Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Закатеколар (немесе Закатекалар) - ацтектер Chichimecas деп атаған халықтардың бірі. Олар қазіргі Закатекас штатының басым бөлігінде және Дурангоның солтүстік-шығыс бөлігінде өмір сүрген. Олардың тікелей ұрпақтары көп, бірақ олардың мәдениеттері мен дәстүрлерінің көпшілігі уақыт өте келе жоғалып кетті. Қазіргі ұрпақтарының үлкен шоғырлануы Закатекас пен Дурангода, сондай-ақ Мексиканың басқа да ірі қалаларында болуы мүмкін.
The Zacatecos (or Zacatecas) is the name of an indigenous group, one of the peoples called Chichimecas by the Aztecs. They lived in most of what is now the state of Zacatecas and the northeastern part of Durango. They have many direct descendants, but most of their culture and traditions have disappeared with time. Large concentrations of modern day descendants may reside in Zacatecas and Durango, as well as other large cities of Mexico.
Атауы
"Zacateco" - Мексиканың испан тіліндегі түпнұсқа науаль тіліндегі Zacatecatl сөзінен шыққан сөз. Бұл атау ацтектер закатл деп аталатын шөп мол өскен аймақты мекендеген халыққа берген. Сондықтан ацтектер бұл аймақты Закатлан деп атаған. (Мексика)
"Zacateco" is a Mexican Spanish derivation from the original Nahuatl Zacatecatl, pluralized in early Mexican Spanish as Zacatecas, the name given to the state and city. The name was given by the Aztecs to the people inhabiting a region in which a grass they called the zacatl was abundant. The region was thus called Zacatlan by the Aztecs. (Mexica)
Тарих
Сакатеколар басқа Чичимека халықтарымен әскери түрде бірігіп, Чичимека соғысы (1550-90 жж.) кезінде испандарды жеңу үшін Чичимека конфедерациясын құрды. Чичимека соғысын қараңыз.
The Zacateco united militarily with other Chichimeca nations to form the Chichimeca Confederation to defeat the Spaniards during the Chichimeca War (1550 90). See Chichimeca War.
География
Шығыс пен солтүстікке қарай олар Гуачичильдермен жерлерді жапсырады. Олар Тепеуаны батысқа қарай Дюрангоға жақын шекараға дейін созылып кетті. Солтүстікке қарай олардың жері Иритила немесе Лагуна тайпаларының жерімен шектесіп, Куэнкаме мен Парра орналасқан. Олардың негізгі халық орталығы Малпаис, Пеньон Бланко және Серро-де-ла-Буфа маңындағы аймақтар болды. Олар қазіргі Лос-Альтос-Жалискоға дейін кеңейіп, Какскан тауларымен аумақты жапқан.
To the east and north they overlapped lands with the Guachichiles. They extended to border the Tepehuanes to the west near Durango. To the north their land bordered that of the Irritilas or Laguna tribes, up to were Cuencamé and Parras are located. Their principal population centers were in Malpaís, around Peñón Blanco, and around the Cerro de la Bufa. They also extended down to what is now Los Altos Jalisco and overlapped territory with the Caxcanes.
Өмір жолы
Сакатеколардың көпшілігі көшпелі болған, бірақ кейбір топтар негізінен отырықшы өмір сүрген. Ерлер де, әйелдер де беліне дейін шашын тігіп жүрді. Кейбір чичимека тайпалары бас киімін тоқтайды, бірақ закатец тайпаларының біреуінің солай жасағаны белгісіз. Олар басқа тайпалардан ерекшелену үшін дене бойындағы бояуларды және татуировкаларды қолданды. Закатеколар теріден тізе астына жамылған киім киіп, маңдайларына теріден тігілген бас байлам киетін. Кейде олар терінің тұяғы бар сандал киетін. Олар "күлкі, күшті, мықты және сақалсыз" болған. Хуан Баутиста де Помар былай деп түсіндірді: "Шетелде тәжірибелі адамдардың пікірінше, закатеколар әлемдегі ең жақсы садақшылар".
Most Zacatecos were nomadic, although a few groups were essentially sedentary. Both men and women wore their hair down to their waist. Some Chichimeca tribes wore their head braided, but it is unspecified if any Zacatec tribes did so. They used body paint and tattoos to distinguish themselves from other tribes. Zacatecos were known to wear skin coverings below their knees and skin headbands on their foreheads. Occasionally they wore leather soled sandals. They were "graceful, strong, robust and beardless". Juan Bautista de Pomar commented, "In the opinion of men experienced in foreign lands, the Zacatecos are the best archers in the world."
Дін
Сакатеколар көшпелі тайпа болған, ал басқалары бір жерде тұрып, бір жерде тұрыпты. Сакатекас штатының оңтүстік-батыс бөлігінде кейбір тайпалардың ғибадатханалары бар еді. Эль-Тейль Гонсалес де Ортега деген қалада Эль-Серро-дель-Сомбреро деген төбе бар. Бұл төбеде ғибадатханалар, футбол алаңдары, сондай-ақ рулар таудан тұщы су алатын ежелгі арналар бар.
The Zacatecos were a nomadic tribe and others were sedentary which means they lived in one area. Some tribes did in fact have temples dedicated to some kind of worship in the southwestern part of the state of Zacatecas. In a town called El Teul Gonzalez De Ortega there is a hill called El Cerro del Sombrero. And upon this hill there are temples ball courts and also ancient channels where the tribe extracted fresh water from the hill.
Қорытынды
Закатеколар мәдениеті мексикалықтардың ассимиляциясы мен метизажының салдарынан жойылып кеткен немесе жойылып кеткен. Алайда олардың тікелей ұрпақтарының көбі әлі күнге дейін Мексиканың орталық бөлігінде үлкен шоғырлануда өмір сүреді. Осылардың бәрін ескере отырып, олардың ұрпақтарының санын шамамен анықтау өте қиын. Олардың мәдениеті, тілі, өнері мен салт-дәстүрін түсіндіру де қиын.
The Zacatecos as a culture have vanished or faded, due to assimilation and mestizaje of the Mexican people. However, many of their direct descendants still live in large concentrations in central Mexico. Taking all this into account, it is extremely difficult to even approximate the population of their descendants. It is equally hard to elaborate on their culture, language, art, and traditions.