Кіріспе

Айнала бұрылыс - Невил Шуттің 1951 жылғы романы. Ол жақсы жұмыстың қасиетіне негізделген, қолданыстағы діндерден асып түсетін жаңа дінді құрған авиация инженері Константин "Конни" Шаклиннің оқиғасын баяндайды. Ол расизмге, соның ішінде Ақ Австралия саясатына, сондай-ақ жеке кәсіпкерліктің маңыздылығына қатысты. Бұл Шуттың 1950 жылы Ұлыбританиядан Австралияға көшіп келгеннен кейін жазған алғашқы романдарының бірі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман бірінші тұлғада жазылған, дауыс пен көздері Tom Cutter, ұшқыш, инженер және кәсіпкер. Роман Каттердің балалық шағынан басталады - ол Алан Кобхемнің "Ұлттық авиация күні" ұшатын циркінде жұмыс істейді, ол клиенттерді қысқа уақытқа көтереді, басқа ойын-сауықпен қамтамасыз етіледі. Каттер өзінен сәл үлкен, жартысы қытай, жартысы орыс, бірақ британдық азамат, тіпті дінге қатты қызығушылық танытатын, ғибадатханаларға барып, демалыс алатын Конни Шаклинмен танысады. Әуе циркі бүлінгенде, екеуі бір-бірінен алыстайды. Коттер авиациялық инженерлік ісін үйреніп, ұшақпен жүруге үйреніп жатыр. Ол Берил есімді әріптесіне үйленеді, көп ұзамай екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери авиация жұмыстарына азаматтық ретінде шетелге жіберіледі. Шетелде жүргенде, ол әйеліне адал емес екенін біледі. Ол қатаң, бірақ кешірімді, оған хаттар жазады, бірақ ол оның жуырда қайтып келетінін білгенде, ол өзін-өзі өлтіреді. Каттер өзін кінәлайды. Ол бұрынғы жұмысына қайтып оралуды немесе Англияда қалуды қабылдай алмайды, сондықтан ол шағын ұшақ сатып алып, қайта құрастырады және оны Бахрейнге ұшып, сол кездегі британдық протекторатқа жүк тасымалдау бизнесін бастайды. Оның қызметі Персия шығанағында қажеттілікті қанағаттандырады, ол біртіндеп кеңейеді, көбірек ұшақ сатып алады, бірақ ешқашан өз бизнесін біріктірмейді. Ол өз ісінің шығындарын еуропалық қызметкерлерді емес, тек қана Азиялықтарды жалдап төмен ұстайды. Индонезияға жүк алып бару үшін жалданып, ол Шаклинді сол жерде Голландияның көп бөлігін басқарып отырған голландиялықтар тұтқындаған қару-жарақ контрабандашысына жұмыс істеп жүргенін көріп таңғалады. Шаклин рухани өмірге деген қызығушылығын жоғалтқан жоқ, сонымен қатар өте тәжірибелі инженер. Кэтер оны жалдап, қару-жарақ сатушының ұшағын сатып алады. Екеуі де оның бизнесі үшін маңызды активтер болып табылады. Каттер ұшақты Камбоджадағы кішкентай ауылдан алып келе жатқанда, ол Шаклиннің сол жерде діни көшбасшы болғанын байқады. Шаклин Каттердің қызметкерлеріне де, Бахрейндегі жергілікті араб қауымына да жақсы және адал жұмыс істеу қажеттілігін ұғындырып, үлкен ықпал еткенін дәлелдейді. Өзінің ілімдерін ислам мен Құранға сәйкес келтіре отырып, ол көп ұзамай жергілікті шейхке ықпал етеді, ол Каттерге өзіне қажет үлкен ұшақ үшін пайызсыз несие ұсынады. Ол келіседі, ал ұшақпен Ұлыбританиядан оралғанда, билік өкілдері Шаклиннің шейхке ықпалын сынға алып, мәміледен қатты ренжігенін көреді. Каттер жағдайды жеңілдету үшін қолдан келгеннің бәрін жасайды, бірақ британдықтар Шаклинді осы аймақтан шығаруға бұйырады. Осы арада Коннидің қарындасы Надезна Калифорниядан келіп, Каттердің хатшысы болады. Ол мен Каттер бірден бір-біріне тартыла бастайды. Каттердің клиенттерінің бірі Австралияға бірнеше рет сапар жасауы керек болғандықтан және оның Азиялық қызметкерлері Ақ Австралияда қарсы алынбағандықтан, Каттер Бали аралында алдыңғы қатарлы база құрып, Шаклинді сол жердегі операцияларды басқаруға тағайындайды. Жергілікті қыздардың бірі оған бірден ғашық болады, ал Шаклин жергілікті дін туралы білуге тырысады. Парсы шығанағында Шаклиннің шығарылуы британдықтардың оңайырақ ұстанымына себеп болды. Арабтар қазір Шаклинді құдайдайдай қастерлейді. Шейхтің денсаулығы нашарлай бастады, ол өлер алдында Шаклинді көруді қалайды. Ол өзінің серіктерімен Балиге Шаклинге барады. Бұл паломничество басқаларды да осындай саяхатқа шақырады және голландиялық отаршыл әкімшілерді қозғайды, олар Шаклинді Индонезиядан шығарады. Шейхтің дәрігері Шаклиннің денсаулығына алаңдаушылық білдірді, көп ұзамай оған лейкемия диагнозы қойылады - сол кезде өлім жазасы. Шаклин өзінің танымалдылығы бүкіл Азияға тарағандықтан, ол әсер еткен ұшақ техниктерімен кездесуге және саяхаттауға деген ықыласын білдіреді. Ол одан әрі жалғастыру үшін әлсіреп қалғанша солай істейді, содан кейін оны Камбоджаның ауылдарына қайтарып әкеледі, онда ол өзінің оқытуын бастады және ол қайтыс болады. Оның ізбасарлары мен көптеген адамдар Шаклинді құдайлық деп санайтынын ескерсек, Надезна үйленіп, қарапайым өмір сүру оларды ренжітетінін сезінеді. Ол католик емес болғанымен, мектепке барған монастырға оралып, балалармен жұмыс істейді. Каттер өзінің әуе қызметін Коннидің құрметіне жүргізуді шешті. Фәхад (шейхтің ұлы) Каттерге Шаклиннің өмірі туралы Ізгі хабарлар жинағын жазатын алты адамның бірі болуды тапсырады. Ол әлі күнге дейін Шаклинді тек адам ...

