Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс тілінде нацистік концлагерьлердің кіреберісінде пайда болған "Arbeit macht frei" сөзі "Еңбек адамды босатады" немесе "Еңбек азат етеді" деп аударылады. Бұл сөз тіркесі пастор және филолог Лоренц Дифенбахтың 1873 жылы жарық көрген "Die Wahrheit macht frei" ("Шындық азат етеді") романынан бастау алады, ал ол өзі Жаңа өсиеттегі Иоанн 8:31–32 аяттарына сілтеме жасайды. 1933 жылы нацистік партия билікке келгеннен кейін, бұл сөз тіркесі Германиядағы жаппай жұмыссыздықпен күресу мақсатында қолға алынған жұмыспен қамту бағдарламаларында ұран ретінде пайдаланылды. Бүгінде бұл сөз Аушвиц және басқа да нацистік концлагерьлердің кіреберісіндегі жазуымен танымал.
German phrase known for appearing on the entrance of Nazi concentration camps
Arbeit macht frei is a German phrase translated as "Work makes one free" or more idiomatically "Work sets you free" or "work liberates". The phrase originates from the 1873 novel Die Wahrheit macht frei ("The truth sets free") by Lorenz Diefenbach, a pastor and philologist, itself being a reference to John 8:31–32 of the Gospel of John. Following the Nazi Party's rise to power in 1933, the phrase became a slogan used in employment programs put into effect to combat mass unemployment in Germany at the time. It is nowadays known for its use above the entrance of Auschwitz and other Nazi concentration camps.
Шығу тегі
Бұл сөз тіркесі неміс филологы Лоренц Дифенбахтың 1873 жылғы романының атауынан алынған, «Arbeit macht frei: Erzählung von Lorenz Diefenbach», онда құмар ойыншылар мен алаяқтар еңбек арқылы ізгілікке жол табады. «Шындық сізді азат етеді» (Vēritās līberābit vōs) – бұл Исаның Жохан 8:32-де айтқан сөзі: «Және сіздер шындықты біліп, шындық сіздерді азат етеді» (KJV). Бұл фраза француз тілінде де қолданылған (le travail rend libre!), швейцариялық энтомолог, нейроанатомист және психиатр Аугуст Форэльдің «Fourmis de la Suisse» («Швейцарияның құмырсқалары») (1920) еңбегінде. 1922 жылы Венадағы Deutsche Schulverein, Австриядағы немістердің этникалық ұлтшыл «қорғау» ұйымы, мүшелік таңбаларын «Arbeit macht frei» деген сөзбен басып шығарды. Бұл фраза сонымен қатар ортағасырлық неміс принципі «Stadtluft macht frei» («қалалық ауа сізді азат етеді») еске салады, оған сәйкес, шаруалар қала тұрғыны болып бір жыл мен бір күн өткен соң босатылған.
The expression comes from the title of an 1873 novel by the German philologist Lorenz Diefenbach, Arbeit macht frei: Erzählung von Lorenz Diefenbach, in which gamblers and fraudsters find the path to virtue through labour. "The truth will set you free" (Vēritās līberābit vōs) is a statement of Jesus found in John 8:32—"And ye shall know the truth and the truth shall make you free" (KJV). The phrase was also used in French (le travail rend libre!) by Auguste Forel, a Swiss entomologist, neuroanatomist and psychiatrist, in his Fourmis de la Suisse (Ants of Switzerland) (1920). In 1922, the Deutsche Schulverein of Vienna, an ethnic nationalist "protective" organization of Germans within Austria, printed membership stamps with the phrase Arbeit macht frei. The phrase is also evocative of the medieval German principle of Stadtluft macht frei ("urban air makes you free"), according to which serfs were liberated after being a city resident for one year and one day.