Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төртбұрышты бейне түсіру және қалпына келтіру үлгісі
Rectangular pattern of image capture and reconstruction
Растрлық сканерлеу – теледидардағы бейне түсіру мен қалпына келтірудің төртбұрышты үлгісі. Салыстыру арқылы, бұл термин растрлық графика үшін де қолданылады, ол көптеген компьютерлік бит карталы сурет жүйелерінде қолданылатын сурет сақтау және беру үлгісі. "Растр" сөзі латын тіліндегі "rastrum" (тісті тарақ) сөзінен шыққан, ол "radere" (сызып алу) сөзінен туындаған; сондай-ақ "rastrum" – музыкалық таяқша сызықтарын салуға арналған құрал. Тік сызылғанда, тарақтың қалдырған іздері растрдың параллель сызықтарына ұқсайды: осы сызықпен сызық сканерлеу растрды құрайды. Бұл – аймақты біртіндеп, бір сызықтан кейін бір сызықпен жүйелі түрде жабу процесі. Көп жағдайда бұл процестен әлдеқайда жылдам болғанымен, мәтінді оқыған кезде көздің қозғалысына өте ұқсас. Көптеген қазіргі заманғы графикалық карталарда сурет салуға арналған деректер "фреймбуфер" деп аталатын жартылай өткізгіш жадтың бөлігінде сақталады. Бұл жад аймағы экрандағы әрбір пиксельдің мәнін сақтайды. Бұл мәндер жаңару буферінен алынып, экранға қатарлап шығарылады.
A raster scan, or raster scanning, is the rectangular pattern of image capture and reconstruction in television. By analogy, the term is used for raster graphics, the pattern of image storage and transmission used in most computer bitmap image systems. The word raster comes from the Latin word rastrum (a rake), which is derived from radere (to scrape); see also rastrum, an instrument for drawing musical staff lines. The pattern left by the lines of a rake, when drawn straight, resembles the parallel lines of a raster: this line by line scanning is what creates a raster. It is a systematic process of covering the area progressively, one line at a time. Although often a great deal faster, it is similar in the most general sense to how one's gaze travels when one reads lines of text. In most modern graphics cards the data to be drawn is stored internally in an area of semiconductor memory called the framebuffer. This memory area holds the values for each pixel on the screen. These values are retrieved from the refresh buffer and painted onto the screen one row at a time.
Сканерлеу желілері
Растрлық сканерлеуде кескін "сканерлеу сызықтары" деп аталатын (әдетте көлденең) жолақтар тізбегіне бөлінеді. Әрбір сканерлеу сызығы бейне көзінен оқылған аналогты сигнал түрінде, теледидар жүйелеріндегідей берілуі мүмкін, немесе компьютерлік жүйеде өңдеу үшін дискретті пиксельдерге бөлінуі мүмкін. Пиксельдерді қатарлар бойынша реттеу растрлық рет немесе растрлық сканерлеу тәртібі деп аталады. Аналогтық теледидарда дискретті сканерлеу сызықтары (дискретті вертикальді ажыратымдылық) бар, бірақ дискретті пиксельдер (горизонтальді ажыратымдылық) жоқ – оның орнына сигнал сканерлеу сызығы бойында үздіксіз өзгереді. Осылайша, сканерлеу сызықтарының саны (вертикальді ажыратымдылық) нақты анықталса, горизонтальді ажыратымдылық сканерлеу сызығы бойында сигналдың қаншалықты жылдам өзгеруіне байланысты шамамен анықталады.
In a raster scan, an image is subdivided into a sequence of (usually horizontal) strips known as "scan lines". Each scan line can be transmitted in the form of an analog signal as it is read from the video source, as in television systems, or can be further divided into discrete pixels for processing in a computer system. This ordering of pixels by rows is known as raster order, or raster scan order. Analog television has discrete scan lines (discrete vertical resolution), but does not have discrete pixels (horizontal resolution) – it instead varies the signal continuously over the scan line. Thus, while the number of scan lines (vertical resolution) is unambiguously defined, the horizontal resolution is more approximate, according to how quickly the signal can change over the course of the scan line.
