Александр Бородин: Химик, дәрігер және композитор өмірі мен еңбектері
Alexander Borodin
Александр Бородин: 19 ғасырдағы орыс композиторы, дәрігер және химияшы. "Бес" тобының өкілі, органикалық синтез және әйелдер медицина мектебінің негізқалаушысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Романтикалық композитор, дәрігер және химик (1833–1887)
Romantic composer, doctor and chemist (1833–1887)
Александр Порфирьевич Бородин (12 қараша 1833 – 27 ақпан 1887) – грузин-орыс тегінен таралған романтикалық композитор және химик. Ол классикалық музыканың "ерекше орыстік" түрін жасауға арналған "Бес" тобындағы белгілі 19 ғасыр композиторларының бірі болды. Химик ретінде Бородин органикалық синтез саласындағы еңбектерімен танымал, оның ішінде нуклеофильдік орынбасуды көрсеткен алғашқы химиктердің бірі және альдоль реакциясын бірге ашқан. Бородин Ресейде білім беруді дамытуға үлес қосып, Санкт-Петербургте Әйелдер Медицина мектебін құрды, онда 1885 жылға дейін оқыды.
Alexander Porfiryevich Borodin (; 12 November 183327 February 1887) was a Romantic composer and chemist of Georgian Russian extraction. He was one of the prominent 19th century composers known as "The Five", a group dedicated to producing a "uniquely Russian" kind of classical music. As a chemist, Borodin is known best for his work concerning organic synthesis, including being among the first chemists to demonstrate nucleophilic substitution, as well as being the co discoverer of the aldol reaction. Borodin was a promoter of education in Russia and founded the School of Medicine for Women in Saint Petersburg, where he taught until 1885.
Химияшы мамандығы
Бородиннің кәсіби қызметі жоғары бағаға ие болды, әсіресе альдегидтермен жұмысы ерекше аталып өтті. 1859–1862 жылдары Бородин Гейдельберг университетінде докторантурадан кейінгі тағылымдамада болды. Ол Эмиль Эрленмайердің лабораториясында бензол туындыларын зерттеумен айналысты. Сонымен қатар, ол Пиза қаласында галокарбондармен жұмыс істеді. 1862 жылы жарияланған тәжірибесінде бензоилхлоридте хлордың фтормен бірінші рет нуклеофилдік орын алмасуы сипатталды. Алифалық карбон қышқылдарының радикалдық галодекарбоксилирленуі Бородин 1861 жылы күміс ацетатынан метилбромид синтездеу арқылы алғаш рет көрсетті. Дегенмен, Бородиннің жұмысын жалпы әдіске айналдырған Хайнц Хунсдикер және оның әйелі Клер болды, оларға 1939 жылы АҚШ патенті берілді және 1942 жылы бұл жөнінде Chemische Berichte журналында жариялады. Бұл әдіс көбінесе Хунсдикер реакциясы немесе Хунсдикер–Бородин реакциясы деп аталады. Бородин валериан альдегиді мен оэнант альдегидінің конденсациясын зерттеді, ал бұл туралы 1869 жылы фон Рихтер хабарлаған. 1873 жылы ол Ресей химия қоғамына жұмысын баяндап, Вурцтың жақында хабарлаған қосылыстармен ұқсастығын атап өтті. Ол 1875 жылы амидтердің реакциялары туралы соңғы толық мақаласын жариялады, ал соңғы жарияланым жануарлар зәрiндегi мочевинаны анықтау әдісіне қатысты болды. Медициналық-хирургия академиясының химия профессоры лауазымына оның күйеу баласы және әріптес химияшы Александр Дианин тағайындалды.
In his profession Borodin gained great respect, being particularly noted for his work on aldehydes. Between 1859 and 1862 Borodin had a postdoctoral position at Heidelberg University. He worked in the laboratory of Emil Erlenmeyer working on benzene derivatives. He also spent time in Pisa, working on halocarbons. One experiment published during 1862 described the first nucleophilic displacement of chlorine by fluorine in benzoyl chloride. The radical halodecarboxylation of aliphatic carboxylic acids was first demonstrated by Borodin during 1861 by his synthesis of methyl bromide from silver acetate. It was Heinz Hunsdiecker and his wife Cläre, however, who developed Borodin's work into a general method, for which they were granted a US patent during 1939, and which they published in the journal Chemische Berichte during 1942. The method is generally known as either the Hunsdiecker reaction or the Hunsdiecker–Borodin reaction. Borodin investigated the condensation of valerian aldehyde and oenanth aldehyde, which was reported by von Richter during 1869. During 1873, he described his work to the Russian Chemical Society and noted similarities with compounds recently reported by Wurtz. He published his last full article during 1875 on reactions of amides and his last publication concerned a method for the identification of urea in animal urine. His successor as chemistry professor of the Medical Surgical academy was his son in law and fellow chemist, Aleksandr Dianin.
