Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік концлагерьдегі еврей тұтқындары арасында қолданылған термин – Музельман (немісше көпше түрі Muselmänner). Бұл термин Холокост кезіндегі нацистік концлагерьдегі тұтқындардың аштықтан (кейде "аштық ауруы" деп те аталады) және шектен тыс шаршаудан зардап шегушілерін, сондай-ақ өлімге бет бұрғандарын атау үшін пайдаланылған. Музельман тұтқындарының дені қатты әлсіреп, физикалық күші құлаған, өз тағдырына немқұрайлы қараған және қатыгездікпен қарау салдарынан қоршаған ортаға жауап бермейтін жағдайға жеткен. Кейбір ғалымдар бұл терминнің тұтқындардың аяқ бұлшық еттерінің әлсіреуінен ұзақ тұра алмауынан туындағанын, осы себепті көп уақытын жатып өткізгенін болжайды. "Музельман" сөзі идиш және басқа да тілдерде "мұсылман" деген мағынаны білдіреді (әрине, әр тілде әртүрлі жазылуы мүмкін) және түпкілікті түрде көне түрік тіліндегі "мұсылман" сөзінен (müsliman) шыққан.
Muselmann (German plural Muselmänner) was a term used amongst prisoners of German Nazi concentration camps during the Holocaust of World War II to refer to those suffering from a combination of starvation (known also as "hunger disease") and exhaustion, as well as those who were resigned to their impending death. The Muselmann prisoners exhibited severe emaciation and physical weakness, an apathetic listlessness regarding their own fate, and unresponsiveness to their surroundings owing to their barbaric treatment. Some scholars argue that the term possibly comes from the Muselmanns' inability to stand for any time due to the loss of leg muscle, thus leading them to spend much of their time in a prone position. Muselmann also literally means "a Muslim" in Yiddish and a number of other languages (albeit with spelling differences), and ultimately derives from the Old Turkish word for Muslim, مسلمان (müsliman).
Этимология
"Мусельман" деген сөз, көріне берсек, "мұсылман" деген тарихи терминнен туындаған сияқты, ол қазір қарапайымдыққа толы сөз деп саналады. Егер бұл болжам дұрыс болса, "Мусельман" сөзбе-сөз "мұсылман ер адам" (Мусельман + Манн) дегенді білдірмек; алайда, бұл термин кейіннен ашаршылықтан зардап шеккен концлагерь тұтқындарын атау үшін қалай қолданыла бастағаны белгісіз. Кейбір ғалымдар бұл терминнің шығу тегі, мұсылманның денінің әлсіздігінен және аштықтан туындаған бұлшық еттерінің нашарлауы салдарынан тұра алмайтындығымен байланысты болуы мүмкін дейді, бұл оларды көбінесе жатып жағдайды қабылдауға мәжбүр етеді, бұл намаз оқығанда мұсылмандардың сәжде жасауына ұқсас бейне тудыруы мүмкін. Екінші жағынан, Бухенвальд концлагерінен аман қалған Евгений Когон, бұл терминнің нацистік қызметкерлер тарапынан пайда болғанын жазды, олар мұсылманның сыртқы бейжайлығын олардың жағдайына (әлсіздік пен ашкөздіктің салдары) байланысты ислами фатализммен түсіндірді. Басқа теориялар терминнің шығу тегін исламмен тікелей байланысты болмайды дейді, себебі тіпті Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде "мұсылман" термині көне деп есептелді және мұсылмандарды атау үшін сирек қолданылды. Нацистердің қуғын-сүргінінен аман қалған филолог Мари Ялович Симон, 1940 жылдарға қарай "Мусельман" термині қарттар мен дені сау емес адамдарды атау үшін қолданылатын күнделікті сөз болып кеткенін айтты, бұл оның нацистік терминологияға енуіне мүмкіндік берді.