Кіріспе
Ауғанстан мен Пәкістанда кең таралған алмасу некелерінің түрі – Ватта-сатта немесе шигар. Бұл Пәкістан мен Ауғанстанда жиі кездесетін, екі үйдің аға-інісі мен апа-сіңлісін бірдей үйлендіру арқылы жүзеге асырылатын неке дәстүрі. Кейде оған жеңе-қарындас немесе туысқандар да қатысуы мүмкін. Ватта-сатта – екі отбасы немесе рудан әйелдерді ғана алмасу емес, сонымен қатар осы некелерде өзара қорқыту мен жазалау мүмкіндігін тудырады. Осылайша, әйеліне зорлық көрсеткен күйеуінің інісі немесе әйеліне қарсы жаза қолдануы мүмкін. Ватта-сатта кейбір отбасыларда тұрмыстық зорлық-зомбылықтың азаюына себеп болады десе, ал басқаларында оның керісінше, өте жоғары деңгейде болуына әкеледі. Пәкістанда көбінесе бір рудың ішінде (эндогамды) жасалады, некелердің 75% астам бөлігі қан туыстармен, ал олардың 90% бір ауыл, тайпа немесе ру (заат, бирадери) шеңберінде өтеді. Пәкістанның ауылдық аймақтарындағы некелердің 30% астамы Ватта-сатта арқылы жасалады.
Watta satta or shighar is an exchange marriage common in Pakistan and Afghanistan. The custom involves the simultaneous marriage of a brother sister pair from two households. In some cases, it involves uncle–niece pairs, or cousin pairs. Watta satta is more than just an exchange of women from two families or clans; it establishes the shadow of mutual threat across the marriages. A husband who abuses his wife in this arrangement can expect his brother in law to retaliate in kind against his sister. Watta satta is cited as a cause of both low domestic violence in some families, and conversely for extreme levels of reciprocal domestic violence in others. In Pakistan it is typically endogamous, with over 75% marriages involving blood relatives, and 90% of these marriages occurring within the same village, tribe or clan (zaat, biraderi). In rural parts of Pakistan, watta satta accounts for over 30% of all marriages.
Негізгі себептері
Ватта-сатта әдет-ғұрыптың себептері төмен және белгісіз кірістері бар, сондай-ақ мемлекеттік құқықтық институттары нашар немесе сенімсіз ортамен байланыстырылады. Ватта-сатта кедей адамдар үшін некедегі келіспеушіліктерді, ажырасуды және отбасылық зорлық-зомбылықты алдын алудың ең тиімді жолы болуы мүмкін. Екі отбасы арасындағы қалыңдық алмасу, қалыңмал (құдалық) және қорлық дауларының талаптары мен салдарына шектеу салатын бейресми тәсіл ретінде де қарастырылады.
Ауру таралуы
Солтүстік-батыс және батыс Пәкістанның ауылдық аймақтарында және оның тайпалық аймақтарында Ватта-Сатта барлық некелердің 30% астам бөлігін құрайды. Келіндерді сату-алыстау әдеті Ауғанстанның мұсылман шаруалық қоғамдарында да кездеседі. Малидегі ислам қауымдарында екі отбасы арасында қалыңдық алмасу да байқалады, бұл жергілікті жерде "фален ни фален" деп аталады. Бұл практика Йеменнің ауылдық аймақтарында да кең таралған.
Ислам діні
Шигар – екі отбасы арасындағы қыздар мен қалың малдың айырбасталатын әдеті. Бір отбасының қызы мен қалыңын екінші отбасының қызы мен қалыңына алмастырады. Бұл Сауд Арабиясында және көрші елдерде кең таралған. Көбінесе бұл практика қалың мал төлеуді азайту немесе одан қашу мақсатымен жасалады, сондықтан Исламда тыйым салынған, бірақ Сауд Арабиясында әлі де кездеседі. Пайғамбар Мұхаммед (с.ғ.с.) Сахих Бухари және Сахих Муслим кітаптарында: «Исламда шигар жоқ» деген сөздері келтірілген.