Опералық және оркестрлік шығармалар
Бородин 1862 жылы Милий Балакиревпен танысты. Балакиревтің жетекшілігімен композиторлық шеберлігін жетілдіріп, Ми-бемоль мажордағы бірінші симфониясын жаза бастады; ол алғаш рет 1869 жылы Балакирев дирижерлігімен орындалды. Сол жылы Бородин өзінің екінші симфониясын, си-бемоль минорында жазуға кірісті. Ол 1877 жылы Эдуард Направник жетекшілігімен өткен тұсаукесерде аса сәтті болмады, бірақ шағын оркестрлік өзгерістерден кейін 1879 жылы Николай Римский-Корсаковтың басшылығымен еркін музыка мектебінде сәтті орындалды. 1880 жылы ол «Орталық Азия далаларында» атты танымал симфониялық поэмасын жазды. Екі жылдан кейін үшінші симфонияны жазуға кірісті, бірақ қайтыс болғанда оны аяқтамады; оның екі бөлігі кейін Александр Глазунов оркестрлеуімен аяқталды. 1868 жылы Бородин екінші симфонияның бастапқы жұмысынан «Князь Игорь» операсына ден қойды, оны кейбіреулер оның ең маңызды туындысы және ең маңызды тарихи орыс операларының бірі деп санайды. Онда «Половец билері» бар, олар көбінесе Бородиннің ең танымал композициясы болып табылатын жеке концерттік туынды ретінде орындалады. Бородин операны (және басқа да бірнеше шығармаларын) қайтыс болғанда аяқталмаған күйде қалдырды. «Князь Игорь» операсын Римский-Корсаков пен Александр Глазунов қайтыс болғаннан кейін толықтырды. Оқиға 12 ғасырда, Северск князі Игорь басқаратын ресейліктердің дала арқылы шығысқа қарай сапар шегіп, жабайы Половецтерді жеңуге бел буған кезде орын алады. Половецтер, әдетте, түркі тектес көшпелі тайпа болған, олар жиі Ресейдің оңтүстігіне шабуыл жасаған. Бірінші актінің басында болған толық күн тұтылуы шабуылдың жаман аяқталуын болжайды. Князь Игорьдың әскері жеңіледі. Оқиға князь Игорь мен оның ұлы Владимирдің Половец ханы Кончак тарапынан тұтқынға алынуын баяндайды, ол өз тұтқындарын жомарт түрде күтіп, құлдарына екінші актінің жарқын финалына айналған әйгілі «Половец билерін» орындауға бұйрық береді. Операның екінші жартысында князь Игорь туған жеріне оралады, бірақ оны ұятқа қалдырмай, қала тұрғындары мен әйелі Ярославна қуана қарсы алады. Бұл опера бұрын Ресейден тыс жерлерде толық орындалмай келгенімен, жақында екі маңызды қойылымға ие болды: бірі 2013 жылы Ресейдегі Большой мемлекеттік опера және балет театрында, екіншісі 2014 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен операсында. 1953 жылғы «Кисмет» мюзиклінің және одан кейінгі фильмнің музыкасы Бородиннің екінші скрипкалық квартеті, екінші симфониясы және фортепиано туындылары сияқты композицияларына негізделген. 2018 жылдың 12 қарашасында Google оны doodle арқылы таныды.
Borodin met Mily Balakirev during 1862. While under Balakirev's tutelage in composition he began his Symphony No. 1 in E flat major; it was first performed during 1869, with Balakirev conducting. During that same year Borodin started on his Symphony No. 2 in B minor, which was not particularly successful at its premiere during 1877 under Eduard Nápravník, but with some minor re orchestration received a successful performance during 1879 by the Free Music School under Nikolai Rimsky Korsakov's direction. During 1880 he composed the popular symphonic poem In the Steppes of Central Asia. Two years later he began composing a third symphony, but left it unfinished at his death; two movements of it were later completed and orchestrated by Alexander Glazunov. During 1868, Borodin became distracted from initial work on the second symphony by preoccupation with the opera Prince Igor, which is considered by some to be his most significant work and one of the most important historical Russian operas. It contains the Polovtsian Dances, often performed as a stand alone concert work forming what is probably Borodin's best known composition. Borodin left the opera (and a few other works) incomplete at his death. Prince Igor was completed posthumously by Rimsky Korsakov and Alexander Glazunov. It is set in the 12th century, when the Russians, commanded by Prince Igor of Seversk, determined to conquer the barbarous Polovtsians by travelling eastward across the Steppes. The Polovtsians were apparently a nomadic tribe originally of Turkic origin who habitually attacked southern Russia. A full solar eclipse early during the first act foreshadows an ominous outcome to the invasion. Prince Igor's troops are defeated. The story tells of the capture of Prince Igor, and his son, Vladimir, of Russia by Polovtsian chief Khan Konchak, who entertains his prisoners lavishly and orders his slaves to perform the famous 'Polovtsian Dances', which provide a thrilling climax to the second act. The second half of the opera finds Prince Igor returning to his homeland, but rather than finding himself in disgrace, he is welcomed home by the townspeople and by his wife, Yaroslavna. Although for a while rarely performed in its entirety outside of Russia, this opera has received two notable new productions recently, one at the Bolshoi State Opera and Ballet Company in Russia during 2013, and one at the Metropolitan Opera Company of New York City during 2014. The score of the 1953 musical Kismet and the subsequent film version was based extensively on compositions by Borodin, such as the second string quartet, second symphony and piano works. On 12 November 2018, Google recognized him with a doodle.