Джордж Фрейзер: Канадалық шолушы және рододендрон өсірушісі
George Fraser (horticulturist)
Джордж Фрейзер (1854-1944) – британдық бағбан, әсіресе рододендрон гибридизациясымен әйгітелген. Өмірбаяны, мансабы және бағбандық жолы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық бағбан (1854–1944)
Джордж Фрейзер (25 қазан 1854 жылы Шотландияның Морей округіндегі Лоссимут қаласында туған, 1944 жылы Канаданың Британдық Колумбия провинциясының Уклюэт қаласында қайтыс болған) – әлемдегі жетекші гибридтердің бірі, әсіресе рододендрон гүлдерін шығарудағы сарапшы.
British horticulturist (1854–1944)
George Fraser (born 25 October 1854 in Lossiemouth, Moray, Scotland, and died in 1944 in Ucluelet, British Columbia, Canada) was one of the world's leading hybridizers, especially of rhododendrons.
Ерте өмір
Фрейзер өзінің бау-бақшалық карьерасын он жеті жасында Морейдің Фочаберс қаласындағы Кристис балабақшасында бастады. Одан кейін Гордон Касл, Фочаберс қаласында шәкірттікке алынды. Шәкірттігін аяқтағаннан кейін ол келесі төрт жыл бойы Эдинбургте бау-бақша шаруашылығын оқыды, осы оқуын жергілікті поместьеде жұмыс істеу арқылы қаржыландырды. Содан кейін ол Шотландияның Дамфрис және Галлоуэйдегі Молланс қаласында, одан кейін Ренфруширдегі Хартфилд үйінде жұмыс істеді. Фрейзер жиырмадан асқан шағында Файфтың Крейгфлауэр қаласында бас бағбан қызметіне тағайындалды. Шотландиядағы соңғы қызметі – Пертширдің Киллин қаласындағы Аушмордың ірі шаруашылық егістігінде бас бағбан болып жұмыс істеу болды.
Fraser began his gardening career at the age of seventeen at Christies Nursery in Fochabers, Moray. He was then apprenticed at Gordon Castle, Fochabers. On completion of his apprenticeship, he spent the next four years studying horticulture in Edinburgh funding this by working on a local estate. From there he worked in Mollance in Dumfries and Galloway, Scotland, then at Hartfield House in Renfrewshire. While still in his twenties Fraser took on the post of head gardener at Craigflower, Fife. His last position in Scotland was as head gardener at the large country estate of Auchmore, Killin, Perthshire.
Канададағы өмір
1883 жылы Фрейзер әпкесімен бірге Канадаға көшіп келіп, біраз уақыт Канадалық Тынық мұхит темір жолында жұмыс істеді. Ол Виннипегте коммерциялық жылыжай ашты, бірақ суық қыстар оны батысқа қарай, қоңыржай аймақтарға көшуге мәжбүр етті және 1885 жылы Британдық Колумбияның Виктория қаласында қоныстанып, жеміс-жидек пен көкөніс бағын сәтті құрды. 1889 жылы Виктория қаласы шотландтық ландшафт сәулетшісі Джон Блэрге Бейкон-Хилл саябағын жобалау тапсырмасын берді. Блэр Фрейзердің өсімдіктер шебері ретінде танымал екенін білген соң, оны жобаның басқарушысы етіп тағайындады. 1894 жылы Фрейзер Викториядан екі жыл бұрын 236 долларға сатып алған шалғайдағы Ucluelet балықшылар ауылына кетті. Сол кезде ауылға теңіз арқылы ғана жетуге болатын. Ол жеке күшімен балабақша құру үшін жердің бір бөлігін тазалады. Оның құмарлығы – гибридтер шығару еді, ол бұталар, жусан, қызыл жеміс, раушан және тағы да көптеген өсімдіктермен жұмыс істеді. Оның әдісі – өсімдіктің жабайы түрін алып, оны мәдени егіспен будандастырудан тұрды. Алайда, гибридтер арасында ең көп танылған – рододендронды будандастыруы болды. Оның еңбегі халықаралық деңгейде мойындалып, Лондонның «Gardener's Chronicle» журналында жарияланды. Өсімдіктерді зерттеушілер мен ботаниктер, сондай-ақ Кьюдегі Корольдік ботаникалық бақ және Бостон қаласындағы Арнольд Арборетумы оған хат жазысты. 1919 жылы ол бір данасын Англияның Кью қаласындағы Корольдік ботаникалық бақтарына жіберді. Кью бағы осы өсімдікке «Rhododendron fraseri» деген ат берді.
In 1883, Fraser along with his sister emigrated to Canada and worked for the Canadian Pacific Railway for a time. He started a commercial greenhouse in Winnipeg but the cold winters made him move to the more temperate regions further west and settled in Victoria, British Columbia in 1885 where he established a successful fruit and vegetable garden. Then, in 1889, the city of Victoria commissioned John Blair, a landscape architect, and also a Scot, to design and produce Beacon Hill Park. Blair, knowing Fraser's reputation as a plantsman immediately hired him to be the foreman for the entire project. In 1894, Fraser left Victoria for the remote fishing village of Ucluelet where he had bought for $236 two years before. At that time the village was only accessible by sea. Singlehandedly, he cleared enough of his land to establish his nursery. Hybridizing was his passion and this he did with honeysuckle, gooseberries, cranberries, roses and many more besides. His technique was to use the wild form of the plant and cross it with a domesticated version. His renown among hybridizers, however, was in producing rhododendrons crosses. His work was recognised internationally and recorded in the Gardener's Chronicle of London. Plant explorers and botanists corresponded with him, as did The Royal Botanic Garden, Kew and the Arnold Arboretum, Boston. In 1919 he sent a specimen to the Royal Botanical Gardens at Kew, England. Kew named the plant Rhododendron fraseri.
Бағбандық марапаттары
1928 жылы Тынық мұхиты жағалауындағы балабақша өсірушілер қауымдастығының вице-президенті, ал 1936 жылы Ванкувер аралы бау-бақша қауымдастығының тұңғыш өмір бойына мүшесі атанды. 1991 жылы Америка рододендрон қоғамы оған қайтыс болғаннан кейін "Пионерлік жетістіктері үшін" сыйлығын табыстады, бұл өте сирек берілетін награда. Ucluelet қаласы оның құрметіне мәрмәрден ескерткіш орнатып, әр жылғы мамыр айында Джордж Фрейзер күнін тойлайды. Виктория қаласы да оның әдемі Бикон-Хилл саябағын жасауға қосқан үлесін ескерткіш тас орнату арқылы құрметтеді.
He became Vice president of the Pacific Coast Association of Nurserymen in 1928 and in 1936, the first Life Member of the Vancouver Island Horticultural Association. In 1991, the American Rhododendron Society presented him with the posthumous award of "Pioneers Achievement Award", a rarely given honour. Ucluelet produced a marble memorial in his honour and celebrate an annual George Fraser Day in May each year. The City of Victoria also recognised his contribution to the making of the beautiful Beacon Hill Park by installing a commemorative stone in his honour.