Кіріспе

"Нормалдану қағидаты мүгедектердің бәріне өмір сүру үлгілерін және күнделікті өмір сүру жағдайларын мүмкіндігінше әдеттегі өмір сүру жағдайларына немесе қоғамға жақын етуді білдіреді". Нормализация - бұл мүгедектерге қызмет көрсетуге қолданылатын адамгершілік қызметтердің қатаң теориясы. Нормализация теориясы 1970-жылдардың басында, АҚШ-тағы институционализациялау кезеңінің соңында пайда болды; ол ауыр мүгедектер үшін ең күшті және ұзақ мерзімді интеграция теорияларының бірі.

Анықтама

Нормализация дегеніміз - кейбір мүгедектерді мүгедектігімен бірге қабылдап, оларға басқа азаматтарға ұсынылатын жағдайларды ұсыну. Бұл өмірдің қалыпты ырғағын, соның ішінде күннің, аптаның, жылдың және өмірдің циклының өзін (мысалы, мерекелерді, жұмыс күндері мен демалыс күндерін) білуді қамтиды. Ол өмірдің қалыпты жағдайларын қамтиды - тұрғын үй, оқу, жұмыс, дене шынықтыру, демалыс және бұрын ауыр, терең немесе елеулі мүгедектерге тыйым салынған таңдау еркіндігі. Вольфенсбергердің анықтамасы мәдени нормативтілік тұжырымдамасына негізделген: "Көбінесе мәдени нормативті болатын жеке мінез-құлықтарды және сипаттамаларды орнату және / немесе сақтау үшін мүмкіндігінше мәдени нормативті болатын құралдарды пайдалану". Осылайша, мысалы, шокпен емдеу немесе шектеу сияқты "медициналық процедуралар" тек жазалау ғана емес, сонымен қатар қоғамда "мәдени нормалық" емес. Оның қағидаты әлеуметтік және физикалық интеграцияға негізделген, ол кейіннен қызмет көрсету саласында танымал болды, жүзеге асырылды және зерттелді, өйткені қоғамдастық интеграциясы жұмыс орнынан демалыс және өмір сүру тәртібіне дейінгі салаларды қамтиды.

Теориялық негіздер

Бұл теория "қорғау" дегенге емес, "қауіп-қатердің қадір-қасиетіне" назар аударады және қоғамдастық өміріндегі интеграция тұжырымдамасына негізделген. Теория - бұл сол кезеңде бәсекеге қабілетті болған адам экологиясы теорияларына ұқсас жеке адамды да, қызмет көрсету жүйелерін де жан-жақты қарастыратын алғашқылардың бірі. Теория институционалдылықтан арылу және қоғамдастыққа интеграциялау қозғалыстарын негіздейді және білім алуға, жұмысқа, қоғамдастықпен өмір сүруге, медициналық көмекке және азаматтыққа құқықтарды растаудың құқықтық негізін құрайды. Сонымен қатар, өзін-өзі анықтау теориясы осы тұжырымдамалық академиялық негізсіз дамып, сынға алынбауы мүмкін. Әлеуметтік рөлдерді бағалау теориясы нормализация қағидасымен тығыз байланысты, ол нормализацияны негіз ретінде дамытты. Бұл теорияда интеграция мен басқа да өмір сапасын қамтамасыз ету үшін әлеуметтік тұрғыдан бағаланатын мән-жайларда әлеуметтік тұрғыдан бағаланатын рөлдер мен құралдарға назар аударатын қалыпқа келтірудің көптеген аспектілері сақталады.

Тарих

Нормализация принципі 60-жылдары Скандинавияда дамыды және оны Швеция артта қалған балалар қауымдастығының Бенгт Нирье АҚШ-тың адамгершілік қызмет жүйесімен 1970 жылдардың басындағы Вольф Вольфенсбергердің нормализация және бағалау тұжырымдамасының өнімі ретінде түсіндірді. 1970 жылдары оқытылған тарихқа сәйкес, "нақты шығу тегі анық болмаса да", Банк Миккелсон (бұл принципті Дания заңына көшірген), Грюневальд және Скандинавиядан Нирье (кейін Канаданың Торонто қаласында Қоғамдық және әлеуметтік қызметтер министрлігі) есімдері осы принцип бойынша ерте жұмыстармен байланысты. Вольфенсбергерге алғашқы оқулықтың авторы ретінде "жақсы танымал ғалым, көшбасшы және ғалым" ретінде есеп беріледі.

