Кіріспе

Жойылып кеткен кесірткелердің кіші тұқымдасы

Plioplatecarpinae – кеш Бор кезеңінің теңіз бауырымен жорғалаушыларының әртүрлі тобы – мозазаврлардың кіші тұқымдасы. Бұл кіші тұқымдастың өкілдері бейресми түрде «plioplatecarpines» деп аталады және барлық құрлықтардан табылды, бірақ Австралиядағы кездесулері күмәнді болып қана қоймайды. Кіші тұқымдасқа Latoplatecarpus, Platecarpus, Plioplatecarpus және Plesioplatecarpus туыстары жатады. Plioplatecarpines – басқа кіші тұқымдастардың мозазаврларымен салыстырғанда салыстырмалы түрде жылдам және епті болған шағын және орташа мозазаврлар еді. Алғашқы plioplatecarpines Турон кезеңінде пайда болады және ең көне мозазаврлардың бірі болып саналады, ал бұл топ Маастрихт кезеңі бойында сақталады, бұл шамамен 24 миллион жылды құрайды. Бұл кіші тұқымдас жақсы түсінілмеген ортаңғы Кампан мозазаврлардың жойылу оқиғасы кезінде айқын түрде зардап шекті және Маастрихт кезеңінде мозазаврин мозазаврларымен бәсекелестікке түскен болуы мүмкін, нәтижесінде олардың саны мен түрлердің әртүрлілігі азайды. Бұл топтың этимологиясы Plioplatecarpus туысынан шыққан (грекше pleion = "көп" + грекше plate = "ескек" + грекше karpos = "білек, карпус").

Сипаттама

Жалпы, плиоплатекарпиндер қысқа бассүйекке, қысқа денеге ие болған және ең күшті жүзуге бейімделген мозазаврлардың қатарына жатқан. Кейбір зерттеушілер оларды шапшаңдықтары бойынша теңіз аңдарына (пинопидтерге) теңейді. Көптеген түрлері, әдетте, балық жегіштер ("балық жегіштер") болған, бірақ белемниттер плиоплатекарпиндердің тамақтану рационының маңызды бөлігін құраған. Ірі түрлері кішкентай теңіз бауырымен жорғалаушылармен де қоректенген болуы мүмкін. Кем дегенде бір туыс моллюскаларды жеуге бейімделген, мықты ұсақтау тістеріне ие болған. Плиоплатекарпиндердің дене ұзындығы шамамен 2,5-тен 7,5 метрге дейін жететін орташа мозазаврлар еді. Расселл (1967, 148-бет) Plioplatecarpinae-ді былай анықтады: Премаксилляр тістерінің алдында кішкентай рострум болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін. X, XI, XII бас сүйектерінің нервтері опистотиканың бүйір қабырғасы арқылы бір тесіктен шығады. Базилярлық артерия үшін базиоципиталь және базисфеноидтің төменгі жағында канал немесе терең ойыс бар. Супрастапедиальді процесс ірі, күңгірт аяқталған және параллель жақтары бар. Суррангалдың жоғарғы жиегі дөңгелектелген және бойлық бағытта көлденең. 29 немесе одан аз пресакральді омыртқалар кездеседі. Пресакральді қатардың ұзындығы постсакральді қатардан қысқа, артқы құйрық омыртқаларының жүйке тікенектері шамалы созылған, айқын қанатты құрамайды. Гемальдік доғалар әдетте құйрық омыртқасына бірікпейді. Аппендикулярлық элементтерде тегіс буын беттері жоқ.

Филогения

Рассел мозазавриндерге жатады. Полсин мен Белл (2005, 322-бет) "Тилозавриналар және Плиоплатекарпиналар кіші тұқымдастарын, сондай-ақ Тетсизавр, Расселзавр және Ягуаразавр туыстарын қамтитын олардың бауырлас кладасын" қамтитын Расселзавриналар парағауылын құрды. Төмендегі кладограмма Simões және авторлардың (2017) нұсқасына сәйкес келеді. 2024 жылы марокколық плиоплатекарпин – Khinjaria-ны сипаттаған Longrich және авторлар филогенетикалық талдау жүргізіп, Плиоплатекарпиналарға жатпайтын плиоплатекарпиндердің Selmasaurini деп аталатын кладына қолдау тапты, ол Плиоплатекарпиналардың бауырлас таксоны ретінде анықталды. Осыған ұқсас кладты Strong және авторлар (2020) Gavialimimus-ты сипаттағанда да тапты. Longrich және авторлардың талдау нәтижелері төмендегі кладограммада көрсетілген: