Кіріспе

Төменгі Австриядағы бұрынғы монастырь, Австрия

Мауэрбах чартерхаусы (Kartause Mauerbach), Венаның шетіндегі Мауэрбах қаласында орналасқан, бұрынғы картузиандық монастырь немесе чартерхаус. 1314 жылы негізі салынған және 17-18 ғасырларда қайта жаңартылған барокко стиліндегі монастырь кешені Австриядағы осындай құрылыстардың ең маңыздыларының бірі болып есептеледі. 1984 жылдан бері бұрынғы чартерхаус Австрияның Федералды ескерткіштер кеңсесі («Österreichischer Bundesdenkmalamt» немесе BDA) тарапынан қалпына келтірілуде, және оның шеберханалары сонда орналасқан.

Тарих

Мауербах чартерхаусы 1314 жылы Австрия герцогы Фридрих Кереметтің қасында құрылды, ол кейін мұнда жерленді. Жаңа негізді Сейц (Жиче) қаласынан келген, аббат Годфрид басқаратын 12 монах орнатты және 1316 жылы киеленді. 1342 жылы Гусит соғыстарында қираған Праганың Смиховтағы (Смихов) чартерхаусы Мауербахтан келген монахтармен қоныстандырылды. 1529 жылы Вена қоршауы кезінде Осман әскерлері монастырды тонап, өртеп жіберді, соның салдарынан бірнеше монахтар қаза табады. 1590 жылы Нойленгбах жер сілкінісі кезінде ғимараттарға одан әрі ауыр зақым келді. Аббат Георг Фазельдің (1616–1631) басшылығымен қарқынды қайта құру бағдарламасы басталды, ол 1660 жылы аяқталды, осы кезеңде қазіргі ғимараттардың көп бөлігі салынды. Аббат Леопольд Бреннер жазған чартерхаус тарихы 1669 жылдан бері қолжетімді болды, бірақ 1725 жылға дейін басылмады. Бреннер 1641 жылдан бері осы жерде тұрып, 1650 жылы діни қызметкер атанды, осылайша ерте барокко стиліндегі монастырьдің салынуын көрді. 1683 жылы Вена шайқасы кезіндегі түрік шабуылдары тағы да зақым келтірді, нәтижесінде 1750 жылы ғана аяқталған жөндеу және жаңарту бағдарламасы басталды.

Тарату

1782 жылы император Иосиф II-нің рационалистік реформалары барысында монастырь "өнімсіз" деп жабылды және 1786 жылдан бастап Вена қаласының қарттары мен аурудың дертіне ем жоқ науқастарын күтуге пайдаланылды. Ғимараттарды жаңа мақсатына сәйкес келтіру үшін көптеген құрылымдық өзгерістер енгізілді. 1944-45 жылдары бұрынғы монастырь шұғыл медициналық көмек көрсету ауруханасы ретінде қолданылды. 1945-1961 жылдар аралығында ол үйсіздерге баспана ретінде берілді. Осы кезеңде ғимаратқа тиісінше күтім болмады, ауа райының әсерінен тозуға ұшырады. 1961 жылы ол Австрия федералды үкіметіне өтті, ал 1979 жылы Bundesbaudirektion («Федералдық ғимараттар басқармасы») басқаруына берілді. 1984 жылдан бері кешенде Bundesdenkmalamt (Ескерткіштерді сақтау басқармасы) шеберханалары орналасқан. Сонымен қатар, ғимараттар ондаған жылдар бойы нацистер тонаған және Австрия мемлекеті «иесіз» («herrenloses Kunstgut») деп жариялаған өнер туындыларын сақтау үшін де пайдаланылды.

Қалпына келтіру

1984 жылы Австрия Федералдық ескерткіштер басқармасы ("Österreichischer Bundesdenkmalamt") еңбектеп жөндеу және қайта жаңарту жұмыстарын бастады. Басқарманың реставрациялық шеберханалары да қазір осы жерде орналасқан.