Академиялық

Бұл принципті жетпісінші жылдары университеттер мен тәжірибелік білім беруде, әсіресе ақыл-ой кемістігі саласындағы алғашқы клиникалық психологтардың бірі, АҚШ-тың Вольф Вольфенсбергер Канаданың және ақыл-ой кемістігі жөніндегі ұлттық институт (NIMR) және Нью-Йорк штатындағы Сиракуз университеті қолдауымен әзірледі және оқытты. PASS және PASSING стандарттауға негізделген қызмет көрсетуді бағалауды өлшеуді белгіледі, ал 1991 жылы АҚШ пен Канадада 213 бағдарламаның үлгісіне негізделген АҚШ пен Канададағы институционалдық және қоғамдастық бағдарламаларының сапасы туралы есеп шығарылды.

Қызмет көрсету жүйелерін құрылымдаудағы маңызы

Нормализация Ұлыбритания, Еуропа, әсіресе Скандинавия, Солтүстік Америка, Израиль, Австралия (мысалы, Жаңа Зеландия) және әлемнің басқа бөліктерінде мүгедектерге арналған қызметтердің құрылымына айтарлықтай әсер етті. Бұл мүгедектікті жаңа концептуализацияға әкелді, бұл жай ғана медициналық мәселе емес (медициналық модель адамды бұзылыстан ажыратуға болмайтын адам ретінде қарады, дегенмен Вольфенсбергер бұл терминді 2000 жылдары қолданып келді, бірақ әлеуметтік рөлді бағалауда сипатталған әлеуметтік жағдай ретінде. 1970 жылдан бастап үкіметтік есептер мүгедектікке қатысты осы өзгеріп келе жатқан көзқарасты бейнелеуге бастады (Волфенсбергер девальвацияланған адамдар терминін қолданады), мысалы, 1981 жылғы NSW кемсітушілікке қарсы кеңесінің есебі "интеллектуалды кемшіліктері бар адамдардың тиісті қызметтерді алу, мүмкіндігінше өз бетімен өмір сүру құқығын қорғау және нормализация қағидатын жүзеге асыру" туралы ұсынымдар берді. Нью-Йорк штатының медициналық көмек көрсету сапасы жөніндегі комиссиясы "жекешелік қабілеті бар адамдарға қатысты терең тамыр жайған жағымсыз көзқарастарды" жоюға бағытталған, әлеуметтік рөлдерді бағалау мен қалыпқа келтіру қағидаттарына негізделген білім беруді де ұсынды. Вольфенсбергердің жұмысы АҚШ пен Еуропада мүгедектерге қызмет көрсетудің негізгі жүйелік реформасының бір бөлігі болды, нәтижесінде үйлерді, отбасыларды және қоғамда өмір сүруді қолдау үшін қоғамдық қызметтердің өсуі болды.

Адамгершілік қызмет көрсетулердің сын идеологиясы

Нормализация көбінесе институционалдылықтан арылу, отбасылық қамқорлық немесе қоғамдастық өмірін адамгершілік қызметтердің идеологиясы ретінде көрсететін мақалаларда және білім беру мәтіндерінде сипатталады. Оның тамыры еуропалық америкалық және 1990 жылдары білім беру саласында талқыланғандай, дәстүрлі гендерлік қарым-қатынас позициясын көрсетеді (Расино, 2000), сол кезеңнің ұқсас әртүрлілігі (яғни, мультикультурализм). Нормализация кеңінен қаралып, сынға алынды, осылайша ондаған жылдар бойы оның дәрежесін арттырды, оны мектептің негізгі жүйесімен, өмірдегі табыстылық пен нормализациямен және институционализациямен теңестірді.

Қазіргі қоғамдағы

АҚШ-та дамуында кемшіліктері бар ересектерді баспаналы ететін ірі мемлекеттік мекемелер 1970 жылдардың басында қызмет көрсетудің негізгі құралы ретінде кезең-кезеңмен тоқтатыла бастады және статистиканы қазіргі күнге дейін (2015) Дэвид Брэддок пен оның әріптестері құжаттады. 1960 жылдардың аяғында, қалыпқа келтіру принципі тұрғын үй қызметтерінің үлгісін өзгерту үшін сипатталды, өйткені АҚШ-та ашылулар болды және Еуропада реформа бастамалары басталды. Бұл ұсынылатын өзгерістер Президент ақыл-ой кемістігі жөніндегі комитетінің (PCMR) "Ақыл-ой кемістігі барларға арналған тұрғын үй қызметтеріндегі үлгіні өзгерту" атты жетекші мәтінде сипатталды. Басшылар Бартон Блат, Вольф Вольфенсбергер, Бенгт Нирье, Банк Миккелсон, Джек Тизард, Сеймур Сарасон, Гуннар Дювад, Карл Груенвальд, Роберт Кугел және аз танымал әріптестері Эрл Баттерфилд, Роберт Э. Кук, Дэвид Норрис, Х. Майкл Клабер және Ллойд Данн.

