Үш Патшалық дәуіріндегі У Чжи: Саясаткер және әскери қолбасшы

Кіріспе

Цао Вэй мемлекетінің шенеунігі және генералы (178–230)

У Чжи (178—230), әдепті есімі Цзичжун, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің шенеунігі және әскери генералы болды.

Өмір

У Цзи қазіргі Шандоңның Дингтао округінің маңында орналасқан Цзинь командованиесінде (濟陰郡) кедей отбасында дүниеге келді. Ол Хан орталық үкіметін және Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңіндегі император Сяньді басқарған, Цао Цаоның аман қалған үлкен ұлы Цао Пидің жақын көмекшісі болды. Осы уақыт ішінде ол Чжаоге округінің (朝歌縣) басшысы және Юаньчэн округінің (元城縣) префекті (令) қызметін атқарды. У Цзи Цао Пиге ағасы Цао Чжиге қарсы, әкесінің мұрагері болу құқығы үшін күресте көмектесті. 214 жылы Цао Цао жорыққа аттанғанда, Цао Чжи әкесінің жетістіктері мен қасиеттерін мадақтаған керемет сөз сөйледі. Барлығы оған риза болды, ал Цао Пи өзін қорғаусыз сезінді, бірақ оның досы У Цзи оған: «Патша кетер алдында жылаңыз» – деп кеңес берді. Цао Пи оның кеңесін орындап, қоштасу кезінде жылады, сонда барлық қатысушылар оған ілесіп жылады. Кейбіреулер Цао Чжи жақсы шешен болғанымен, оған шынайы сезім жетіспейді деп ойлады. 215 жылы У Цзи Хэнейде лауазымға орналасқаннан кейін, Цао Пи одан қайтадан қолдау мен кеңес сұрады, ал У Цзи Йе қаласына оны көліктің себетіне жасырып, оралды. Бұл ережеге қайшы келетін нәрсе болды, және Ян Сю бұл туралы біліп, Цао Цаоға хабарлады. Цао Цао бірден тергемегенмен, Цао Пи қатты алаңдады. Алайда У Цзи оны жұбатты, сосын келесі күні тағы бір жүк жіберді, оның ішінде жібек себеті болды. Сақшылар оны тексерді, бірақ ештеңе таба алмады, сондықтан Цао Пи кінәсіздігін дәлелдеді, ал Цао Цао Ян Сюға күдікпен қарады. 220 жылы Цао Цао қайтыс болғаннан кейін, Цао Пи император Сяньнің тағын тартып алып, Шығыс Хан әулетін жойды және өзі император ретінде Цао Вэй мемлекетін құрды. Содан кейін Цао Пи У Цзиді Солтүстік орталық әскер басшысы (北中郎將) етіп тағайындады және оған Ю және Бин провинцияларындағы әскери істерді қадағалауға императорлық билік берді. Кейін У Цзи күшті жігерлендіретін әскер басшысы (振威將軍) болып тағайындалды және Хэбэй аймағындағы әскери істерді қадағалауға жіберілді. 230 жылы Цао Пидің мұрагері Цао Жуй билік құрған кезде У Цзи сарай қызметкері (侍中) болып қайта тағайындалды. Ол сол жылдың жазында қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін кейбір шенеуніктер Цао Жуйге «Чоу маркизі» (醜侯; «жаман маркиз») деген теріс атау беруді ұсынды, себебі У Цзи Цао Пимен жақын достығын билік пен мәртебе алу үшін пайдаланды. Цао Жуй бастапқыда келіскенмен, кейіннен У Цзидің марқұмдық атағын «Вэй маркизі» (威侯) деп өзгертті, У Цзидің ұлы У Ин (吳應) оны осы атау әкесіне лайық емес екеніне көндіргеннен кейін.

