Кіріспе

3 ғасыр Шығыс У өкілі және генерал Чэнь Бяо (204 237), сыпайылық аты Вэньао, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінің өкілі және әскери генералы.

Отбасылық негіздер

Чэнь Бяо - Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде соғыс әміршісі Сунь Куанның қол астында қызмет еткен генерал Чэнь Вуның ұлы. Ол Чен Вуның кәнизагынан туған және Чен Вуның ресми жұбайынан туған Чен Сюдің (陳) кіші туған інісі. Чэнь Ву 215 жылы Сяояо Форд шайқасында қаза тапты, ал Чэнь Сю 229 жылы, Сунь Куан өзін император деп жариялап, Шығыс Ву мемлекетін құрғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.

Ерте мансап

Чэнь Бяо жас кезінде танымал болған. Ол сол кездегі ханзада Сунь Денгтің (Сунь Кванның үлкен ұлы) көмекшісі болып таңдалды. Чэнь Бяо жазу шебері Цзи Янның жақын досы болды. Жи Янға міндеттерін абайсызда орындағаны үшін айып тағылғанда, басқа лауазымды адамдар оған араласудан қорқып, одан бас тартты, бірақ Чэнь Бяо Джи Ян үшін сөйлеп, көптеген министрлердің құрметін алды. Кейіннен Чэнь Бяо ханзаданың (太子中庶子) жунгшузиі және Орталық флангтың (翼正都尉) командующиі болып тағайындалды.

Ши Мингпен болған оқиға

Чэнь Бяо әкесіндей әскери қызмет өтінді. Ол жауынгерлерінің жүрегін жеңуге құштар еді, сондықтан оларға жақсы қарады, олар үшін өмірін қиюға дайын болды. Бірде ұлы ұрлық болды, күдікті - Вуньань лагерінің сарбазы Ши Мин (施明). Ши Минг тұтқындалып, тергеуден өтті, бірақ ол қатал болып қалды, шындықты ашудан бас тартты, тіпті өлуге дайын екенін білдірді. Әділет министрі (廷尉) оған ештеңе істей алмады. Сунь Куан Чен Бяоның жауынгерлік мінез-құлқын жақсы білетінін естіді. Сол себепті ол Ченге Ши Миннің ісіне кірісуді бұйырды. Чэнь Бяо Ши Мингті бұғауларынан босатып, оған ваннаға түсуге және киімін ауыстыруға рұқсат берді және оны тойға шақырды. Ши Минг Чен Бяоның жомарттығына қатты әсер еткендіктен, қылмысын мойындап, оның кінәлілерін атады. Сунь Куан Чен Бяоға қатты таңғалып, таңғалды, сондықтан ол Ченнің беделін қорғау үшін Ши Минге арнайы кешірім берді, өйткені Ченнің мейірімділігімен танығаннан кейін Ши өлім жазасына тартылса, Чен екіжүзді деп аталатын болады. Ал Ши Мингтің серіктері соншалықты бақытты болмады, өйткені олардың барлығы өлім жазасына кесілді. Ши Минг өз жолын оңдап, біртіндеп шығыс Удағы генерал атағына көтерілді.

Карьерасының ортасы

Кейіннен Чэнь Бяо Вуньань лагерінің оң қолбасшысы (右部督) болып тағайындалды және ол бас ауылдың маркизі (都亭侯) атағын алды. Алайда, ол маркиздік атақты қабылдамады және оны Чэнь Сюйдың ұлы Чэнь Янға (陳延) беруді өтінді, бірақ Сунь Куан бас тартты. 234 жылы Чжуге Ке Даньяңның әкімшісі (太守) болып тағайындалды және Шанюе тайпаларының көтерілісін басу үшін жіберілді. Сунь Куан Чэнь Бяоны Синьань округінің (新安縣; қазіргі Кючжоу, Чжэцзян) коменданты (都尉) етіп тағайындады және оған Чжуге Ке кеңесшісі болуға бұйрық берді. Бұған дейін Сунь Куан Чен Баоның отбасына 200 салық салынатын үй-жайды Чен Вуның үлесін мойындау үшін берді, ал бұл отбасылардың барлығы Синьань округінде орналасқан. Чэнь Бяо сол отбасылардың ер адамдарының әскери қызметке жарамды екенін көріп, Сунь Куаннан сол ер адамдарды жалдауға рұқсат сұрады. Сунь Куан одан: "Сіздің марқұм әкеңіз мемлекетке қадірлі қызмет етті, ал мемлекет сіздің отбасыңызға оның үлесін құрметтеу үшін осы салық салынатын үйлерді берді. Неге оларды қаламайсың?" Чэнь Бяо: "Мен мемлекет жауларының барлығын жоюға және әкемнің жазасын алуға уәде бердім. Ал мен, міне, осы кісілерді - әскери қызметке жарамдыларды - құл қылуға құмар емеспін". Сол кісілерді жалдауға қатты көнді, сондықтан Сунь Куан оны мақтап, келісті. Сунь Куан кейіннен басқа аймақтардан кейбір үйлерді таңдап алды.

Кейінгі мансап

Үш жыл бойы билікте болған кезінде Чэнь Бяо өз билігінде өзгерістер жасап, 10 000-нан астам әскерді жалдауға қол жеткізді. Сол кезде У-Джу Поянгта (陽) көтеріліс бастады және қалаларды жаулап алды, бұл айналадағы округтерде үлкен қорқыныш пен үрей тудырды. Чэнь Бяо өз күштерін көтерілісті басуға бастап, Ву Цзюді берілуге мәжбүр етті. Лу Сюньнің ұсынысы бойынша Чэнь Бяо генерал-лейтенант (偏將軍) болып тағайындалды және маркиз дәрежесі ауыл маркизінен округ маркизіне дейін көтерілді. Ол Жанкенгке (章) көшіп барып, сонда гарнизон құрды.

Өлім

Чэнь Бяо У-Джу бас көтеруінен кейін 34 жасында (шығыс азиялық жас санағы бойынша) қайтыс болды. Ол отбасының барлық табысын әскери шығындарға арнаған, сондықтан ол қайтыс болған кезде отбасы өте кедей болды. Сол кезде Сунь Денг ханзада Чен Бяоның отбасына үй салып берді.

Анекдот

Чен Бяоның аға ағасы Чен Сюй қайтыс болған кезде, Чен Бяоның анасы Чен Сюйдің анасына мойынсұнудан бас тартты, өйткені ол Чен Вуның ресми жұбайы болғандықтан, отбасында жоғары мәртебеге ие болды. Чен Бяо анасына: "Бауырымның ерте қайтыс болуы өкінішті. Мен отбасының басшысымын, сондықтан өгей анамды құрметтеймін. Анам, сен менің өгей анамды қабылдайсың және онымен қарым-қатынасыңды жақсы ұстайсың деп үміттенемін. Егер сендер бұлай етпесеңдер, мен басқа жерге кетем". Чэнь Бяо мұны мейірімділік пен балалық адалдықпен айтты. Анасы келісіп, өгей анасымен жақсы қарым-қатынаста болды.

Ұрпақтар

Чэнь Бяоның ұлы Чэнь Ао (陳) 16 жасқа толғанда, ол жеке команданың майоры (別部司馬) болып тағайындалды және 400 әскерге басшылық етті. Чэнь Ао қайтыс болғаннан кейін оның туысы Чэнь Ян (陳延) әскери қызметке тағайындалды.