Институционалдылықтан арылу және қоғамдастық дамуы

Бұл жаппай деинституционализация үшін қозғаушы күш әдетте қызметкерлердің және осы дәстүрлі осал халықты күтіп-ұстау мен емдеуге жауапты адамдардың науқастарды жүйелі түрде қорлауына қатысты шағымдар болды. Сот қадағалауы мен заңнамалық реформамен қатар, бұл шағымдар қызметкерлердің білім алуында үлкен өзгерістерге әкелді және мекемелерден қоғамдастықтарға айналу үлгілерінің принциптерін жасады, кейіннен олар қоғамдастық парадигмалары деп аталды. Көптеген мемлекеттерде соңғы уақыттағы институционалдылық процесінде 10 - 15 жыл өтті, себебі қоғамдастық қолдаудың жоқтығы, бұл адамдарға мүмкіндігінше тәуелсіздік пен қоғамдастыққа интеграция деңгейіне жетуге көмектеседі. Дегенмен, 1969 жылғы көптеген алғашқы ұсыныстар әлі де қолданыста, мысалы, балаларды үйде ұстауға арналған қаржылық көмек, бала асырап алуды ұйымдастыру, бос уақыт пен демалыс, ересектердің үйден шығып, жұмысқа орналасу мүмкіндігі (Bank Mikkelsen, p. 234 236, Kugel & Wolfensberger, 1969).

Қоғамдық қолдау және қоғамды біріктіру

Қоғамдық қолдауды дамытудағы маңызды кедергі - қазіргі мәдениеттен "ол адамдар" қандай да бір жолмен түбегейлі өзгеше және кемшілікке ие екендігі туралы үйренген "әдетте дамыған" қоғамдастық мүшелерінің беймәлімдігі мен қарсылығы. Олар қоғамнан алынып тасталса, бұл әркімнің мүддесі. (Бұл денсаулық, мораль және жұқпа туралы 19 ғасырлық идеялардан туындайды). Нормализация процесінің бір бөлігі адамдарды қоғамдастыққа қайтару және оларды мүмкіндігінше "нормалды" өмір сүруге қол жеткізуде қолдау көрсету болды, бірақ басқа бір бөлігі "нормалды" санатын кеңейту болды (кейде қоғамдастық интеграциясында "дәстүрлі" деп оқытылады немесе төмендегі "типік") барлық адам баласын қамтиды. Бір жағынан, "нормальды" сөзі "нормальды емес" сөзінің қарама-қарсысында қолданыла береді, бұл термин де өзгешелік немесе нормадан немесе қабылданған әдеттен тыс (мысалы, орта тап).

Қазіргі заманғы қызметтер мен жұмыс күші

2015 жылы қоғамдық көзқарастар мен көзқарастар маңызды болып қала береді, өйткені психикалық денсаулық және қазіргі қоғамдастық қызметтері сияқты салалар үшін кеңінен қоғамнан кадрлар іздеу жалғасуда. Бүгінде АҚШ-тың тікелей қолдау көрсетуші жұмыс күші, Миннесота университетінің, Білім беру мектебінің, Қоғамдық интеграция институтының арқасында өздерінің білім беру және оқыту деңгейлерін келесі ұрпаққа қарай қарастыратын нормализациялау базасына қарай қарай келеді. Мүгедектерді ауру, ауыратын, қалыптан тыс, адамнан төмен немесе қалыптаспаған адамдар ретінде емес, өмірінің белгілі бір (бірақ барлық емес) саласында, үйдегі күнделікті күнделікті өмірден бастап жергілікті қоғамдастық өміріне қатысуға дейін маңызды қолдауды қажет ететін адамдар ретінде қарастыру керек. Бұл барлық адамдарға белгілі бір уақытта немесе өмірдің белгілі бір саласында қолдау қажет екенін, бірақ көпшілігі бұл қолдауды бейресми түрде немесе әлеуметтік жағынан қолайлы жолдармен алады. Қолдаудың негізгі мәселесі өнімділік пен өзін-өзі қамтамасыз ету, қоғамның өзін-өзі бағалауының негізгі екі құндылығы болып табылады. Егер біз қоғам ретінде өзін-өзі бағалауды кеңейте алсақ, онда "айып" деп аталатын адамдар азаятын болар еді.