Сканерлеу үлгісі
Растрлық сканерлеуде сәуле көлденең бағытта солдан оңға қарай тұрақты жылдамдықпен қозғалады, содан кейін бос кеңістіктерден өтіп, солға қарай жылдам қайта оралады, онда ол қайта қосылып, келесі жолды сызып өтеді. Осы уақыт ішінде тік орналасу да тұрақты түрде (төменге қарай) өседі, бірақ әлдеқайда баяу – бір сурет кадрына бір тік сканерлеу, ал бір жолға бір көлденең сканерлеу. Осылайша, әрбір сканерлеу жолы шамамен –1/көлденең ажыратымдылыққа тең еңіспен сәл «төменге» (оң төменгі жаққа қарай) бұрылады, ал солға қарай қайта оралу (кері сканерлеу) алға қарайғы сканерлеуден әлдеқайда жылдам және негізінен көлденең болады. Сканерлеу жолдарының бұл еңісі өте кішкентай, және экранның қисықтығы мен басқа да шағын геометриялық қателердің әсерімен салыстырылады. Кейбір адамдар сканерлеу жолы аяқталғаннан кейін катодты сәулелі түтік (КСТ) дисплейінің ішінде жазу машинасының немесе принтердің қағазды жылжытуына немесе жолға жылжуына ұқсас кенеттен секіріс жасайды деп жаңылысады. Бірақ бұрын айтқанымыздай, бұл дәл осылай болмайды: тік сканерлеу сканерлеу жолы бойында тұрақты жылдамдықпен жалғасады, нәтижесінде шағын еңіс пайда болады. Техникалық жағынан қадамдармен жылжудың орнына тұрақты жылдамдықпен сканерлеу жасалады, себебі қадамдарды жүзеге асыру қиын, ал тұрақты жылдамдықпен сканерлеу оңайырақ. Пайда болған еңіс КСТ-да еңіс және параллелограмм түзетулері арқылы өтелуі мүмкін, бұл сәуле экран арқылы қозғалғанда шағын тік бұрылыс жасауды талап етеді. Дұрыс реттелгенде, бұл бұрылыс сканерлеу жолдарының төменгі еңісін толығымен жояды. Көлденең қайта оралу, керісінше, еңіс бұрылысы алынғаннан кейін тегіс түрде төмен қарай бұрылады; қайта оралудың екі шетінде де секіріс болмайды. КСТ-ны сканерлеу магниттік бұрылыс арқылы жүзеге асырылады, бұрылыс мойынтіректерінің орамаларындағы ток күшінің өзгеруі арқылы. Бұрылысты жылдам өзгерту (секіру) мойынтірекке кернеудің импульсын беруді талап етеді, ал бұрылыс индуктивтілік пен импульстың амплитудасы рұқсат бергенше ғана жылдам әрекет ете алады. Электрондық тұрғыдан, бұрылыс мойынтіректерінің тік орамаларының индуктивтілігі салыстырмалы түрде жоғары, сондықтан мойынтіректегі ток, демек магниттік бұрылыс өрісінің тік бөлігі баяу ғана өзгере алады. Шындығында, көлденең және тік импульстар пайда болады, ал сәйкес келетін көлденең және тік тоқтау аралықтары бұрылыс тогына орналасу үшін уақыт береді және жаңа мәніне бекітеді. Бұл тоқтау аралығында болады. Электроникада, бұл (әдетте тұрақты жылдамдықпен) сәулелердің қозғалысы «сканерлеу» деп аталады, ал бұрылыс мойынтірегіне токтарды (немесе осциллографтағы көлденең бұрылыс пластиналары үшін кернеулерді) құратын тізбектер сканерлеу тізбектері деп аталады. Олар пішін тісті толқынды жасайды: экран арқылы тұрақты қозғалыс, содан кейін әдетте жылдам кері қозғалыс, және тік сканерлеу үшін де солай. Сонымен қатар, кең бұрышты КСТ-ға орталыққа қарай пропорционалды түрде жылдам өзгеретін токпен көлденең сканерлеу қажет, себебі экранның ортасы шеттеріне қарағанда бұрылыс мойынтірегіне жақын. Тоқтың сызықтық өзгеруі сәулелерді тұрақты жылдамдықпен бұрышты түрде қозғауы мүмкін; бұл орталыққа қарай көлденең қысуға әкеледі.