Wu Zhi was born in a poor family in Jiyin Commandery (濟陰郡), which is around present day Dingtao County, Shandong. He became a close aide of Cao Pi, the eldest surviving son of the warlord Cao Cao, who controlled the Han central government and the figurehead Emperor Xian in the late Eastern Han dynasty. During this time, he served as the Chief (長) of Zhaoge County (朝歌縣) and Prefect (令) of Yuancheng County (元城縣). Wu Zhi helped Cao Pi in his rivalry against his brother, Cao Zhi, for the right to succeed their father. In 214, Cao Cao was departing on campaign, and Cao Zhi made a splendid speech, full of praise for his father’s achievements and virtues. Everyone admired him, and Cao Pi felt quite at a loss, but his friend Wu Zhi whispered, “As the king is about to leave, weep,” Cao Pi followed his advice, shedding tears as he bowed in farewell, and all in attendance wept in sympathy. Some now felt that though Cao Zhi was a fine orator, he lacked true feeling. In 215, after Wu Zhi had taken up a post in Henei, Cao Pi turned to him again for support and advice, and Wu Zhi returned to see him at Ye city, hidden in a basket in a cart. This was quite against regulations, and Yang Xiu found out and reported the offence to Cao Cao. Though Cao Cao did not investigate immediately, Cao Pi was seriously worried. Wu Zhi reassured him, however, and on the follow ing day he had another load sent in, this time with a basket of silk. The guards inspected it but found nothing untoward, so Cao Pi was cleared and Cao Cao began to have doubts about Yang Xiu. In 220, following Cao Cao's death, Cao Pi usurped the throne from Emperor Xian, ended the Eastern Han dynasty and established the state of Cao Wei with himself as the emperor. Cao Pi then appointed Wu Zhi as North General of the Household (北中郎將) and granted him imperial authority to supervise military affairs in You and Bing provinces. Later, Wu Zhi was promoted to General Who Inspires Might (振威將軍) and put in charge of overseeing military affairs in the Hebei region. In 230, during the reign of Cao Pi's successor Cao Rui, Wu Zhi was reassigned to be a Palace Attendant (侍中). He died in the summer of that year. After his death, some officials suggested to Cao Rui to give him a negative sounding posthumous title, "Marquis Chou" (醜侯; "ugly marquis"), because Wu Zhi used his close friendship with Cao Pi to gain power and status. Although Cao Rui initially agreed, he later changed Wu Zhi's posthumous title to "Marquis Wei" (威侯) after Wu Zhi's son, Wu Ying (吳應), convinced him that the posthumous title did not befit his father.