Мүгедектікке қазіргі көзқарастар

ХХ ғасырдың ортасы мен аяғында мүгедектерді қорқыныш, қорлау, жанашырлықпен қарсы алды. Олардың толық өнімді өмір сүру мүмкіндіктері ең жақсы жағдайда аз болды және көбінесе олардың мүмкіндігі шектеулі болуына назар аударылды. Линковски осы уақытта адамның мүгедектікті қабылдау үшін күресін өлшеуге көмектесетін Мүгедектікті қабылдау шкаласын (ADS) әзірледі. Осыған байланысты, физикалық кемшілік пен мүгедектіктің айырмашылығын түсіну маңызды. Эли Клэрдің "Тау" мақаласында Майкл Оливер мүгедектікті аяқ-қолдың бір бөлігін немесе барлығын жоғалту немесе дене мүшесінің, ағзасының немесе механизмінің ақауы және мүгедектіктің әлеуметтік құрылымы деп анықтайды. Оливер мүгедектікті қазіргі заманғы әлеуметтік ұйымнан туындаған кемшілік немесе белсенділіктің шектеуі деп анықтайды, ол физикалық (және / немесе танымдық / даму / психикалық) кемшіліктері бар адамдарды ескерусіз немесе аз ескермейді және оларды қоғамның негізгі ағынынан шығарады. Қоғамда тіл шындықты құруға көмектеседі, мысалы, қоғамның мүгедектікті анықтау тәсілі, бұл мүгедектің жеке әл-ауқатына ықпал ететін және оған қоғамның үлесті мүшесі болуға мүмкіндік беретін белгілі бір қабілеті немесе мүмкіндігі жоқ екенін білдіреді.

Қатысушы теориялар мен дамуы

Кейінгі онжылдықтардағы интеграция туралы байланысты теориялар қоғамдастық интеграциясы, өзін-өзі анықтау немесе өкілеттілік теориясы, қолдау және өкілеттілік парадигмалары, қоғамдастық құру, функционалдық құзыреттілік, отбасылық қолдау, көбінесе тәуелсіз емес өмір сүру (қолдаушы өмір сүру) және 2015 жылы кіріктіру қағидаты. Бұл да 1980-ші жылдары қызмет салаларында тамырланған.