In raster scanning, the beam sweeps horizontally left to right at a steady rate, then blanks and rapidly moves back to the left, where it turns back on and sweeps out the next line. During this time, the vertical position is also steadily increasing (downward), but much more slowly – there is one vertical sweep per image frame, but one horizontal sweep per line of resolution. Thus each scan line is sloped slightly "downhill" (towards the lower right), with a slope of approximately –1/horizontal resolution, while the sweep back to the left (retrace) is significantly faster than the forward scan, and essentially horizontal. The resulting tilt in the scan lines is very small, and is dwarfed in effect by screen convexity and other modest geometrical imperfections. There is a misconception that once a scan line is complete, a cathode ray tube (CRT) display in effect suddenly jumps internally, by analogy with a typewriter or printer's paper advance or line feed, before creating the next scan line. As discussed above, this does not exactly happen: the vertical sweep continues at a steady rate over a scan line, creating a small tilt. Steady rate sweep is done, instead of a stairstep of advancing every row, because steps are hard to implement technically, while steady rate is much easier. The resulting tilt is compensated in most CRTs by the tilt and parallelogram adjustments, which impose a small vertical deflection as the beam sweeps across the screen. When properly adjusted, this deflection exactly cancels the downward slope of the scanlines. The horizontal retrace, in turn, slants smoothly downward as the tilt deflection is removed; there's no jump at either end of the retrace. In detail, scanning of CRTs is performed by magnetic deflection, by changing the current in the coils of the deflection yoke. Rapidly changing the deflection (a jump) requires a voltage spike to be applied to the yoke, and the deflection can only react as fast as the inductance and spike magnitude permit. Electronically, the inductance of the deflection yoke's vertical windings is relatively high, and thus the current in the yoke, and therefore the vertical part of the magnetic deflection field, can change only slowly. In fact, spikes do occur, both horizontally and vertically, and the corresponding horizontal blanking interval and vertical blanking interval give the deflection currents settle time to retrace and settle to their new value. This happens during the blanking interval. In electronics, these (usually steady rate) movements of the beam[s] are called "sweeps", and the circuits that create the currents for the deflection yoke (or voltages for the horizontal deflection plates in an oscilloscope) are called the sweep circuits. These create a sawtooth wave: steady movement across the screen, then a typically rapid move back to the other side, and likewise for the vertical sweep. Furthermore, wide deflection angle CRTs need horizontal sweeps with current that changes proportionally faster toward the center, because the center of the screen is closer to the deflection yoke than the edges. A linear change in current would swing the beams at a constant rate angularly; this would cause horizontal compression toward the center.
Принтерлер
Компьютерлік принтерлер суреттерін негізінен растрлік сканерлеу арқылы құрайды. Лазерлік принтерлер фотосезімтал барабанды сканерлеу үшін айналмалы көпбұрышты айнаны (немесе оптикалық баламасын) пайдаланады, ал қағаздың қозғалысы екінші сканерлеу осін қамтамасыз етеді. Көбінесе принтерлердің ажыратымдылығын ескерсек, "төмен қарай жылға" салдарлы эффект өте шағын. Сиялы принтерлердің баспа басында көптеген саптамалар (ондағаннан жүздегенге дейін) болады, сондықтан көптеген "сканерлеу жолдары" бірге жазылады, ал қағаздың жылжуы келесі топтама сканерлеу жолдарына дайындық жасайды. Векторлық деректерді дисплей немесе принтерге қажетті форматқа түрлендіру үшін растрлік кескін процессоры (RIP) қажет.
