Кіріспе

Австриялық оркестр

Тонкүнстлер оркестрі (нем. Tonkünstler Orchester Niederösterreich) – Вена және Төменгі Австриядағы Санкт-Пөлтен қалаларында орналасқан австриялық оркестр.

Атаудың шығу тегі

Оркестрдің аты Венадағы Tonkünstler Sozietät қоғамынан бастау алады, ол Хайдн мен Моцарт заманында концерттер ұйымдастырған. Бұл атау 20-ғасырдың басында құрылған Венадағы "Tonkünstler Orchestra Association" бірлестігінде сақталды. Бірінші концерт 1907 жылы Musikverein-де Карл Голдмарк, Эдвард Григ, Франц Лист және Людвиг ван Бетховеннің шығармаларымен ұсынылды. 1913 жылы Веналық "Тонкюнстлер" оркестрі Арнольд Шёнбергтің "Гюррелидер" туындысын алғаш рет орындады. Оркестрдің жексенбі күнгі түстен кейінгі концерттері Веналық тыңдаушылардың арасында өте танымал болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оркестр қаржылық қиындықтарға байланысты "Вена концерттік бірлестігімен" бірігуге мәжбүр болды. Бірлестік 1933 жылға дейін концерттер ұйымдастыруын жалғастырды.

Тарих

1930 жылдардың ортасында нацистік дирижер Леопольд Райхвайн 1938 жылы Австрия Германияға қосылғаннан кейін N. S. Wiener Tonkünstlerorchester деп аталған жаңа оркестр құрды. 1939 жылы оркестр Гаусимфонияоркестр Нидердауна болып өзгерді. Оркестр Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде концерттер берді, көбінесе «Күш қуатта – қуанышта» қозғалысымен және Вермахтты қолдады. 1945 жылы оркестр өзін Landessymphonieorchester Niederösterreich деп атады. 1946 жылы бұл ансамбль Тоңкүнстлер дәстүрімен байланысып, Niederösterreichisches Tonkünstlerorchester (Төменгі Австрия Тоңкүнстлер оркестрі) деп аталды. Жексенбі күнгі концерттер дәстүрі де қайта жаңғырды. 2002 жылы оркестр қайта құрылымдалды және қазір Tonkünstler Orchester Niederösterreich (Төменгі Австрия Тоңкүнстлер оркестрі) деп аталады. Tonkünstler тек музыкалық білім беруге бағытталған бөлімі бар Австриядағы алғашқы оркестр болды. 2004 жылдан 2009 жылға дейін Кристиан Ярви оркестрдің бас дирижері болды, оның оркестрмен жұмысы Леонард Бернштейннің «Месса» туындысын коммерциялық түрде жазуды қамтыды. 2009–2010 маусымында оркестрдің екі жыл бойы ассистент дирижері болған Андрес Ороско Эстрада бас дирижер лауазымын иеленді. Ороско Эстрада 2014–2015 маусымының соңында қызметтен кетті. 2013 жылдың қарашасында оркестр Ютака Садоны 2015–2016 маусымынан бастап келесі бас дирижер ретінде тағайындағанын жариялады, алғашқы келісімшарт 3 жылға жасалды. 2016 жылдың тамызында 10-шы Графенэгг фестивалінің ашылуына орай, оның Tonkünstler оркестрімен келісімшарты 2022 жылдың жазына дейін ұзартылды. Садоның қызметі 2024–2025 маусымының соңында аяқталады. 2019 жылы Фабиен Габель алғаш рет оркестрге қонақ дирижер ретінде келді. 2023 жылдың маусым айында оркестр Габельді 2025–2026 маусымынан бастап келесі бас дирижер ретінде тағайындағанын жариялады, алғашқы келісімшарт төрт жылға жасалды.

Тұрғылықты жерлері

Tonkünstler оркестрінің Вена мен Төменгі Австрияда тұрақты концерт алаңдары бар. Венада олар Музиквереннің Алтын залында концерттер өткізеді. Музиквереннің "Гласс-холл" залы оркестрдің репетиция жасау орны болып табылады. Төменгі Австрияның мемлекеттік оркестрі ретінде Tonkünstler Festspielhaus St. Pölten-де екінші тұрақты концерт алаңына ие. 2007 жылдың жазынан бастап оркестр халықаралық Графенегг музыка фестивалінде "тұрақты оркестр" мәртебесін алды.