Қате түсініктер

Нормализация мүгедектік, әсіресе интеллектуалды және дамуы бойынша мүгедектік саласында өте кең таралған, сондықтан мақалалар нормализацияны үш халықаралық көшбасшылардың біріне: Вольфенсбергер, Нирже және Банк Миккелсонға немесе әйел педагогтардың кез-келгеніне (мысалы, Вольфенсбергердің Сьюзан Томас; Сиракуз университетінің әріптестері Тейлор, Биклен немесе Богдан; қалыптасқан әйел академиктер (мысалы, Сари Биклен); немесе жаңадан пайда болатын әйел академиктер, Трастадотир, Шоулц немесе Расино ұлттық зерттеулер мен білім беру орталықтарында (мысалы, Хиллер, 1993). Атап айтқанда, бұл Расиноның (Тейлормен бірге) қоғамдастық интеграциясы туралы халықаралық алаңға жетекшілік еткендігіне байланысты болуы мүмкін (Көріңіз, Википедия), бұл нормализация принципіне жақын тұжырымдама және доктор Вольф Вольфенсбергердің Орталық серіктестерінің арасында болғаны қуанышты болды. Осылайша, нормаландыру принципі туралы жалпы қате түсініктерді және оның академиялық секторлар арасындағы әсерін талқылау маңызды: а) Нормаландыру адамдарды қалыпты етуді білдірмейді - оларды қоғамдық нормаларға сәйкес келуге мәжбүрлеу. 1980 жылы Вольфенсбергердің өзі "Байлықтандыру шараларын кейбір жағдайларда ұсынуға болады, ал басқаларында қолдануға болады" деп ұсынды. Бұл пікірді көптеген адамдар, соның ішінде Нырже де, қабылдамайды. Қорғаушылар қоршаған ортаның емес, адамның қоршаған ортамен қарым-қатынасы нормаланған немесе ондаған жылдар бойы белгілі деп атап көрсетеді. Нормализация теориялық тұрғыдан өте күрделі, ал Вольф Вольфенсбергердің педагогтары оның ұстанымдарын түсіндіреді, мысалы консервативтілік, ауытқушылықты жою, даму моделі (төменде қараңыз) және әлеуметтік құзыреттілік, әлеуметтік бейнелердің маңыздылығы және басқалар. б) Нормализация қолдаусыз адамдарды қоғамда немесе мектептерде "тасымалдауды" қолдамайды. Нормализацияны қызмет көрсетулердің (оқу орындары сияқты) жабылуына, мүгедек балалар мен ересектерге қолдаудың жетіспеушілігіне әкелген деп айыптады. Шын мәнінде, нормализация қызметкерлері көбінесе адам құқықтары жөніндегі топтарға қатысады. Нормализация институционализациядан тыс емес, бірақ мекемелер қызмет көрсетуді бағалауда "өтірмейтін" және экспозициялардың тақырыбы болып табылған. Нормализацияны институционалдылықтан шығару қозғалысының жетекшілері ертеректе арнайы білім берудің баламасы ретінде сипаттады. Алайда, мүгедектерге қалыпты өмір сүруге мүмкіндік беретін қолдау қызметтерін көрсету - мысалы, арнайы білім беру қызметі, тұрғын үйге қолдау көрсету, жұмыспен қамтуды қолдау және адвокация - қалыпты жағдайға келтірумен үйлеспейді, дегенмен кейбір қызметтер (мысалы, арнайы мектептер) өмірдің қалыпты "ритмдері" туралы түсінікті ескере отырып, қалыпты өмір сүруді жақсартудың орнына кері әсер етуі мүмкін. c) Нормализация қоғамдастыққа интеграцияны қолдайды, бірақ принциптер жыныстық және мүгедектік сияқты мәселелерде айтарлықтай өзгереді, қоғамдастыққа интеграция тікелей нәсіл, этнос, тап, табыс және жыныстық қатынас тұрғысынан қызмет көрсетуді қарастырады. Нормализация туралы кейбір қате түсініктер мен шатасулар осы принциптің мән-жайын түсіну арқылы жойылады. Жалпы, "арнайы" адамдар қоғамнан бөлек тұрып, "өздерінің түріне" қосылып, оларды жұмыспен қамтып отырса, жақсы қызмет атқарады деген пікір қалыптасқан. Нормализация принципі "не нәрсе қалыпты" деген сұраққа қатысты нәзік мәселелерді қарастырудың орнына, осы идеяны жоққа шығаруды көздейді. Нормализация принципі көптеген сипаттарында "қауымдастыққа интеграциялау" қағидасына сәйкес келеді және педагогтар оны қауымдастық өміріндегі ерте интеграцияны қолдау ретінде сипаттады. d) Нормализация ересектерге арналған қызметтерді "психикалық жасқа" емес, жас ерекшеліктеріне қарай және өмір бойына тиісті қызметтерді қолдайды. Нормализацияға байланысты таңдау мен жекелік туралы пікірталастарда қоғам, мүмкін ақылы көмекші персонал арқылы, оларды белгілі бір мінез-құлыққа шақырған-тұрмағанын да ескеру керек. Мысалы, нормализацияға қатысты, ересектердің өзімен бірге қуыршақ алып жүруді таңдауы туралы талқылау, олардың бұрын балалық мінез-құлыққа шақырылғанын және қоғам қазіргі уақытта олардың балалық мінез-құлықты күтетінін мойындауы керек. Нормализацияны пайдалы принцип деп тапқан адамдардың көпшілігі бұл жағдайда орта жолды табуға үміттенеді, ересектердің қуыршақтарға қызығушылығы бағаланады, �...