Computer printers create their images basically by raster scanning. Laser printers use a spinning polygonal mirror (or an optical equivalent) to scan across the photosensitive drum, and paper movement provides the other scan axis. Considering typical printer resolution, the "downhill" effect is minuscule. Inkjet printers have multiple nozzles in their printheads, so many (dozens to hundreds) of "scan lines" are written together, and paper advance prepares for the next batch of scan lines. Transforming vector based data into the form required by a display, or printer, requires a Raster Image Processor (RIP).
Қаріптер
Компьютерлік мәтін көбінесе әр басып шығаруға болатын әріп немесе символдың (глифтің) контурларын сипаттайтын қаріп файлдарынан құралады. (Аз ғана бөлігі "бит карталары" болып табылады.) Бұл контурлар мәтін ретінде көрсетілген немесе басылған кезде, әрбір әріп үшін шағын растрлерге түрлендірілуі керек, нәтижесінде олардың шағын растрлері парақтың растрімен біріктіріледі.
Computer text is mostly created from font files that describe the outlines of each printable character or symbol (glyph). (A minority are "bit maps".) These outlines have to be converted into what are effectively little rasters, one per character, before being rendered (displayed or printed) as text, in effect merging their little rasters into that for the page.
Түсінігі
КРТ-те растрлық сканерлеу бірнеше техникалық және психологиялық процестер арқылы бір сканерлеу нүктесінен (бір уақытта бір нүкте ғана салынады) тұрақты кескіннің әсерін тудырады. Бұл кескіндер қозғалыс әсерін фильм сияқты жасайды – жеткілікті жоғары кадр жылдамдығы тұрақты кескіндерден қозғалыс сезімін береді, бірақ растрлық сканерлеулер бірнеше жағынан өзгеше, әсіресе толық емес сканерлеу (interlacing) арқасында. Біріншіден, фосфордың қалтану қабілетіне байланысты, бір уақытта бір ғана "пиксел" салынып жатса да (аналогты дисплейде "пиксел" нақты анықталмайды, себебі тұрақты көлденең бөліністер болмайды, керісінше "қозғалатын нүкте" болады), бүкіл экран боялған кезде бастапқы пиксел әлі де салыстырмалы түрде жарық болады. Оның жарықтығы азаяды, бұл жыпылықтау сезімін тудыруы мүмкін. Бұл толық емес сканерлеуді қолданудың бір себебі – бір бейне тарату өрісінде әрбір екінші жол ғана салынатындықтан, жаңадан салынған жарқын жолдар сәл әлсізделген ескі жолдармен бірігіп, салыстырмалы түрде тегіс жарықтандыруды қамтамасыз етеді. Екіншіден, көрудің инерциясы арқасында көрілген кескін тор қабықта бір сәт сақталады және салыстырмалы түрде тұрақты болып көрінеді. Осыған байланысты, жыпылықтаудың бірігу шегі бойынша, бұл импульсті пиксельдер тұрақты болып қабылданады. Осылайша тұрақты көрінетін кескіндер біріктіріліп, кинопроектор сияқты қозғалыс суретін құрайды. Дегенмен, кинопроекторларда толық кескін бірден (растрлық сканерлеу емес), толық емес сканерлеусіз, секундына 24 кадр жылдамдығымен көрсетілетінін естен шығармау керек. Керісінше, растрлық сканерленген, толық емес сканерлеулі бейне секундына 50 немесе 60 өріс (әр өріс екінші жолдан тұрады, демек секундына 25 немесе 30 кадр жылдамдығына сәйкес келеді) жасайды, мұнда әр өріс бірден бүкіл кескінге емес, бір пикселден бастап салынады. Бұл екеуі де бейне шығарады, бірақ сәл әртүрлі қабылдауға немесе "сезімге" ие.
