Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық саяси көмекші және Уотергейт жанжалының қайраткері (1926–1993)
American political aide and Watergate Scandal figure (1926–1993)
Гарри Роббинс "Боб" Холдеман (27 қазан 1926 – 12 қараша 1993) – американдық саяси көмекші және кәсіпкер, ең бастысы президент Ричард Никсонның Ақ үй штабының бастығы қызметін атқарғанымен және Уотергейт жанжалына қатысқандығымен танымал. Калифорнияда туған Холдеман Екінші дүниежүзілік соғыста Әскери-теңіз резервінде қызмет етті және UCLA-ға оқуға түсті. 1949 жылы ол J. Walter Thompson жарнама агенттігіне қосылды, онда Лос-Анджелесте және Нью-Йоркте 20 жыл бойын көрнекті жарнама басшысы болып жұмыс істеді. Холдеман UCLA түлектерінің қауымдастығының төрағасы және Калифорния университетінің регенттер кеңесінің мүшесі ретінде Лос-Анджелес әлеуметтік ортасында ертеде-ақ танымал болды. Холдеманды саясатқа отбасылық байланыстары мен жеке қызығушылығы әкелді. 1950 жылдары ол Никсонмен танысып, оған терең құрмет пен берілгендік сезімдерін дамытты. 1956 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің қайта сайлану науқанында алдын ала дайындық жұмысын атқарды, 1960 жылы Никсонның президенттік науқанында да осы қызметті атқарды және 1962 жылы Никсонның Калифорния губернаторы лауазымына үміткерлігін басқарды. 1968 жылы Никсон президент болып сайланғанда, ол Холдеманды өзінің штаб бастығы етіп тағайындады. Холдеман Ақ үй штатының жүйесіне және атқарушы биліктің басқару мен жұмыс істеуіне одан бұрынғы немесе кейінгі штаб бастықтарынан гөрі маңызды өзгерістер енгізді, және бүгінгі күні президенттік әкімшіліктер осы "Холдеман жүйесі" бойынша жұмыс істеуде. Оның қатал мінезі мен тікелей басқару стилі оған жоғары нәтижелерді күтетін талапкер ретінде бедел әкелді. 1973 жылдың сәуір айында Никсон әкімшілігінен кеткеннен кейін Холдеман Уотергейт оқиғасын жасырудағы рөлі үшін жалған куәлік беру, сөз байласу және әділетке кедергі келтіру айыптарымен сотталды. Ол кінәлі деп танылып, 18 айға түрмеге қамалды. Холдеман түрмеден босатылғаннан кейін жеке өміріне оралып, 1993 жылы 67 жасында рактан қайтыс болғанға дейін сәтті кәсіпкер және жылжымайтын мүліктерді дамытушы болып жұмыс істеді.
Harry Robbins "Bob" Haldeman (October 27, 1926 – November 12, 1993) was an American political aide and businessman, best known for his service as White House Chief of Staff to President Richard Nixon and his consequent involvement in the Watergate scandal. Born in California, Haldeman served in the Navy Reserves in World War II and attended UCLA. In 1949, he joined the J. Walter Thompson advertising agency, where he worked for 20 years as a prominent advertising executive in both Los Angeles and New York City. He made a name for himself early in Los Angeles social circles from his work as chairman of the UCLA Alumni Association and a member of the University of California Board of Regents. A long family association with the Republican Party and his own interest drew Haldeman to politics. In the 1950s, he became acquainted with Nixon, for whom he developed both an intense respect and steadfast loyalty. He began as an advance man on President Dwight D. Eisenhower's reelection campaign in 1956, again worked as an advance man on Nixon's 1960 presidential campaign, and managed Nixon's 1962 run for governor of California. When Nixon was elected President in 1968, he selected Haldeman as his chief of staff. Haldeman is credited with implementing more significant changes to White House staffing systems and Executive Branch governance and operations than any chief of staff before him or since, and it is the "Haldeman system" that presidential administrations continue to operate on today. His intensity and no nonsense management style earned him a reputation as a stern taskmaster who expected top notch performance. After he left the Nixon administration in April 1973, Haldeman was tried on counts of perjury, conspiracy, and obstruction of justice for his role in the Watergate cover up. He was found guilty and imprisoned for 18 months. Upon Haldeman's release, he returned to private life and was a successful businessman and real estate developer until his death from cancer in 1993 at the age of 67.
