Кіріспе

1994 жылы Нью-Джерси штатында газ құбырының жарылуы, АҚШ

1994 жылдың 23 наурызында Нью-Джерси штатының Эдисон қаласында «Техас Истэрн Трансмишн Корпорейшн» табиғи газ құбырының жарылуы мен өрті болды. Осы оқиғада диаметрі үлкен табиғи газ құбыры жарылып, Нью-Дюрам жолы мен 287 тас жолының қиылысындағы «Дюрам Вудс» пәтерлер кешенінің жанында өртке ұшырады. Ұлттық қауіпсіздік бойынша кеңес (NTSB) бұл жарылудың себебін құбырдың 1/4 дюймдік сталь бөлігін сырып алған экскаватордың салдарынан туған механикалық зақымдану деп атады. Бұл оқиға жеке көлік иесінің сақтандыру ақшасын алу үшін жүк көлігін жерге көміп тастауынан туындаған сақтандыру жағдайының нәтижесі болды. Бұл әрекет пәтерлер кешеніне жақын жерде жасалды. Нәтижесінде болған өрт 14 тұрғын үйді жойды немесе ауыр зақымдады. 1500-ден астам пәтер тұрғыны эвакуацияланды, 125 пәтер, 9 үй толыққанды қирады және олардың тұрғындары баспанасыз қалды. Өте қуантарлық жайт, жарылыстан тікелей ешкім қаза болған жоқ. Бірақ, дүрбелең кезінде жедел жәрдем шақыра алмаған Сандра Снайдер жүрек талмасынан көз жұмды. Сандра және оның күйеуі бұл кешенде тұрмаған. Ол 911 нөміріне қоңырау шала алмады, себебі жарылыс болғаннан кейін алғашқы минуттарда 911-ге 40 мыңнан астам қоңырау түсті. Сандра жүрек ауруына байланысты ауруханадан жаңа ғана шыққан еді. Өрт «Дюрам Вудс» кешеніне тым жақын болғандықтан, аймақтағы тұрғындар оны «Дюрам Вудс өрті» немесе «Дюрам Вудс жарылысы» деп атайды. Бұл жарылыс, тығыз қоныстанған аймақтағы газ құбырындағы ең ірі жарылыс болып есептеледі. Жергілікті билік органдары мен құбыр желісі компаниясы оқиғаға жылдам ден қойып, зардап шеккендердің барлығына толық қолдау көрсетті. 1994 жылдың 19 сәуірінде Капитолий төбесінде құбыр қауіпсіздігі жөніндегі саммит өтті, онда сенатор Билл Брэдлидің (Нью-Джерси штаты, Демократ) бастауымен АҚШ сенаторлары жаңа ережелерді әзірлеу үшін бас қосты. Бұл отырыста куәлік беруге шақырылған жалғыз АҚШ азаматы Тоби (Гловинский) Боуэн болды. Ол негізгі жарылыстан 200 фут қашықтықтағы төсегінен лақтырылып, өмірі үшін қашқан. Осы отырыстың нәтижесінде ұлттық «Бір қоңырау» заңы, яғни «Қазу жұмыстарын бастамас бұрын қоңырау шалыңыз, 811» жедел желісі енгізілді. Бүгінде сәуір айы – Ұлттық қауіпсіз қазу айы ретінде танылған.

ҰҚТБ

Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңестің (NTSB) тергеуі құбырда бірнеше жыл бұрын қазба техникасының салдарынан пайда болған ойық табылды. Бұл ойық, құбыр материалының нашарлағандығымен және артық жұмыс қысымымен бірге, құбырдың жарылуына себеп болды деген қорытындыға келді. NTSB қолмен жабылатын клапандардың қолданылуында да кемшіліктерді анықтады, оларға жету қиын болғандықтан операторлардың өртке отын берген газды дереу тоқтатуына кедергі келтірді. NTSB құбырда автоматты немесе қашықтан басқарылатын жабылатын клапандардың болмауына назар салды. Сонымен қатар, NTSB Texas Eastern компаниясын өз құбыр бойындағы қазба жұмыстарын тиісінше қадағаламағаны үшін кінәлады.

"Бір қоңырау" жүйесі

Өртке жауап ретінде Нью-Джерси штаты қазба жұмыстарын жүргізер алдында экскаваторлардың телефон желісіне қоңырау шалуын міндеттейтін ережелерді қабылдады, соның арқасында құбыр желісі компаниялары қазба алаңында құбырлардың дәл орналасқан жерін белгілей алады. 1996 жылға дейін "бір қоңырау" қағидасы жалпыұлттық практикаға айналған еді. Оқиғадан кейін Нью-Джерси заң шығарушылары құбыр желісі қауіпсіздігі бойынша қатаң федералды заңдар қабылдануын талап етуді жалғастырды.

Жалға алушылардың сотқа берген талаптары

Өрттен кейін, Дурхам Вудс және жақын жердегі тұрғын үйлердің 2000-нан астам тұрғыны «Техас Истерн» компаниясымен және 29 басқа да сотталушымен, оның ішінде қалашықпен, Дурхам Вудс үй иесімен және құбырды бұзған экскаватор операторымен сотқа жүгісті. 1997 жылға қарай, осы істердің жартысынан астамы бітірілді, көбісі 25 000 доллардан кем төлеген, бірақ 585 000 доллар Сандра Снайдердің мұрагерлеріне берілді. 2000 жылға қарай, «Техас Истерн» компаниясы келісімдер бойынша шамамен 65 миллион доллар төледі.