Raster scan on CRTs produces both the impression of a steady image from a single scanning point (only one point is being drawn at a time) through several technical and psychological processes. These images then produce the impression of motion in largely the same way as film – a high enough frame rate of still images yields the impression of motion – though raster scans differ in a few respects, particularly interlacing. Firstly, due to phosphor persistence, even though only one "pixel" is being drawn at a time (recall that on an analog display, "pixel" is ill defined, as there are no fixed horizontal divisions; rather, there is a "flying spot"), by the time the whole screen has been painted, the initial pixel is still relatively illuminated. Its brightness will have dropped some, which can cause a perception of flicker. This is one reason for the use of interlacing – since only every other line is drawn in a single field of broadcast video, the bright newly drawn lines interlaced with the somewhat dimmed older drawn lines create relatively more even illumination. Second, by persistence of vision, the viewed image persists for a moment on the retina, and is perceived as relatively steady. By the related flicker fusion threshold, these pulsating pixels appear steady. These perceptually steady still images are then pieced together to produce a moving picture, similar to a movie projector. However, one must bear in mind that in film projectors, the full image is projected at once (not in a raster scan), uninterlaced, based on a frame rate of 24 frames per second. By contrast, a raster scanned interlaced video produces an image 50 or 60 fields per second (a field being every other line, thus corresponding to a frame rate of 25 or 30 frames per second), with each field being drawn a pixel at a time, rather than the entire image at once. These both produce a video, but yield somewhat different perceptions or "feel".
Теория және тарих
КРТ дисплейінде электрондық сәулелер ашылғанда, бұрылу иығы жасаған магнит өрісінің көлденең бұрылу компоненті сәулелерді солдан оңға тұрақты жылдамдықпен "алға" қарай сканерлейді. Бірінен соң бірі келетін пиксельдердің деректері (пикселдік сағат жылдамдығымен) әр үш негізгі түстің сандық-аналогтық түрлендіргіштеріне жіберіледі (қазіргі заманғы жалпақ панельді дисплейлерде пиксельдік деректер сандық күйде қалады). Сканерлеу сызығы салынғанда, дисплейдің оң жақ шетінде барлық сәулелер уақытша тоқтатылады, бірақ магнит өрісі тоқтатылғаннан кейін қысқа уақытқа көлемін ұлғайта береді. Сандарды шатастырмау үшін: егер магниттік бұрылу өрістері болмаса, барлық сәулелер экранның ортасына жақын түсер еді. Орталықтан алшақтаған сайын, өріс күші де арта түсер еді. Бір полярлылықтағы өрістер сәулені жоғары және солға, ал кері полярлылықтағылары төмен және оңға жылжытады. Ортаға жақын жерде магниттік бұрылу өрісі нөлге тең. Сондықтан сканерлеу өрісінің күші азайғанда басталады. Ортасында нөлден өтеді, содан кейін сканерлеуді аяқтау үшін қайтадан күшейеді. Экранға бір сызық салынғаннан кейін және сәулелер уақытша тоқтатылғаннан кейін, магнит өрісі жобаланған ең жоғары деңгейге жетеді. Алға қарай сканерлеуге кеткен уақытқа қарағанда, ол сәулені көрінетін (ашылмаған) аймақтың сол жақ шетінен тысқа жылжытуға қажетті күшке салыстырмалы түрде жылдам өзгереді. Бұл процесс барлық сәулелер тоқтатылған күйде жүреді және қайта іздеу деп аталады. Сол жақ шетінде өріс бірте-бірте әлсірейеді, келесі алға қарай сканерлеуді бастау үшін, ал басталысынан кейін көп ұзамай сәулелер жаңа көрінетін сканерлеу сызығын бастау үшін қайта ашылады. Дәл осындай процесс тік сканерлеуде де болады, бірақ дисплейдің жаңару жылдамдығымен (әдетте 50-75 Гц). Толық өріс полярлықтан басталады, бұл сәулелерді көрінетін аймақтың жоғарғы шетінен тысқа жылжытады, бұрылу өрісінің тік компоненті ең жоғары деңгейде болады. Бірнеше ондаған горизонтальды сканерлеуден кейін (бірақ сәулелер тоқтатылған күйде), ашылмаған тік компонент, көлденең ашылмаған компонентпен бірігіп, сәулелерге бірінші сканерлеу сызығын көрсетуге мүмкіндік