Ерте өмір
Холдеман 1926 жылғы 27 қазанда Лос-Анджелесте әлеуметтік жағдайы жақсы отбасында үш баланың біреуі болып дүниеге келді. Оның әкесі, Гарри Фрэнсис Холдеман, табысты жылыту және кондиционерлік жабдықтар компаниясын құрып, басқарды және жергілікті республикалықтарға уақыт пен қаржылай көмек көрсетті. Жас Холдеман мен оның бауырлары христиан ғалымдары ретінде тәрбиеленді. Құрбылары арасында "тура жол" адамы ретінде танылған ол орта мектептен бастап өзінің танымал, жалпақ шашын киді, және осы шашты штаб басшысы лауазымынан кеткенге дейін өмірінің көп бөлігінде сақтап қалды. Ол этика тақырыбындағы әңгімелерді ұнататын, және "Өмірлік скаут" дәрежесіне жетті. Ол элиталық ұлдарға арналған Гарвард мектебінде оқыды, сол кезде ол Джоанна "Джо" Хортонмен танысты, ол 7-ден 12-ге дейінгі сыныптарда қыздарды оқытатын элиталық, жеке Марлборо мектебінде білім алды. Екеуі 1949 жылы үйленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде болды, бірақ жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Холдеман Редленд университетінде және Оңтүстік Калифорния университетінде оқыды, содан кейін Лос-Анджелестегі Калифорния университетіне (UCLA) ауысты. Ол 1948 жылы UCLA-дан бакалавр дипломын алды, онда ол Beta Theta Pi студенттік қауымдастығының мүшесі болды. UCLA-да ол Никсон әкімшілігінде жақын дос және әріптесі болған Джон Эрлихманмен танысты.
Haldeman was born in Los Angeles on October 27, 1926, one of three children of socially prominent parents. His father, Harry Francis Haldeman, founded and ran a successful heating and air conditioning supply company, and gave time and financial support to local Republican causes, Young Haldeman and his siblings were raised as Christian Scientists. Known to his peers as a "straight arrow", he sported his trademark flat top haircut from his high school years – a look that he would adopt for most of his life until after his resignation as Chief of Staff – enjoyed discussions of ethics, and achieved the rank of Life Scout. He attended Harvard School, an elite boys prep school, during which time he met Joanne "Jo" Horton, who was attending Marlborough School, an elite, private secondary school which educated women in the 7th to 12th grades. The two married in 1949. During World War II he was in the United States Navy Reserve but did not see active combat. Haldeman attended the University of Redlands and the University of Southern California, then transferred to the University of California, Los Angeles (UCLA). He received his B. A. from UCLA in 1948, where he was a member of Beta Theta Pi fraternity. At UCLA, he met John Ehrlichman, who became a close friend and colleague in the Nixon administration.
Мансап
1949 жылы ол J. Уолтер Томпсон жарнама агенттігіне жұмысқа түсті, онда ол Лос-Анджелесте және Нью-Йоркте 20 жыл бойы жұмыс істеді; осы кезеңде осы фирмада Рональд Зиглер де жұмыс істеді, ол кейін Никсон әкімшілігінде Ақ үйдің баспасөз хатшысы болды. Республикалық партиямен ұзақ жылғы байланысы және жеке қызығушылығы Холдеманды саясатқа итермеледі, және осы кезеңде ол Ричард Никсон үшін жұмыс істей бастады, оған терең құрмет пен берік адалдық сезімдерін дамытты. Никсонның 1956 және 1960 жылғы сайлау кампанияларында алдын ала дайындық жұмыстарын атқарғаннан бастап, Холдеман 1962 жылы Никсонның Калифорния губернаторына кандидаттығын басқарды, ал Никсон 1968 жылы президент болып сайланғанда, ол Холдеманды өзінің бас кеңесшісі етіп тағайындады.
