Cwrtmawr қолжазбалары: Орта ғасыр Уэльс әдебиетінің мұрасы
Cwrtmawr manuscripts
Cwrtmawr қолжазбалары: Ортағасырлық Уэльс әдебиетінің 1549 томдық жинағы. Джон Хамфрис Дэвис құрастырған, Ұлттық кітапханада сақтаулы. Уэльс мәдениеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Cwrtmawr қолжазбалары – 1549 томдық ортағасырлық Уэльс құжаттарының жинағы, көбінесе Уэльс әдебиетінің мәтіндерінен тұрады. Бұл жинақ Сердигиондағы Ллангито қаласының жанындағы Cwrtmawr-да тұрған және 1919-1926 жылдар аралығында Уэльс Университетінің колледжінің директоры болған Джон Хамфрис Дэвиспен жинақталған. Қолжазбалар қазір Уэльс Ұлттық кітапханасында сақталуда.
The Cwrtmawr Manuscripts are a collection of 1,549 volumes of medieval Welsh documents, mainly texts of Welsh literature, collected by John Humphreys Davies, who lived at Cwrtmawr near Llangeitho in Ceredigion and was principal of the University College of Wales, Aberystwyth from 1919 1926. The manuscripts are now kept in the National Library of Wales.
Тарих
Джон Хамфрис Дэвис – библиограф, Уэльс әдебиеті мен мәдениетіне деген қызығушылығын көп жылдар бойы түрлі көздерден жинаған қолжазбалар жинағы арқылы көрсетті. Тарихи қолжазбалар комиссиясына арналған "Уэльс тіліндегі қолжазбалар туралы есепте" Дж. Гвеногврин Эванс Дэвиске бұрын жоғалған саналған қолжазбаларды қайта тауып, жаңадан белгілі болған қолжазбаларға назар аударғаны үшін алғыс айтты. Эванс сондай-ақ, оның есебінің шеңберіне кірмегенімен, Cwrtmawr қолжазбаларындағы Уэльс балладаларының жинағының "өте құнды" екенін атап өтті. 1925 жылы Дэвис Эванстың тізімдеген елу қолжазбасын (атап айтқанда Cwrtmawr 1-50) Уэльс Ұлттық кітапханасына тапсырды. Ол 1926 жылғы 10 тамызда қайтыс болғанда, барлық жинағын Ұлттық кітапханаға мұра етіп қалдырды.
John Humphreys Davies was a bibliographer whose interest in Welsh literature and culture manifested in the collection of manuscripts that he acquired from many different sources over a period of many years. In his Report on Manuscripts in the Welsh Language for the Historical Manuscripts Commission, J. Gwenogvryn Evans gave credit to Davies for rediscovering manuscripts that were considered to be lost and drawing attention to other, previously unknown manuscripts. Evans also stated that despite being too modern to fall within the scope of his Report, the collection of Welsh Ballads in Cwrtmawr manuscripts are "very valuable". In 1925, Davies transferred the fifty manuscripts that Evans had catalogued (i. e. Cwrtmawr 1 50) to the National Library of Wales. He bequeathed the entire collection to the National Library when he died on 10 August 1926.
Құрамы
Квртмавр қолжазбаларының үлкен бөлігі 18-шы және 19-шы ғасырларда жасалған, бірақ 16-шы және 17-шы ғасырлардағы қолжазбалар да кездеседі. Бұл жинақ негізінен уэльс әдебиетіне қатысты және түрлі материалдарды қамтиды, оның ішінде діни туындылар, мысалы, уағыздар мен гимндер, түсіндірмелер қосылған баспа материалдары, қолмен жазылған хаттар, күнделіктер мен жазбалар, есеп кітаптары, шежірелер, жинақ кітаптар, рецепттер, сөздіктер, музыка, сондай-ақ филология және библиография салаларына қатысты жазбалар бар.
A greater proportion of the Cwrtmawr manuscripts are from the 18th and 19th centuries, but 16th and 17th century manuscripts are also present. The collection is predominantly of Welsh literary interest and contains a variety of material, including religious works such as sermons and hymns, volumes of annotated press cuttings, holograph letters, diaries and journals, account books, pedigrees, commonplace books, recipes, dictionaries, music, and notes on philology and bibliography.