береді. Соңғы сканерлеу сызығы салынғаннан кейін, магнит өрісінің тік компоненті тік қайта іздеу басталар алдында жалпы биіктіктің бірнеше пайызына тең күшейеді. Тік қайта іздеу салыстырмалы түрде баяу, бірнеше ондаған горизонтальды сканерлеуге кеткен уақыт аралығында жүреді. Аналогты КРТ теледидарларында жарықтықты ең жоғары деңгейге орнату әдетте тік қайта іздеуді суретте зигзаг сызықтар түрінде көрінетін еді. Аналогты теледидарда бастапқыда, жоғарыда сипатталғандай, қарапайым ретті растрлық сканерлеуді жасау өте қымбат болды, бірақ француздық 819 жолдық жүйе өз уақытындағы басқа стандарттарға қарағанда жақсырақ бейне беретін. Жылт-жылтсыз бейне алу үшін аналогты теледидар осы схеманың түрін қозғалмалы суреттерді көрсетуге арналған проекторларда қолданды, онда фильмнің әрбір кадры екі немесе үш рет көрсетіледі. Бұл үшін жалюзи жабылып, қайта ашылады, бұл жылдамдықты арттырады, бірақ деректерді жаңарту жылдамдығын арттырмайды.
In a CRT display, when the electron beams are unblanked, the horizontal deflection component of the magnetic field created by the deflection yoke makes the beams scan "forward" from left to right at a constant rate. The data for consecutive pixels goes (at the pixel clock rate) to the digital to analog converters for each of the three primary colors (for modern flat panel displays, however, the pixel data remains digital). As the scan line is drawn, at the right edge of the display, all beams are blanked, but the magnetic field continues to increase in magnitude for a short while after blanking. To clear up possible confusion: Referring to the magnetic deflection fields, if there were none, all beams would hit the screen near the center. The farther away from the center, the greater the strength of the field needed. Fields of one polarity move the beam up and left, and those of the opposite polarity move it down and right. At some point near the center, the magnetic deflection field is zero. Therefore, a scan begins as the field decreases. Midway, it passes through zero, and smoothly increases again to complete the scan. After one line has been created on the screen and the beams are blanked, the magnetic field reaches its designed maximum. Relative to the time required for a forward scan, it then changes back relatively quickly to what's required to position the beam beyond the left edge of the visible (unblanked) area. This process occurs with all beams blanked, and is called the retrace. At the left edge, the field steadily decreases in magnitude to start another forward scan, and soon after the start, the beams unblank to start a new visible scan line. A similar process occurs for the vertical scan, but at the display refresh rate (typically 50 to 75 Hz). A complete field starts with a polarity that would place the beams beyond the top of the visible area, with the vertical component of the deflection field at maximum. After some tens of horizontal scans (but with the beams blanked), the vertical component of the unblank, combined with the horizontal unblank, permits the beams to show the first scan line. Once the last scan line is written, the vertical component of the magnetic field continues to increase by the equivalent of a few percent of the total height before the vertical retrace takes place. Vertical retrace is comparatively slow, occurring over a span of time required for several tens of horizontal scans. In analog CRT TVs, setting brightness to maximum typically made the vertical retrace visible as zigzag lines on the picture. In analog TV, originally it was too costly to create a simple sequential raster scan of the type just described with a fast enough refresh rate and sufficient horizontal resolution, although the French 819 line system had better definition than other standards of its time. To obtain a flicker free display, analog TV used a variant of the scheme in moving picture film projectors, in which each frame of the film is shown twice or three times. To do that, the shutter closes and opens again to increase the flicker rate, but not the data update rate.