Ұсыныстар

Нью-Йорк штатының психикалық денсаулық сақтау басқармасы. (1980 ж.) Нормализация 1973 жылғы ақыл-ой кемістігі жөніндегі нұсқаулықтан үзінді. Қоғамдық үйлер семинар-тренингінің мақсаттары. Олбани, Нью-Йорк: Автор. Нирге, Б. (1990, 23 сәуір). Лекция: Швециядағы қоғамдық қызметтегі соңғы өзгерістер. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, арнайы білім беру және оңалту бөлімі және Адам саясаты орталығы демеушілік етеді. Вольфенсбергер, В. & Associates. (2001) деп аталады. "Уақыттың белгілері" және олардың адамгершілік қызмет пен құнсыздалған адамдарға әсері. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, Адам қызметіне арналған жоспарлау және агенттіктерді өзгерту бойынша оқу институты. [Бұрынғы Сиракуздың даму орталығының аумағында өткізіледі]. Вольфенсбергер, В. (2000). Әлеуметтік рөлдерді бағалау бойынша жарты күндік презентация. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, Адамдық қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты. Вольфенсбергер, В. (2000). Қазіргі заманғы адамгершілік қызмет пен адвокаттық мәдениеттегі "құқықтар" туралы қазіргі ұғымды сыни зерттеу. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, Адамдық қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты. Вольфенсбергер, В. (2000). Қоғамда бағасы төмен адамдардың ең көп таралған "жарақаттары" олардың өміріне қауіп төндіруге, шабуылға ұшырауға баса назар аударады. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, Адамдық қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты. Вольфсенбергер, В. (2000). "Адамның ақыл-ойының кемістігі" туралы терең түсініктер, олар бүкіл тарих бойына бейнелік иконографияда, тілінде және біздің күніміздегі әсері бойынша айтылған. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, Адамдық қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты.

Сабақ кестесі: сабақ оқулары

Вольфенсбергер, В. (1979). "Адамгершілік қызметтегі жалпыға ортақ мәселелер мен қағидалар". (1-бет, 6-бет) Сиракуз, Нью-Йорк: Адамға қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты. Вольфенсбергер, В. (1979). PASS, интеграция және нормализация бойынша жалпы шығындар. Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университетінің білім беру мектебі.

Бағалау есептері

Вольфенсбергер, В. & Associates. (1985, сәуір). "Білім беру және демонстрациялық мақсаттар үшін қол жетімді бағалау есептері". Сиракуз, Нью-Йорк: Адамға қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты. Вольфенсбергер, В. (1989, ақпан). "PASSING" жалпы түсінігі, жаңа нормаландыру / әлеуметтік рөлдерді бағалауға негізделген адам қызметін бағалау құралы: болжамалар, мақсаттар, құрылым және көзделген пайдалану (қайта қаралған). Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университеті, Адамдық қызмет көрсетуді жоспарлау, көшбасшылық және өзгерістерді ұйымдастыру бойынша оқу институты.

Тарихи сілтемелер

Нирже, Б. (1969) деп атады. 7-тарау: Нормализация қағидаты және оның адаммен басқаруға әсері. Кугель, Р. & Вольфенсбергер, В. (Қолжазбалар. ), Ақыл-ой қабілеті нашарларға арналған интернат-үйлердегі қызмет көрсету үлгілерін өзгерту. Вашингтон, Вашингтон: Президент ақыл-ой қабілеті кемшіліктері жөніндегі комитеті. Нирже, Б. (1970 ж.) Нормалдастыру принципі: әсерлері мен түсініктемелері. "Нормалдану. Аномалияны зерттеудің Мидленд қоғамы, 1662 70). Вольфенсбергер, В. (1970). Нормализация принципі және оның психиатриялық қызметтерге әсері. Американдық психиатриялық журнал, 127:3, 291297. Вольфсенбергер, В. (1973). Ақыл-ой қабілеті нашарларға арналған интернат-үйдің болашағы. Клиникалық бала психологиясы журналы, 2 ((1): 1920. Вольфенсбергер, В. (1975). Біздің институционалдық модельдерміздің пайда болуы мен табиғаты. Сиракуз, Нью-Йорк: "Хьюман Полиси Пресс". Вольфенсбергер, В. (1976). Бұл мекеме әрқашан бола ма? Эпидемиологиялық үрдістердің әсері. (б. 399 - 414) деген сұрақтар қойылады. М. Розен, Г. Р. Кларк және М. С. Хивиц, Ақыл-ой кемістігінің тарихы: жинақталған еңбектер: 2-том. Балтимор, МД: Пол Х. Брукс. Вольфенсбергер, В. (1983). Әлеуметтік рөлдерді бағалау: Нормализация қағидаты үшін ұсынылған жаңа термин. Ақыл-ойдың кемістігі (қазіргі интеллектуалдық және дамудың кемшілігі), 21 ((6): 234 239. Вольфенсбергер, В. (1988). Ақыл-ой қабілеті нашар адамдардың жалпы құндылықтары, олар танылмайды. Ақыл-ой жетіспеушілігі, 262): 6370.