In 1949, he joined the J. Walter Thompson advertising agency, where he worked for 20 years in both Los Angeles and New York City; other employees of this firm during this period included Ronald Ziegler, who went on to serve as White House Press Secretary in the Nixon administration. A long family association with the Republican Party and his own interest drew Haldeman to politics and during this period he commenced working for Richard Nixon, for whom he developed both an intense respect and steadfast loyalty. Beginning as an advance man on Nixon's 1956 and 1960 campaigns, Haldeman managed Nixon's 1962 run for governor of California, and when Nixon was elected President in 1968, he chose Haldeman to be his chief of staff.
Никсон әкімшілігі
Халдеманның Ақ үйге тағайындалғаны жарияланғанда, оның жақын досы және президенттік саршысы Роберт Ратланд оған күнделікті оқиғаларды және Халдеманның олар туралы ойларын жазатын күнделік жүргізуді ұсынды. Халдеман бұл ұсынысты қабылдап, Никсонның Ақ үйіндегі бүкіл мансабы бойы (1969 жылдың 18 қаңтары – 1973 жылдың 30 сәуірі) күнделік жазып, сақтап келді. Күнделіктердің толық мәтіні шамамен 750 000 сөзден тұрады, ал қысқартылған нұсқасы Халдеманның қайтысынан кейін «Халдеман күнделіктері» деген атпен жарияланды. Толық нұсқасы Ричард Никсон президенттік кітапханасы мен мұражайындағы зерттеушілерге қолжетімді. Жоғары сапалы жұмыс күтетін қатал басшы ретінде танымал болған ол және Джон Эрлихманды басқа Ақ үй қызметкерлері олардың неміс тегіне сүйене отырып, «Берлин қабырғасы» деп атады, олардың Никсоннан басқаларды алшақтатуға және оның «қақпашылары» ретінде қызмет етуге бейімділігін білдірді. Олар Никсонның президенттік кезеңіндегі ең адал және сенімді көмекшілеріне айналды. Екеуі де Никсонның мүддесін қорғауға мұңкіндік берді. Ол президентке өте жақын болды – Халдеманды тіпті «президенттің жақыны» деп атады – және Никсон оған кеңсесіне келіп түскен ақпаратты сүзгілеуге және ақпараттың дұрыс таратылуын қамтамасыз етуге сенді.
When Haldeman's appointment to the White House was announced, Robert Rutland, a close friend and presidential scholar, urged him to start keeping a daily diary recording the major events of each day and Haldeman's thoughts on them. Haldeman took this suggestion and started keeping and maintaining a daily diary throughout his entire career in the Nixon White House (January 18, 1969 – April 30, 1973). The full text of the diaries is almost 750,000 words, and an abridged version was published as The Haldeman Diaries after Haldeman's death. A full version is available to researchers at the Richard Nixon Presidential Library and Museum. Gaining a reputation as a stern taskmaster who expected top notch work, he and John Ehrlichman were called "the Berlin Wall" by other White House staffers in a play on their German family names and shared penchant for keeping others away from Nixon and serving as his "gatekeepers". They became Nixon's most loyal and trusted aides during his presidency. Both were keen in protecting what they regarded as Nixon's best interests. He and the president were very close – Haldeman was even dubbed "the president's son of a bitch" – and Nixon relied on him to filter information that came into his office and to make sure that information was properly dispensed.
Уотергейт оқиғасындағы рөлі
Холдеман Уотергейт дауының маңызды тұлғаларының бірі болды. "Шешуші дәлел" таспасы Никсонның Холдеманға ЦРУ арқылы ФБР-ді Уотергейт ісін тоқтатуға қысым жасауға бұйрық бергенін көрсетті. Никсон отставкаға кетер алдында Холдеман Вьетнам соғысынан қашқандарға толық кешірім беруді сұрады. Ол соғысқа шақырудан жалтарғандарды кешіру өзінің жазасын жеңілдететінін мәлімдеді. Никсон бас тартты. 1975 жылдың 1 қаңтарында Холдеман құлқындық жасау, әділетке кедергі келтіру және үш рет жалған куәлік бергені үшін сотталды. Оған 2,5 жылдан 8 жылға дейін жаза тағайындалды, кейіннен 1 жылдан 4 жылға дейін қысқартылды. Ломпок федералды түрмесінде Холдеман канализацияны сынап бақылайтын бөлімде жұмыс істеді. 1978 жылдың 20 желтоқсанында 18 ай өтеген соң Холдеман мерзімінен бұрын босатылды.
