Кіріспе

2001 жылы Джоан Харрис жазған роман "Пять кварталов апельсина" - ағылшын жазушысы Джоан Харрис жазған роман, алғаш рет 2001 жылы Doubleday баспасында жарық көрді. Әңгімеде екі кезектесетін уақыт сызығы бар, "Пятерь кварталов Оранжа" тарихи көркем әдебиет ретінде сипатталуы мүмкін. Олардың бірі - Фрамбуаз Дартигеннің неміс оккупациясы кезінде өскен балалық шағы. Фрамбуаз өзінің анасы мен екі бауырымен қарым-қатынасы қиын болғандығын, сондай-ақ жас неміс офицерімен қауіпті достығын еске алады. Екіншісі - қазіргі Франция, қазір жесір қалған Фрамбуаз Симонның өмірімен, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде отбасы қуылған балалық шағындағы ауылына оралған. Фрамбуаз кішкентай мейрамхана ашады, өз атын жасыра отырып, анасы қалдырған рецепттерді жасайды, өйткені ол бір кезде ауылды ұятқа қалдырған әйелдің қызы деп танылмас. Blackberry Wine and Chocolat сияқты Джоан Харрис та тамақ пен тамақ пісірудің символикалық және эмоционалдық маңыздылығына ерекше мән береді. Фрамбуаздың анасы үшін тамақ пісіру - бұл балаларына деген сүйіспеншілігін білдірудің бір жолы, ал басқалары тамақты қару ретінде пайдаланады, сауда-саттық және шантаж үшін. Тамақ та өткенге кіретін қақпа ретінде қызмет етеді және екі уақыт сызығын біріктірудің маңызды кілті болып табылады.

Қысқаша мазмұны

Фрамбуаз Дартиген, Мирабель Дартигеннің кіші баласы, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фрамбуаз тоғыз жаста болған кезде, Лес Лавеуз ауылында болған оқиға үшін әлі күнге дейін есте сақталған және жек көрінген әйел. Фрамбуаз осы оқиғадан және оған дейін болған оқиғалардан қатты әсер алды. Қазір ол жиырма жыл жесір қалған, ол Луарадағы ауылға барып, отбасының өртенген фермасын қалпына келтіреді. Ол өзінің некелі атын Франсуаза Симон деп атайды, өйткені ол ауыл тұрғындарының оның шынайы жеке басын білгенін қаламайды. Ол шағын мейрамхана ашады, бизнесі сәтті жүріп жатыр. Бір танымал тамақ сынығы оны ұлттық журналдың басты мақаласына жариялады. Бұл оның немере інісі Янник пен әйелі Лораның келіп қалуына әкеледі. Олар Фрамбуаздың кенеттен танымал болуынан пайда табуға құштар. Люктің келуі ол үшін құрған жаңа өміріне қауіп төндіреді. Фрамбуаз, оның ағасы Кассис және оның қарындасы Рейн Клод әкесінен ерте айырылды. Олардың анасы Мирабель Дартиген қиын әйел еді, ол мигрені жиі сезіндіретін және өз балаларына қарағанда жеміс ағаштарына мейірімділік танытатын. Үш баланы тәрбиелеу және ферманы жалғыз жүргізу мәселесіне тап болған Мирабель өте қатал болуы керек еді; өкінішке орай, бұл қаталдық балаларына деген сырттай сүйіспеншіліктің жоқтығына айналды. Соғыс басталып, немістер Лес-Лавеузды басып алғанда, Мирабель бұрынғыдан да қатал болуы керек болды; оларды бақылайтын ешкім болмаған балалар, ақырында жас неміс солдаты Томастың сиқырына түсіп, ақырында оларды алдымен апельсин немесе шоколад сияқты қара нарық тауарларымен пара алды, содан кейін оларды достары мен көршілері туралы құпия ақпарат беруге мәжбүр етті. Фрамбуаз, ең кіші бала, ол кезде тоғыз жаста болатын, және анасымен қарым-қатынасы әсіресе қиылысты, Томасқа ең жақын болды, және қазір Томастың өліміне әкелген оқиғалар сериясы үшін өзін кінәлайды, Гестапоның он ауылды өлтіруі және Мирабельдің отбасынан қашуы. Қазір, 56 жылдан кейін, Фрамбуаз осы жағымсыз оқиғаларды қайтадан көреді және олардың оның өмірі мен қарым-қатынастарын қалай қалыптастырғанын түсінуге тырысады. Ақырында, шындықтың ашылуымен, ол өзін қорқытып жүрген қорқыныштыларға қалай қарсы тұру керектігін, сондай-ақ өзін және анасын кешіруді, өзіне сүйіспеншілікке рұқсат беруді, екі қызын қайтадан табуды және ақыры өткенді ұмытуды үйреніп алады.