Құрастырылған топтар
Джон Хамфрис Дэвис Квартмаур қолжазбаларын ұзақ уақыт бойы көптеген көздерден жинады. Ең ірі топ – Дэвис Джон Джонстаннан (Мирдин Фард) әр түрлі жағдайларда сатып алған қолжазбалардан тұрады. Басқа да маңызды топтар Ричардс отбасының жинақтарынан, пастор Питер Бейли Уильямс пен Сент-Джордж Армстронг Уильямс, Уильям Джон Робертс (Гвилим Коулид) және пастор Дэниел Сильван Эванс сияқты тұлғалардан алынған. Негізгі топтардан өзге, бірнеше маңызды, кіші топтар да бар. Олардың ішінде келесілерге қатысты қолжазбалар бар: қолжазба көшіруші Маргарет Дэвис (шамамен 1700–1785); Моррис Дэвис (1796–1876), автор, әнұраншы және музыкант; Уильям Дэвис (1805–1859); тәуелсіз пастор және мектеп мұғалімі Дэвид Эллис; Джеймс Спинтер Джеймс (1837–1914), баптист тарихшысы Оуэн Джонс, 'Маноэтви' (1838–1866); мектеп мұғалімі және жазушы Оуэн Джонс (1833–1899); кальвинист методист пасторы, жазушы және кітап сүйер Ричард Роберт Джонс (Дик Абердарон); Льюис Моррис; Роберт Прайс Моррис (шамамен 1831–1890), жергілікті тарихшы және антиквар; Джон Питер (Иоан Педр, 1833–1877), тәуелсіз пастор және Уэльс ғалымы; Хью Пью (1803–1868), тәуелсіз пастор және мектеп мұғалімі; және Роберт Уильямс (1810–1881), дін қызметкері, келттік ғалымы және антиквар.
John Humphreys Davies acquired the Cwrtmawr manuscripts over a long period of time and from many sources. The largest group consists of those Davies acquired from John Jones (Myrddin Fardd) on various occasions. Other substantial groups are from the collections of the Richards family, Revs. Peter Bailey Williams and St George Armstrong Williams, William John Roberts (Gwilym Cowlyd), and Rev. Daniel Silvan Evans. In addition to the major groups there are a number of important smaller ones. It includes manuscripts relating to each of the following: manuscript transcriber Margaret Davies (c. 1700–1785); Morris Davies (1796–1876), author, hymnologist and musician; William Davies (1805–1859); Independent minister and schoolmaster David Ellis; James Spinther James (1837 1914), Baptist historian Owen Jones, 'Manoethwy' (1838–1866); schoolteacher and writer Owen Jones (1833–1899); Calvinistic Methodist minister, writer and bibliophile Richard Robert Jones (Dic Aberdaron); Lewis Morris; Robert Prys Morris (c. 1831–1890), local historian and antiquary; John Peter (Ioan Pedr, 1833–1877), Independent minister and Welsh scholar; Hugh Pugh (1803–1868), Independent minister and schoolmaster; and Robert Williams (1810–1881), cleric, Celtic scholar and antiquary.
Джон Джонс (Мирдин Фард)
Ж. Гвеногврин Эванс өзінің "Куртмаур қолжазбалары туралы баяндамасында" сипаттаған заттардың шамамен жартысы Мердин Фардтан алынған. Басқа қолжазбалар мен хаттар 18-19 ғасырлардың ақындары мен әдебиетшілеріне қатысты, олардың ішінде Дэвид Томас (Дафьдд Дду Эрири), Оуэн Уильямс (Оуэн Гвирфаи) және Эбенизер Томас (Эбен Фард) есімдері бар. Мердин Фард жариялаған немесе алған көптеген хаттар бар, сондай-ақ ол құрастырған Уэльс әдебиеті мен ежелгі нәрселерге қатысты 150-ден астам том да сақталған.
About half the items that J. Gwenogvryn Evans described in his Report on the Cwrtmawr Manuscripts were acquired from Myrddin Fardd. Other manuscripts and letters are tied to poets and literati of the late 18th and 19th centuries, including David Thomas (Dafydd Ddu Eryri), Owen Williams (Owain Gwyrfai) and Ebenezer Thomas (Eben Fardd). There are many volume of letters that were published or received by Myrddin Fardd and over 150 volumes he compiled of Welsh literary and antiquarian interest.
Ричардс отбасы
Бұл қолжазбалар тобы Уэльстің діни қызметкерлері отбасының басшысы, пастор Томас Ричардс (1754–1837) және оның бес дін қызметкері болып тағайындалған ұлы мен үш қызына қатысты, олар шіркеу және мәдени қозғалыстарға қатысқан. Шамамен 100 томдық бұл жинаққа 17-ші және 18-ші ғасырлардағы Лансилин қолжазбаларының бір бөлігі де кіреді. Мэри Ричардс (1787–1877) жинаған көшірмелер мен жазбалар тобы да бар. Отбасы мүшелеріне жолданған хаттар Кюртмаур жинағында сақталған.