Анекдоттар

217 жылы, Цао Цао Ханчжун жорығына аттанғанға дейін, Цао Цзи әкесімен қоштасып, оны мақтап ән шырқады. Сао Пи Сао Цзидің жарқын жарыққа шыққанын сезініп, У Цзиге кеңес сұрады. У-Цзи Цао Пиге әкесімен қоштасқанда жылап кетуін бұйырды. Сао Пи мұны жасады және көптеген адамдардың жүрегіне әсер етті, олар Сао Пи өзінің сезімдерін Сао Цзиге қарағанда көбірек шынайы білдірді деп ойлады. Тағы бір оқиғада Ву Чжи Цао Пиге тым жақын болып көрінгісі келмеді, сондықтан ол жібек себетке жасырынып, Цао Пидің үйіне кірді. Бұл туралы Қау Чжидің досы мен кеңесшісі Ян Сюй естігенде, ол Қау Чжиге хабарлаған. У-Цзи Янг-Сюның амалын білгендіктен, Цао Пидің үйіне кіруді тоқтатты. Сао Сао мен Ян Сю тергеуге келгенде, олар Ву Цзидің кір жәшіктің ішінде жасырынғанын таппады, сондықтан Сао Сао Ян Сюға қатты наразы болды. 224 жылы Цао Пи Ву Цзиге Цао Чжэннің жорықтан оралуын атап өту үшін өзінің резиденциясында қонақасы өткізуді бұйырды. Банкет кезінде Ву Чжи актерлерге Као Чжэн мен Жу Шуодан (朱) күлдіретін скетч жасауды тапсырды. Сао Чжэн ашуланып, Ву Цзиге: "Сен және сенің адамдарың менімен және менің адамдарыммен шайқасуға ұмтылып жүрсіңдер ме?" - деп айқайлады. Сао Хонг пен Ван Чжун Ву Цзиге: "Егер генералды (Као Чжэнді) семіз екенін мойындатқыңыз келсе, сіз өзіңіздің жұқа екеніңізді көрсетуіңіз керек" деп, оны жігерлендірді. Сао Чжэн семсерін суырып алды да, оларға қарап: "Кімде-кім мені мазақ етсе, оны өлтіремін!" - деді. У Цзи де семсерін суырып, Цао Цзэнді қорлап: "Цао Цзидан, сен ет емессің. Мен сені жұтқанда, мойным дірілденбейді, тісім де сені жуғанда, шағылыспайды. Қалайша мұндай өрескелдікке барасың?" - деп айқайлады. Чжу Шуо орнынан тұрып, Ву Цзиге: "Оның Ұлылығы сізге барлық адамдарға көңіл көтеруді тапсырды. Мұны істеудің қажеті бар ма?" У Цзи кейін Чжу Шуға: "Чжу Шу, қалайша орныңнан шығуға батылың жетеді!" деп айқайлады. Содан кейін бәрі өз орындарына оралды. Чжу Шуо ашуланып, ештеңе айтпады, ол орнына оралып, семсерін жерге соғып алды.

Around 217, before Cao Cao left for the Hanzhong Campaign, Cao Zhi sang praises of his father while seeing him off and earned much favour from his father. Cao Pi, feeling uneasy that Cao Zhi had stolen the limelight, turned to Wu Zhi for advice. Wu Zhi instructed Cao Pi to cry while seeing his father off. Cao Pi did so and touched the hearts of many people, who felt that Cao Pi was much more sincere in expressing his emotions as compared to Cao Zhi. In another incident, Wu Zhi did not want to be seen as being too close to Cao Pi, so he sneaked into Cao Pi's residence by hiding in a silk hamper. When Yang Xiu, Cao Zhi's close friend and adviser, heard about it, he reported it to Cao Cao. Wu Zhi, knowing that Yang Xiu knew his trick, stopped sneaking into Cao Pi's residence and he instructed Cao Pi to refill the hamper with silk. When Cao Cao and Yang Xiu came to investigate, they did not find Wu Zhi hiding inside the hamper, so Cao Cao became very displeased with Yang Xiu. In 224, Cao Pi ordered Wu Zhi to host a banquet in his residence to celebrate Cao Zhen's return from a campaign. During the banquet, Wu Zhi instructed actors to put up a skit to make fun of Cao Zhen and Zhu Shuo (朱鑠), who were fat and thin respectively. Cao Zhen turned furious and he shouted at Wu Zhi, "Are you and your men seeking a fight with me and my men?" Cao Hong and Wang Zhong egged Wu Zhi on by saying, "If you want to make the General (Cao Zhen) admit that he is fat, you have to show that you're thin." Cao Zhen drew his sword, glared at them and said, "I'll kill whoever dares to mock me." Wu Zhi also drew his sword and insulted Cao Zhen by saying, "Cao Zidan, you're not meat under a butcher's cleaver. My throat won't tremble when I swallow you and my teeth won't chatter when I chew on you. How dare you behave so rudely!" Zhu Shuo stood up and tried to reduce tensions by telling Wu Zhi, "His Majesty ordered you to host entertainment for everyone. Do you have to do this?" Wu Zhi then shouted at Zhu Shuo, "Zhu Shuo, how dare you leave your seat!" Everyone then returned to their seats. Zhu Shuo felt outraged but did not say anything, and returned to his seat and used his sword to hit the ground.