Макарон

Үш баланың ең кішісі болған ол өз анасына өте ұқсас. Ол - сындарлы, құпиялы, тәуелсіз және қатал, көбінесе бауырларымен бірге басшылықты қолға алады. Ол өзінен үлкен балалардың кемелденгендігі мен қатыгездігіне ие және өз бетімен әрекет етуге дағдыланған. Ол қалағанын алу үшін өтірік айтудан, ұрлаудан немесе басқа да ережелерді бұзудан бас тартпайды және анасына анасы көрсеткендей аз сүйіспеншілік көрсетеді. Алайда ол бірінші қарағанда әлдеқайда сезімтал. Ол әкесін есіне елестете алмайды, бірақ оның ықпалын қатты сағынады. Бұл оның жас Томас Лейбницке тартылуының себебі, ол әке орнына, ең жақсы дос және аға аға аға болып шығады. Үлкен Фрамбуаза анасының басқа нұсқасына айналды. Мирабельдің мінез-құлқын қайталай отырып, ол екі қызына сүйіспеншілігін білдіруді немесе ешкімге сенуді қиын деп санайды. Ол - тікенді, сыншыл және қатал, қаталдық оның өткенінің салдарын жасырады, ол әлі де қатты сезінеді.

Томас Лейбниц

Ол балалардың досы болған жас неміс офицері. Ол алғаш рет Фрамбуазды Лес-Лавез базарында апельсин ұрлап жатқанын байқайды, бірақ оны шақырмайды. Кейіннен ол қыздың кейіпкеріне қызығады, балалар онымен ауыл тұрғындары туралы ақпаратты арзан бұйымдар мен журналдарға айырбастайды. Ол екіжақты мінез, өзінің жеке мүдделерін көздейді, нацистік идеологияға бей-жай қарайды, іс-әрекетінің жағымсыз салдарынан қорықпайды. Ол адамдарды шеберлікпен манипуляциялаушы және өз мақсаттарына жету үшін балаларды пайдаланудан бас тартпайды, бірақ ол Фрамбоазға да мейірімді және оны басқалардан жақсы түсінеді.

Пол Хуриас

Бастапқыда ол Дартиген ағайындыларының балалық шағынан досы болған, бірақ олардың ойынының "сыртқы жағында" қалғандықтан, ол алыстап кетті. Ол онжылдықтар өткеннен кейін Фрамбоаз қалаға оралғанда қайта пайда болады және оған Лора мен Янниктің өз анасының әңгімесін оларға сатсын деп жасаған науқанына төтеп беруге көмектеседі. Ол қыздың әпкесіне ғашық болған, бірақ енді оны жақсы көреді, ол ақыры әңгіменің соңында мойындайды.

Мирабель Дартиген

Фрамбоаз, Кассис пен Рейннің анасы. Күрделі әйел, балабақшаға қарағанда бақшада немесе ас үйде көбірек болады. Ол аман қалу үшін күшті болуы керек, бірақ балалары оның оларға қаншалықты қамқор екенін түсінбейді. Ол балаларды жеміс ағаштары сияқты қарастырады, олар қатал кесуден пайда көреді, сондықтан оларға сүйіспеншіліктің белгісін бермейді. Оның орнына ол өзінің сүйіспеншілігін тамақ пісіру арқылы білдіреді, бірақ балалар мұны түсінбейді. Мирабельді ауыл тұрғындары ұнатпайды, себебі ол шіркеуге бармайды және бір жағынан, жалғыз шаруа қожалығы бар әйел үшін сол кезде сәл әдепсіз деп саналды. Ол жиі апельсиннің ащы иісімен басталатын қатты бас ауруынан зардап шегеді, бұл оны бірнеше күн бойы әрекетсіз қалдырады. Ол өзінің рецептілері туралы күнделікті кітап жасайды, ол құпия кодпен жазылған.

Кассис Дартиген

Ол ең үлкені болғандықтан, әкесін қатты сағынады. Бірақ Фрамбуаз - күшті кейіпкер, ол көп ұзамай бауырластардың басшылығын қолға алады.

Рейн-Клод Дартиген

Ортаңғы бала Фрамбуаздың қарама-қарсысы. Ол өте әдемі, әйелдік және ұсынылатын, және Мирабель Фрамбуазға қарағанда оны артық көреді, өйткені Фрамбуаз оны өзіне қатты еске салады.

Яник Дессангес

Кассистің ұлы. Ол әлсіз, құлсыз адам, өзінің күшті әйелі Лордың құлы.

Лаур Дессанг

Яниктің әйелі. Ол Фрамбуаздың беделін пайдаланып, оның ақшасына ие болуды көздеген қатыгез, ашкөз әйел.

Қабылдау

Кітап 2002 жылы WH Smith әдеби сыйлығының көркем әдебиет түріне ұсынылды.