Кіріспе

Тері инфекциялары – адам және басқа жануарлардың терісінің инфекциясы, ол сондай-ақ бос дәнекер тіндері мен шырышты қабықшалар сияқты байланысты жұмсақ тіндерге де әсер етуі мүмкін. Олар тері және тері құрылымдарының инфекциялары (SSSIs) немесе тері және жұмсақ тіндердің инфекциялары (SSTIs) және жедел бактериялық SSSIs (ABSSSIs) деп аталатын инфекциялар тобын құрайды. Олар дерматиттен (терінің қабынуынан) ажыратылады, бірақ тері инфекциялары терінің қабынуына алып келуі мүмкін.

Бактериялық

2013 жылы бактериялық тері инфекциялары шамамен 155 миллион адамға, ал целлюлит – 600 миллионға жуық адамға әсер етті. Терінің бактериялық инфекцияларына мыналар жатады: Целлюлит – тірі ұлпалардың дермалық және тері асты қабатының ауыр қабынуымен бірге жүретін ұлпаның диффузиялық қабынуы. Гнойлы целлюлит көбінесе метициллинге сезімтал (MSSA) және метициллинге төзімді (MRSA) Staphylococcus aureus бактериясынан туындайды. Гнойсыз целлюлит көбінесе А тобындағы бета-гемолитикалық стрептококктармен, мысалы, Streptococcus pyogenes байланысты. Эризипелас – негізінен беткі дермаға әсер ететін және көбінесе беткі лимфа жүйесіне қатысатын бактериялық инфекция. Целлюлиттен айырмашылығы, ол терінің терең қабаттарына әсер етпейді. Оның негізгі себебі – А тобындағы бета-гемолитикалық стрептококктар, ең көп таралған патоген – Streptococcus pyogenes. Фолликулиттің басқа да себептеріне саңырауқұлақтар (көбінесе Malassezia түрлері), вирустар (мысалы, герпес симплекс вирусы) және кенелер (Demodex түрлері) жатады. Импетиго – мектепке дейінгі балалар арасында жиі кездесетін, негізінен S. aureus және S. pyogenes патогендерімен байланысты, өте жұқпалы АБССИ (тере бактериялық тері және тері құрылымы инфекциясы). Импетигоның сары (бал түстес) және қабыршақты зақымдары ауыз, мұрын және иек аймағында пайда болады. Әлемде шамамен 140 миллион адамға әсер ететіні анықталды. Небулозды импетиго – диагноз қойылған жағдайлардың шамамен 70% құрайтын ең көп кездесетін түрі. Сирек жағдайларда, булозды импетиго таралып, өмірге қауіп төндіретін инфекция – стафилококкпен байланысты күйдірілген тері синдромына (ССТС) әкелуі мүмкін. Мицетома инфекциясын дұрыс және уақтылы емдемесе, ол остеомиелитке алып келіп, сүйектер мен буындар сияқты терең тіндерге таралуы мүмкін. Ауқымды остеомиелитке қарсы күресу үшін сүйекті хирургиялық жолмен кесіп алу, тіпті төменгі аяқ-қол ампутациясы қажет болуы мүмкін. Саңырауқұлақтың кең таралған тері инфекцияларының мысалдары: Дерматофитоз, сонымен қатар тері саңырауқұлағы деп те аталады, – бірнеше түрлі саңырауқұлақ түрлерінен туындайтын терінің беткі саңырауқұлақ инфекциясы. Адам терісінде инфекция тудыратын саңырауқұлақтар тұқымдасына трихофитон, эпидермофитон және микроспорум жатады. Дерматофитоз бүкіл әлемде кең таралған саңырауқұлақтың тері инфекциясы болғанымен, ол жоғары ылғалдылық және қоршаған орта температурасы жоғары аймақтарда көбірек кездеседі. Ауыз қуысының кандидозы, сонымен қатар ауыз құрты деп те аталады, – негізінен Candida albicans қоздыратын саңырауқұлақтың жұқпалы ауруы, ол ауыз қуысының және тілдің шырышты қабықтарын зақымдайды. C. albicans ауыз қуысының кандидозының шамамен 95% құрайды. Ауыз қуысының кандидозы жыл сайын әлемде шамамен 2 миллион адамға әсер етеді деп есептеледі. Онихомикоз – негізінен аяқ тырнақтарын зақымдайтын саңырауқұлақ инфекциясы. Онихомикоздың ең көп таралған екі себебі – Trichophyton mentagrophytes және Trichophyton rubrum. Солтүстік Америкада онихомикоздың таралуы 8,7% - 13,8% аралығында.

Вирустық

Вирусқа байланысты тері жағдайлары, міндетті түрде жасуша ішінде тіршілік ететін осы агенттерден туындайды және ДНК және РНК вирустарынан пайда болады. Вирустық тері инфекцияларының мысалдары: адам папиллома вирусы (HPV) тудыратын қылқаншақ, бұл терідегі қатерсіз көбейетін зақымданулар. Қылқаншақтың пішіні, мөлшері, сыртқы түрі және денеде пайда болатын орны әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, табан қылқаншақтары (verrucae plantaris) табанның астында пайда болады және қалың қабықшалар түрінде көрінеді. Басқа түрлеріне жыныс мүшесінің қылқаншақтары, жалпақ қылқаншақтар, мозаикалық қылқаншақтар және тырнақ айналасындағы қылқаншақтар жатады. Бұл бүкіл денеге таралатын, қышымалы көпіршік тәрізді бөртпелермен сипатталады және барлық жастағы адамдарға әсер етеді. Қызылшаның (вітрянка) таралу деңгейі тиісті иммунизация бағдарламалары жоқ елдерде жоғары. 2014 жылы ауруханаға жатқызуды талап ететін ауыр қызылша инфекциясының әлемдік көрсеткіші 4,2 миллион адамды құрады деп есептелді. Қол-аяқ-ауыз ауруы (ҚААА) - көбінесе нәрестелер мен балаларға әсер ететін, бірақ ересектерде де кездесетін, көбінесе өзінен-өзі шектеліп қалатын вирустық ауру. Ол төмен градустағы қызбамен және қолдың алақандарында, аяқ табандарында және ауыздың айналасында макулопапулалы бөртпелермен сипатталады. Оның себебі адам энтеровирустары және коксакивирустары болып табылады, бұл оң мағынадағы бір тізбекті РНК вирустары.