Кіріспе

Диармайт Ионалық – Иона аббаты (814–832?). Томас Оуэн Клэнси Диармайттың Шотландиядағы қозғалыстың таралуына зор үлес қосып, ең маңызды Céli Dé реформаторларының бірі болғанын, сондай-ақ оның ізбасары Индрехтахқа негіз қалағанын айтады. Диармайттың басшылығы мен философиясы туралы көптеген әңгімелер Талагт монастырында жазылған, ол, әлдебір, осы монастырдың негізгі көзі және шабыттандырушысы болған. Диармайт 814 жылы, оның алдағысы Селлах отставкаға кеткен кезде Ионаны басқаруға алды, сол жылы Келлс монастыры да құрылған болатын. Ольстер жылнамасында Диармайттың Дайгре есімді адамның шәкірті немесе тәрбиеленушісі болғаны айтылады. Диармайттың аббаттық қызметі қиындықтарға толы болды. 817 жылы Cenél nEóghain патшасы Áed mac Néill Рапхо монастырының преорын өлтірді, бұл Иона монахтарын соңғы патшаның жер аударылуын жариялау үшін Тараға делегация жіберуге мәжбүр етті. Келесі жылы Chronicon Scotorum Диармайттың Колум Кильдің қасиетті деректерімен Шотландияға барғанын хабарлады. Айта кетейік, Иннисфалден жылнамасында келесі жылы, 819 жылы, Áed Шотландияға жасаған жорық кезінде қайтыс болды. 825 жылы Ионаға викингтер шабуыл жасады, бірақ Диармайт тірі қалды, себебі 829 жылы ол Колум Кильдің қасиетті деректерімен Шотландияға қайта барды. Ол соңғы рет 831 жылы еске алынды, сол кезде Ольстер жылнамалары «Диармайт Колум Кильдің қасиетті деректерімен Ирландияға келді» деп хабарлады. Оның қайтыс болған күні әлі белгісіз, ал оның ізбасары туралы Ольстер жылнамасында оның ізбасары Индрехтахтың 849 жылы Колумбаның қасиетті деректерімен Ирландияға келгені туралы хабарланғанға дейін ештеңе айтылмаған.