Haldeman was one of the various key figures in the Watergate scandal. The "Smoking Gun" tape revealed that Nixon instructed Haldeman to have the CIA pressure the FBI into dropping its Watergate investigation. On the eve of Nixon's resignation, Haldeman asked for a full pardon along with a full pardon of Vietnam War draft dodgers. He argued that pardoning the draft dodgers would take some of the heat off him. Nixon refused. On January 1, 1975, Haldeman was convicted of conspiracy, obstruction of justice, and three counts of perjury. He was sentenced to serve 2 1/2 to 8 years, subsequently commuted to 1 to 4 years. In Lompoc Federal Prison, Haldeman worked in a facility testing sewage. On December 20, 1978, after serving 18 months, Haldeman was released on parole.
Биліктің шегі
1978 жылы «Таймс Букс» баспасы Холдеман мен жазушы Джозеф Димонаның бірлесіп жазған «Биліктің аяқталуы» атты кітабын жариялады. Холдеман кітапта Никсонның бұзушылықты бастағанын және оның бастапқы кезеңінен бастап жасыруға қатысқанын жазды. Оливер Стоунның 1995 жылғы «Никсон» фильмінде Джеймс Вудс Холдеман рөлін сомдады, онда Никсонның Уотергейт ісі кезіндегі өз қателіктерін жасыру үшін ЦРУ-дың Кубаға қарсы жасырын тарихын пайдалануға тырысқан сценарийі көрсетілген. Стоун өзінің сценарийінің көзі ретінде «Биліктің аяқталуы» кітабындағы Холдеманға жатқызылған мәлімдемелерді атады.
In 1978, Times Books published The Ends of Power, written by Haldeman with the writer Joseph DiMona. Haldeman wrote in the book that Nixon had initiated the break in and had participated in the cover up from the onset. James Woods portrayed Haldeman in Oliver Stone's 1995 film Nixon, which presents the scenario that Nixon attempted to use the CIA's hidden anti Castro history to help cover up his own misdeeds during Watergate. Stone credited the comments attributed to Haldeman in The Ends of Power as the source for his scenario.
Кейінгі өмірі
Түрмеден кейінгі жылдары Холдеман бизнесмен ретінде табысты мансапқа қол жеткізді. Холдеман мен Базз Олдрин, Americom International Corp компаниясын өкілдік етіп, Radisson Hotels компаниясымен бірлесіп, бұрынғы Совет Одағы аумағындағы Мәскеу қаласында алғашқы АҚШ қонақ үйі мен бизнес кешенін құру туралы келісімге қол қойды. Бұл келісім АҚШ-КСРО Сауда-экономикалық кеңесімен бірге өткізілген салтанатты шара барысында жасалды. Холдеман даму және жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істеді, сондай-ақ Флоридада сегіз Sizzler Steak House ашты.
In his post prison years, Haldeman went on to have a successful career as a businessman. Haldeman and Buzz Aldrin, representing Americom International Corp in collaboration with Radisson Hotels, signed an agreement to establish the first U. S. hotel and business complex venture within the former Soviet Union in Moscow. This agreement was signed during a ceremony held in conjunction with the US USSR Trade and Economic Council. Haldeman also worked on development and real estate, and opened eight Sizzler Steak Houses in Florida.
Өлім
1993 жылғы 12 қарашада Хэлдеман христиандық ғылым нанымына сәйкес медициналық көмекке бас тартқаннан кейін, Калифорния штатының Санта-Барбара қаласындағы үйінде ішек қатерлі ісіктен көз жұмды. Ол 45 жылға жуық әйелі, бұрынғы Джоанн Хортон және төрт баласы – Сьюзан, Гарри (Ханк), Питер және Энн қалды.
On November 12, 1993, after refusing medical treatment in accordance with his Christian Science beliefs, Haldeman died of abdominal cancer at his home in Santa Barbara, California. He was survived by his wife of almost 45 years, the former Joanne Horton, and their four children – Susan, Harry (Hank), Peter, and Ann.