Кіріспе

Қан кетудің бұзылуын емдеу Тромбоциттер трансфузиясы, тромбоциттер концентраты деп те аталады, тромбоциттер саны аз немесе тромбоциттер функциясы нашар адамдарда қан кетудің алдын алу немесе емдеу үшін қолданылады. Алайда, сәйкес келмейтін тромбоциттер жиі қолданылады, өйткені сәйкес келетін тромбоциттер жоқ. Олар венаға инъекция арқылы беріледі. Жағымсыз әсерлерге анафилаксия, инфекция және өкпе зақымдануы сияқты аллергиялық реакциялар жатады. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Ең маңызды дәрілер тізіміне" кіреді. Тромбоциттердің кейбір нұсқаларында ақ қан жасушалары ішінара алынып тасталған немесе гамма сәулелендіру жүргізілген, бұл белгілі бір популяция үшін ерекше пайдасы бар.

Қан кетудің алдын алу

Халықаралық нұсқаулықта тромбоциттер саны 10 х 109/ л- ден төмен болған жағдайда, сүйек жітісінің қайта қалпына келетін жетіспеушілігі бар адамдарға тромбоциттер трансфузиясын жүргізуді ұсынады. Егер адам сау болса, онда жоғары тромбоциттер санының деңгейі қан кету қаупін төмендемейді.

Қан кетудің алдын алу мен емдеу

Интенсивті химиотерапия немесе дің жасушаларын трансплантациялаумен айналысатын қан қатерлі ісігі бар пациенттерде жүргізілген зерттеуде жалпы алғанда, тромбоциттер саны 10 х 109/ л- ден төмен болған кезде тромбоциттер трансфузиясын беру қан кету оқиғаларының санын және елеулі қан кету күндерін азайтатынын анықтады. Алайда бұл тиімділік тек кейбір науқастар тобында ғана байқалды, ал аутологты түбірлі жасушалар трансплантациясынан өткен адамдарда айқын тиімділік байқалмады. Бірнеше нұсқаулықта тромбоциттердің профилактикалық трансфузиясы созылмалы сүйек майының жетіспеушілігі бар адамдарға жүйелі түрде қолданылмайды деп ұсынылады, оның орнына жеке тәсіл қолданылуы керек. Бұл қан кету қаупін азайтады деген дәлел жоқ, бірақ олар тромбоциттер трансфузиясына байланысты зиянды әсер ету қаупін арттырады (анафилаксияны қоса алғанда, трансфузиялық реакция қаупі артады). Тромбоциттерді жоғары мөлшерде трансфузиялау мерзімі жетпеген нәрестелерде қолданылған, бірақ бұл шектеулі дәлелдерге негізделген. Қазіргі кезде жоғары тромбоциттер санының (50 x 109/ л) алдын ала белгіленген мерзімнен бұрын туған нәрестелерде төменгі тромбоциттер санының (25 x 109/ л) деңгейіне қарағанда өлім немесе қан кету қаупін арттыратыны дәлелденді.

Доза

Қан қатерлі ісігі бар адамдарда жүргізілген зерттеуде тромбоциттер трансфузиясының әртүрлі дозалары салыстырылды. Бұл шолуда тромбоциттердің аз саны (аз дозасы 1, 1 x 1011/ м2) және тромбоциттердің орташа саны (орталық дозасы 2, 2 x 1011/ м2) бар тромбоциттер трансфузиясы арасында клиникалық маңызды қан кету болған адамдардың саны бойынша айырмашылықтар байқалған жоқ. Бұл шолуда сондай- ақ аз мөлшерде тромбоциттер бар және көп мөлшерде тромбоциттер бар (жоғары дозасы 4, 4 x 1011/ м2) тромбоциттер трансфузиясы арасында клиникалық маңызды қан кетулер болған адамдардың саны бойынша айырмашылықтар байқалған жоқ.

Процедуралар алдында

Тромбоциттердің саны аз адамдарға қан кету қаупі аз процедуралар алдында профилактикалық тромбоциттерді берудің қажеті жоқ. Жетекшілік нұсқаулықта тромбоциттердің саны 20 х 109/ л немесе одан жоғары болған кезде орталық веналық катетерді енгізу қауіпсіз деп ұсынылады. Үлкен процедуралар үшін тромбоциттер трансфузиясының шекті мөлшері тек сарапшылардың пікірлеріне негізделеді. Басшылықтар ірі хирургия үшін 50 х 109/ л және миға немесе көздің артқы жағына операция жасау үшін 100 х 109/ л шекті мөлшерді ұсынады. Қалғандарының көп бөлігі жалпы медицинада, кардиохирургияда және интенсивті емдеуде қолданылады. Халықтың қартаюы, қан қатерлі ісігімен ауыратын адамдардың санының өсуі және осы қатерлі ісіктерді емдеу әдістерінің өзгеруі - тромбоциттерге деген сұраныстың артуының негізгі себептері.

Тарих

Тромбоциттерді трансфузиялау медицинада 1950-1960 жылдары пайда болды.

Өндiру

Тромбоциттерді қан донорларынан немесе аферез арқылы алуға болады. Оларды ультрафиолет сәулемен емдеуге болады, бұл кейбір инфекциялардың таралу қаупін төмендетеді. Олар гамма сәулеленуі мүмкін, бұл белгілі бір популяцияларға (трансфузиямен байланысты трансплантация мен қоныс аузы ауруының қаупі барларға) ерекше пайдасы бар.