This group of manuscripts is related to the Welsh clerical family headed by the Rev. Thomas Richards (1754–1837), including his five ordained sons and three daughters, who were involved in church and cultural movements. The group of some 100 volumes includes part of the Llansilin Manuscripts, which date from the 17th and 18th centuries. There is also a group of transcripts and memoranda gathered by Mary Richards (1787 1877). Letters to members of the family are dispersed throughout the Cwrtmawr collection.
Уильямс отбасы
Бұл топ Реверенд Питер Уильямстың (1723–1796) ұрпақтарымен байланысты, ал негізінен Реверенд Питер Бейли Уильямс (1763–1836) және Реверенд Сент-Джордж Армстронг Уильямс (1804–1886) жазған немесе иеленген құжаттарды қамтиды. Дегенмен, кейбір қолжазбалар Реверенд Питер Уильямс және оның ұлы Реверенд Элизер Уильямсқа (1754–1820) қатысты. Жеке және отбасылық құжаттармен қатар, әдеби және тарихи қызығушылық тудыратын қолжазбалар да бар. Реверенд Питер Бейли Уильямс қайтыс болғаннан кейін оның қолжазбалары кеңінен тарап кетті, ал Джон Хамфрис Дэвис оларды әртүрлі көздерден жинады. Кейбіреулерінің шығу тегі белгісіз, бірақ Дэвис Л. Армстронг Уильямс пен Дж. Глин Дэвистен қолжазбалар алғаны белгілі, ал кейбіреулері Мэрдин Фардтан алынған деп саналады.
This group is connected to the descendants of Rev. Peter Williams (1723–1796), and were primarily written or owned by Rev. Peter Bailey Williams (1763–1836) and Rev. St George Armstrong Williams (1804–1886). Some of the manuscripts, however, relate to the Rev. Peter Williams and his son, Rev. Eliezer Williams (1754–1820). There are manuscripts of literary and antiquarian interest in addition to the personal and family documents. The manuscripts belonging to Rev. Peter Bailey Williams were widely dispersed after he died and John Humphreys Davies acquired them from a number of sources. The provenance of some is uncertain, but it is known that Davies acquired manuscripts from Miss L. Armstrong Williams and J. Glyn Davies, and some are thought to have come from Myrddin Fardd.
Гвилим Коулид
Ақын, баспагер, кітап сатушы және библиофил Гвилим Коулид (1828-1904) Дэвистің көптеген қолжазбалары мен баспа кітаптарының бастауы болды, бірақ кейбіреулерінің, әсіресе Cwrtmawr Mss 33 және 42-нің қайдан алынғаны белгісіз, тіпті Дэвис өзі де оларды Гвилим Коулидтен алған болуы мүмкін екенін айтқан. Бұл жинақта Гвилим Коулидке және оның інісі, пастор Эван Эвансқа (Иеуан Глан Герионидд) қатысты жеке қолжазбалар, сондай-ақ Гвилим Коулидке жолданған хаттар мен түсіндірмелермен жабдықталған баспа үзінділерінің жинақтары бар. Олардың ішінде Лланрвст қалалық Дэвид Эвансқа тиесілі оннан астам қолжазба кездеседі.
The poet, printer, bookseller and bibliophile Gwilym Cowlyd (1828–1904) was the source of many of Davies's manuscripts and printed books, although there is uncertainty about the source of some, particularly Cwrtmawr Mss 33 and 42, which even Davies himself noted that he might have acquired from Gwilym Cowlyd. The group includes manuscripts personally connected with Gwilym Cowlyd and with his uncle, Rev. Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd), and also letters addressed to Gwilym Cowlyd and compilations of annotated press cuttings. There are a dozen manuscripts among them of David Evans, Llanrwst.
Дениэл Сильван Эванс
Дэниел Сильван Эванс пастордың (1818-1903 жж.) кітапханасы Дэвис оны ұлы Дж. Х. Сильван Эванстан сатып алғанға дейін көп жылдар бойы ескереілмей келді. Көптеген қолжазбалар Дэниел Сильван Эванстың әдеби және ғылыми қызметіне, әсіресе лексикографиялық еңбегіне, ал Рев. Роберт Робертс (Y Sgolor Mawr) есімді ғалымның жазбалары ерекше лексикографиялық қызығушылық тудырады. Эвансқа ғалымдар мен әдебиетшілер, соның ішінде Джон Рис, жазған көптеген хаттардан тұратын бірнеше томдық жинақ бар.
The library of Rev. Daniel Silvan Evans (1818 1903), had been neglected for many years before Davies bought it from his son, J. H. Silvan Evans. Most of the manuscripts relate to the literary and scholarly activities, and the lexicographical work in particular of Daniel Silvan Evans, with those of Rev. Robert Roberts (Y Sgolor Mawr) being of special lexicographical interest. There are a number of volumes of letters addressed to Evans, by scholars and literary men including John Rhys.