Кіріспе

Маури дәстүрінің үлкен саяхаттық каноэлерінің бірі - Вака Маури дәстүріне сәйкес полинезиялықтар Жаңа Зеландияға көшіп келген үлкен саяхаттық каноэлердің бірі - Матаатуа болды. Маори дәстүрлері бойынша, Матаатуа бастапқыда Хауаикиден Жаңа Зеландиядағы маори қоныстарына кумара жеткізу үшін жіберілген. Матаатаудың капитаны - Тороа, онымен бірге ағасы Пухи, қарындасы Муривай, ұлы Руайхона және қызы Вайрака болды. Маатауа Маориге Ngāi Tūhoe, Ngāti Awa, Te Whakatōhea, Te Whānau ā Apanui, Ngāpuhi, Ngāi Te Rangi, Ngāti Pūkenga тайпалары кіреді.

Тарих

Матаатау вакасы Аотеароаға тайнуи және арауа вакаларынан бір ғасырдан астам уақыт өткен соң келген болса керек.

Байлық шығанағы қонысы

Жергілікті маори дәстүрінде, шамамен 700 жыл бұрын Ухакатанға алғаш рет Мататуа вака қоныс аударған. Әртүрлі деректер бойынша, бір кездері командир Тороа мен Пухи арасында кумара отырғызу рәсімдері туралы дау туындаған. Нәтижесінде Пухи Матаатуаға кемеге мініп, екіпаждың көпшілігімен солтүстікке қарай сапар шегеді, ал Тороа, Танеатуа, Муривай және олардың жақын туыстары Баяу шығанағында қалды. Осында қалғандар осы аймақта бұрыннан қалыптасқан маори тайпаларымен араласып, қоныстанды. Ngāi Tūhoe, Ngāti Awa, Te Whakatōhea, Te Whānau ā Apanui және Tauranga Moana тайпаларының адамдары өздерінің шығу тегін осы елді мекенге таба алады. Экипаждың үш мүшесі Байлық шығанағының шежірелерінде: Тороа, Танеатуа және Муривай. Екіпаждың бұл мүшелері және олардың жақын туыстары осы аймақта тұратын жергілікті адамдармен бірікті, мысалы, Муривай қызы Хинекауия Омарумутудан Уакануи ивидің Тутамуреге үйленді.

Нортленд елді мекені

Көптеген деректерде Пухи Матаатуа арқылы Мальтий шығанағынан солтүстікке қарай сапар шегіп, ақырында Нортлендтегі аралдар шығанағына жеткен деп айтылады. Нгапухи халқының шығу тегі осы елді мекенге байланысты. Байлық шығанағы мен Солтүстік жеріндегі тайпалар Матаатуаның соңғы демалатын орны Аралдар шығанағындағы Таку шығанағында болғанын келіседі.

Мұра

Көптеген иви өздерінің шығу тегін Матаатуа канойындағы ата-бабаларына дейін іздестіре алады. Байлық шығанағы мен Нортленд тайпалары өзара тығыз байланыста болады, ал 1986 жылы қайта қосылу өтті. Матаатуаның көшірмесі Вакатандегі Матаатуа қорығында орналасқан. Руатахуна, Вакатане және Роторуадағы үш wharenui (жиын үйлері) Матаатау канойының есімімен аталған.