Араласқан сканерлеу
Сүрлеуді азайту үшін, аналогты CRT теледидарлары алғашқы тік сканда тек тақ нөмірлі сканерлеу сызықтарын жазады; содан кейін, жұп нөмірлі сызықтар тақ нөмірлі сызықтардың арасына ("араластырылып") орналасады. Бұл – араластырылған сканерлеу деп аталады. (Бұл жағдайда жұп нөмірлі сызықтарды орналастыру үшін нақты позицияны басқару қажет. Ескі аналогты теледидарларда Vertical Hold реттегішін қалыптау сызықтардың дұрыс араласуын қамтамасыз ететін. Егер реттеу дұрыс болмаса, сызықтар жұптар түрінде, араларында кеңістікпен көрінеді.) Қазіргі заманғы жоғары ажыратымды теледидар дисплейлері компьютерлік мониторлардағы прогрессивті сканерлеу сияқты дерек форматтарын қолданады (мысалы, "1080p", 1080 сызық, прогрессивті) немесе араластырылған сканерлеуді (мысалы, "1080i").
To reduce flicker, analog CRT TVs write only odd numbered scan lines on the first vertical scan; then, the even numbered lines follow, placed ("interlaced") between the odd numbered lines. This is called interlaced scanning. (In this case, positioning the even numbered lines does require precise position control; in old analog TVs, trimming the Vertical Hold adjustment made scan lines space properly. If slightly misadjusted, the scan lines would appear in pairs, with spaces between.) Modern high definition TV displays use data formats like progressive scan in computer monitors (such as "1080p", 1080 lines, progressive), or interlaced (such as "1080i").
Радар
Растрлық сканерлер (теңіз қаруы) атыс бақылау радарларында қолданылды, бірақ олар көбінесе тар тіктөртбұрыштар болды. Олар жұптармен (бағытқа және биіктікке) қолданылды. Әр дисплейде бір ось көру сызығынан бұрыштық ауытқуды, ал екіншісі – қашықтықты көрсетті. Радардан алынған сигналдар бейнені жарықтандырды. Іздеу және ауа райы радарлары дөңгелек экранды қамтитын дөңгелек дисплейге (Plan Position Indicator, PPI) ие, бірақ бұл техникалық тұрғыдан растр емес. Аналогтық ППИ-лерде ортадан сыртқа қарай қозғалатын сызылымдар болады, ал сызылымның бұрышы антеннаның айналуымен сәйкес келеді, жоғары – солтүстікке немесе кеменің бағытына.
Raster scans have been used in (naval gun) fire control radar, although they were typically narrow rectangles. They were used in pairs (for bearing, and for elevation). In each display, one axis was angular offset from the line of sight, and the other, range. Radar returns brightened the video. Search and weather radars have a circular display (Plan Position Indicator, PPI) that covers a round screen, but this is not technically a raster. Analog PPIs have sweeps that move outward from the center, and the angle of the sweep matches antenna rotation, up being north, or the bow of the ship.
Теледидар
Растрлық сканерлеуді теледидарда қолдануды 1880 жылы француз инженері Морис Леблан ұсынды. Растрлық сканерлеу тұжырымдамасы Пауль Нипковтың 1884 жылғы механикалық диск арқылы сканерлеуді теледидарға арналған патентіне ішкі қасиеті ретінде кірді. Растр термині 1894 жылға дейін жартылай тоналды баспа экранының үлгісі үшін қолданылды. Осыған ұқсас терминология неміс тілінде кем дегенде 1897 жылдан бері қолданылып келеді; Эдер «die Herstellung von Rasternegativen für Zwecke der Autotypie» (жартылай тон үшін растрлық негативтерді жасау) туралы жазды. Макс Дикманн мен Густав Глэдж катодты сәулелі түтікте (CRT) алғашқы рет нақты растрлық кескіндерді жасады; олар өз әдістерін 1906 жылы Германияда патенттеді. Олар патенттерінде немесе басқа жазбаларында «растр» сөзін қолданған-қолданбағаны әлі анықталған жоқ. Айналмалы барабан арқылы кескінді сканерлеуге қатысты «растр» терминінің алғашқы қолданылуы – Артур Корнның 1907 жылғы кітабында: «als Rasterbild auf Metall in solcher Weise aufgetragen, dass die hellen Töne metallisch rein sind, oder umgekehrt» (жарық тонды металл таза болатын металлға салынған растрлық кескін ретінде, немесе керісінше). Корн жартылай тоналды баспаның терминологиясы мен әдістерін қолданды, онда «Rasterbild» – жартылай тоналды экранды баспа тақтасы болды. 