Кіріспе

Сириялық еврейлердің дұға басшысы. Сириялық кантор – сириялық яһудилердің синагогаларында дәстүрлі дұға ету рәсімдерін басқаратын хазан. Ол он мақам немесе музыкалық режимдерді пайдалана отырып, құлшылық қызметтерін өткізеді. Кантор осы мақамдарды және олардың дұғалардағы қолданылуын толық білуі тиіс. Әр апта сайын, аптаның Тора бөліміне байланысты, әртүрлі мақам қолданылады.

Мақамат

Мақам жүйесі барлық араб музыкасына тән және оны жіктеуге қолданылады. Мақам терминінің әр түрлі мағыналары бар. Ең қарапайым деңгейде, мақам – музыкалық гамма. Олардың кейбіреулері батыс диатоникалық гаммасындағыдай толық және жарты тондық қадамдардан тұрады. Ал басқалары бір жарым тондық қадамдарды да қамтиды, мысалы, батыс гармониялық миноры және ашкеназдық канторлық практиканың штейгері сияқты. Көпшілігі үштен бір тондық қадамдарды қамтиды, бұл араб және басқа да Таяу Шығыс музыкасын ерекшелейтін қасиет. Қолданылатын гаммадан басқа, әр мақамда гамманың қай нотасы басым, мелодия қай нотамен аяқталуы керек және мелодиялық бұрылыстардың ерекшелігін анықтайтын әр түрлі ережелер бар; сондықтан бірдей негізгі гамманы пайдаланатын екі немесе одан да көп мақам болуы мүмкін. Әр мақамның өзіндік талғамы мен көңіл-күйі бар, ол белгілі бір сезімдерді, ойларды және эмоцияларды оятуға арналған. Осы фактінің және мүмкін болатын көптеген комбинациялардың нәтижесінде жүзден астам мақам бар, олардың әрқайсысы Таяу Шығыстағы өзінің туған қаласы немесе аймағының атымен аталады. (Бұл ежегі грек музыкасының режимдері үшін қолданылатын «дориялық» және «фригиялық» сияқты географиялық терминдермен салыстыруға болады.) Сириялық еврей қауымдастығында шамамен он мақам кеңінен қолданылады. Тағы бір мағынада, мақам белгілі бір музыкалық режимді пайдалана отырып, импровизацияланған аспаптық каденция үшін қолданылуы мүмкін (вокалдық эквиваленті мауаль деп аталады және бақашот қызметін араластыратын петихоттар үшін қолданылады).

Аптаның мақамы

Еврей күнтізбесіндегі әр апта белгілі бір мақаммен байланысты, әдетте, сол аптаға арналған Тора бөлімімен анықталады. Яһуди мерекелеріне де мақаматтар бар. Кейбір мақаматтар нақты тақырыптармен байланысты. Сондықтан, әнші Шаббат күні тиісті мақамды қолдану үшін апталық Тора бөлімінің тақырыптарын білуі керек. Белгілі бір Шаббат күні мақамның таңдалуы Тора бөлімінің мазмұнымен анықталады және пицмоним кітабының индексінде көрсетілген. Соңғы бір жарым ғасыр ішінде әр парашаға мақамды анықтайтын көптеген тізімдер жасалды. Кейде тізімдер бір-бірімен келіспейді (мысалы, бір күні екі бөлім оқылғанда), бірақ көбінесе жасырын үлгі анық көрінеді.

Пизмоним кітаптары

Абуд, Хаим Шаул, Сефер Шире Зимра, Иерусалим, 1936 жыл. Абуд, Хаим Шаул, Сефер Шире Зимра Хашалем им Сефер ле Бакашот ле Шаббат, Иерусалим, 1953 жыл, қайта басылды 1988 жыл. Антеби Таббуш, Рефаэль Ишақ, Шира Хадашах, Алеппо, 1888 жыл. Ашир, Моше, Халел Везимра, Иерусалим, 1928 жыл. Коэн, Рефаэль Хаим ("Парсы"), Шир Ушбаха, Иерусалим, 1905 және 1921 жылдар. Шрем, Габриэль, Шир Ушбаха Халел Везимра, Сефард мұрасы қоры, Нью-Йорк, 1983 жыл. Сефер Шира Хадаша Хашалем (екінші басылым), Зимрат Хаарец институты, Нью-Йорк, 2002 жыл. Шир Ушбаха, Махон Хакетаб, Иерусалим, 2005 жыл. Сефер Пицмоним Хамефораш Од Йосеф Хаи, 2006/7 жылдар.