she" does, in fact, love him. Within seconds, the villager is dead, and Marc is left alone in the wilderness.

Шығару

Ол 2004 жылдың 18 мамырында Канн кинофестивалі аясында тұңғыш рет көрсетілді. 2004 жылы Эдинбург кинофестивалінде де көрсетілді. АҚШ-та 2006 жылдың 25 тамызында шықты. Оның ресми ағылшын тіліндегі атауы "The Ordeal" болды, бірақ көптеген сыншылар оны "Calvaire" деп атаған.

Қабылдау

Фильм сыншылардан ара-жібірлі пікірлер алды. Питер Брэдшоу The Guardian газетінен фильмге 5 мүмкіндігінен 4 жұлдыз берді, оны "Тамаша қара комедиялық қорқыныш" деп атады. Ал "Остин Хроникалы" журналының Марк Савлов фильмге 5 жұлдыздың жартысынан бір астың берді, былай деді: "Кальвареде нағыз қорқынышты бірнеше эпизод бар – жергілікті ауыл тұрғындарының бардағы биі қатты алаңдатады, бірақ фильмтің бастауына көп уақыт кетіп, көрермендерді қызықтыра алмайды. Соңғы қорқынышты көрініс тым кеш болып, бірден артық көрінеді. Чикаголық оқырманнан Дж.Р.Джонс фильмнің тақырыптық күрделілігі мен зұлым юморын жоғары бағалап, фильмге жағымды пікір берді. Роберто Курти offscreen.com сайтында 2005 жылы "Кальваредегі басты мәселе – басты кейіпкердің бейтарап, көңілсіз мінезі" және "Ду Вельз композицияға шебер көз қарайды, оқиғаға ерекше элементтер енгізеді" деді. Қазіргі уақытта Rotten Tomatoes сайтында фильмнің рейтингі 46% "Жаман", 26 рецензия негізінде орташа бағасы 5.7/10. Сайттың консенсусы: "Фильмде қорқынышты потенциал бар, бірақ жиі қорқынышты жағдайды нағыз қорқынышпен шатастырып, тиімділігін жоғалтады". Metacritic-те фильм 12 рецензия негізінде 52 ұпай жинады, бұл жағымды баға.

Өндіріс

Бастапқыда, екі ер адам кейіпкерін сомдау жоспарланған, олардың біреуі екіншісін әйелі деп жаңылысады. Фабрис дю Уэлцтің бастапқы идеясынан сценарийді дамытуға үш жыл уақыт кетті.