Дәйексөздер

"Дұрыс ойлау дұрыс істеуге, ал дұрыс істеу дұрыс ойлауға негізделеді, өйткені екеуі де бір. "Ешбір адам жұмыста қателікпен ауыртпалықтанған жағдайда дұрыс медитация жағдайында бола алмайды" деп, ол Будданың сөздерін бақытты нәрселердің тізіміне енгізді, адам білім алу үшін көп нәрселерді естіп, көруі керек және күнәға әкелмейтін барлық ғылымдарды зерттеуі керек. Ол әуе кемесінің құрылысындағы қысым мен күштерді, қозғалтқыштың термодинамикасын немесе радио хабар таратушының тербелісті контурларындағы ток ағынын зерттеуде біз тек Гуатаманың нұсқауларын орындаймыз деп айтты, ол бұл нәрселерді білуге тиіс екенімізді білдірді. Әлемде біздің жаман құмарлықтарымыз, жек көрушіліктеріміз бен иллюзияларымыздан туындаған азап пен қайғы-қасірет көп, ал тек білім ғана біздің азаптың себептерін жоя алады. Бұрын да мен көп рет қателік жібердім, егер қазір мен білімсіз және соқыр болсам, кешіріңіз, бірақ бұл жаңалық емес. Егер солай болса, онда мен өмірде үлкен мәртебеге ие болдым, мүмкін, бүгінгі күндегі кез келген адамнан артық. Себебі бұл Англияның далалары мен фермаларында, шөл далалары мен орманды жерлердегі әуежайларда, Персия шығанағының ангарларында және оңтүстік аралдардағы кемежайларда мен Құдаймен бірге жүріп, сөйлескенімді білдіреді".

Пікірлер

"Шотландиялық" "Шуттың шығармашылығын ерекше еткен байқау мен түсінікпен байытылған, таңғаларлық оқиға". "Дейли телеграф" газетінде: "Ол соңғы бетке дейін назар аударады". "Шут оқиғаны өте сенімді түрде айтып береді және Шаклиннің кейіпкерін әдейі бүкпесін қалдырады, сондықтан кітап оның жазғандары сияқты сезімтал, ал Каттер оның ең жақсы туындыларының бірі".