1926 жылы неміс авторлары Эйххорн растрға қатысты сканерлеуге байланысты мынадай қолданыстарды жасады: «die Tönung der Bildelemente bei diesen Rasterbildern» және «Die Bildpunkte des Rasterbildes» («осы растрлық кескіннің кескін элементтерінің тоны» және «растрлық кескіннің кескін нүктелері»); ал Шрётер 1932 жылы: «Rasterelementen», «Rasterzahl» және «Zellenraster» («растрлық элементтер», «растрлық саны» және «жасушалық растр»). Растрды теледидарлық сканерлеу үлгісі үшін алғаш рет қолданғандығы үшін барон Манфред фон Арденне 1933 жылы былай деп жазды: «1930 жылдың қаңтарындағы баяндамада Браун түтігінің нүктелік қалыптығы және нүктелік жарықтығы зертханада нақты және жарық растр жасау үшін прототиптелгені демонстрациялар арқылы дәлелденді». Растр 1936 жылға дейін кем дегенде ағылшын тіліндегі теледидар әдебиетіне «Электришен» журналындағы мақаланың тақырыбында енгізілді. Кескінді сканерлеудің математикалық теориясы 1934 жылы Белл зертханасының Мерц пен Грейдің классикалық еңбегінде Фурье түрлендіру әдістерін қолдану арқылы егжей-тегжейлі әзірленді.
The use of raster scanning in television was proposed in 1880 by French engineer Maurice Leblanc. The concept of raster scanning was inherent in the original mechanical disc scanning television patent of Paul Nipkow in 1884. The term raster was used for a halftone printing screen pattern as early as 1894. Similar terminology was used in German at least from 1897; Eder writes of "die Herstellung von Rasternegativen für Zwecke der Autotypie" (the production of raster negatives for halftones). Max Dieckmann and Gustav Glage were the first to produce actual raster images on a cathode ray tube (CRT); they patented their techniques in Germany in 1906. It has not been determined whether they used the word raster in their patent or other writings. An early use of the term raster with respect to image scanning via a rotating drum is Arthur Korn's 1907 book which says (in German): " als Rasterbild auf Metall in solcher Weise aufgetragen, dass die hellen Töne metallisch rein sind, oder umgekehrt" ( as a raster image laid out on metal in such way that the bright tones are metallically pure, and vice versa). Korn was applying the terminology and techniques of halftone printing, where a "Rasterbild" was a halftone screened printing plate. There were more scanning relevant uses of Raster by German authors Eichhorn in 1926: "die Tönung der Bildelemente bei diesen Rasterbildern" and "Die Bildpunkte des Rasterbildes" ("the tone of the picture elements of this raster image" and "the picture points of the raster image"); and Schröter in 1932: "Rasterelementen," "Rasterzahl," and "Zellenraster" ("raster elements," "raster count," and "cell raster"). The first use of raster specifically for a television scanning pattern is often credited to Baron Manfred von Ardenne who wrote in 1933: "In einem Vortrag im Januar 1930 konnte durch Vorführungen nachgewiesen werden, daß die Braunsche Röhre hinsichtlich Punktschärfe und Punkthelligkeit zur Herstellung eines präzisen, lichtstarken Rasters laboratoriumsmäßig durchgebildet war" (In a lecture in January 1930 it was proven by demonstrations that the Braun tube was prototyped in the laboratory with point sharpness and point brightness for the production of a precise, bright raster). Raster was adopted into English television literature at least by 1936, in the title of an article in Electrician. The mathematical theory of image scanning was developed in detail using Fourier transform techniques in a classic paper by Mertz and Gray of Bell Labs in 1934.