Кіріспе
Жан Ласал (; 1955 жылы 3 мамырда туған) - француз саясаткері, 2002 жылдан 2022 жылға дейін Ұлттық Ассамблеяда Атлантикалық Пиренейлер департаменттің 4-ші сайлау округін басқарған. Демократиялық қозғалыстың бұрынғы мүшесі (MoDem) 2017 жылғы президенттік сайлауда үміткер болды, онда ол 435 301 дауыс (1,21%) алды. Ласалл Резистонның туын көтеріп жүрді! [fr] (RES), ол 2016 жылы MoDem-тен кеткеннен бері құрылған және басқарып отырған партия. 2022 жылғы президенттік сайлауда ол 1,3 миллион дауыс жинады, бұл дауыс бергендердің 3% -дан астамын құрады.
Jean Lassalle (ʒɑ̃ lasal; ; born 3 May 1955) is a French politician who represented the 4th constituency of the Pyrénées Atlantiques department in the National Assembly from 2002 to 2022. A former member of the Democratic Movement (MoDem), he was a candidate in the 2017 presidential election, in which he received 435,301 votes (1.21%). Lassalle ran under the banner of Résistons! [fr] (RES), a party he founded and has led since he left the MoDem in 2016. In the 2022 presidential election he received 1.3 million votes constituting over 3% of those cast.
Саяси мансап
Лассалл 1977 жылдан 2017 жылға дейін Лурдиос Ишер коммунасының мэрі болды, сонымен қатар 1982 жылдан 2015 жылға дейін Пиреней Атлантикидің Бас кеңесінде болды, ол Акус кантонында сайланды. Ол 1991 жылдан 2001 жылға дейін Франсуа Байру кезінде Бас кеңестің вице-президенттерінің бірі болды. Лассал 2002 жылғы заң шығарушы сайлауда Ұлттық Ассамблеяға сайланды, онда ол Пиреней Атлантикидің 4-ші сайлау округін білдіреді. 2002 жылдан бастап Лассалл 70 астам елде белсенді тау тұрғындарының халықаралық желісі - Дүниежүзілік тау тұрғындары қауымдастығын басқарды. Сонымен қатар ол Haut Béarn мәдени бірлестігін басқарады. 2003 жылы 3 маусымда Лассалл Ұлттық Ассамблеяда ішкі істер министрі Николя Саркозиге сұрақтар кезінде тұрып, Саркозидің Франция мен Испанияны Пиреней арқылы байланыстыратын Сомпорт туннелін күзетуге тағайындалған 23 жандармды орналастыру туралы мәлімдемесінің наразылығын білдіру үшін окситандық әнұранды Se Canta әнін шырқады. Француздардың туннельдің соңғы жағына жақын ауыл Урдос, бірақ жандармдар жақын маңдағы Олорон-Санте-Мари қаласында орналасатыны туралы хабарланды, себебі олардың әйелдері Урдоста шаршайды. Ол сол күні Франс 3 телеарнасына берген сұхбатында түсіндіргендей, Лассалл Пиренейдегі ауылды қорлау деп қараған нәрсеге наразылық білдірді және министрдің сөзін өз әнімен үзіп тастауға шешім қабылдады. Бұл наразылық басқа депутаттардың күлімсіреуіне, Ұлттық Ассамблеяның Төрағасының наразылығына және Саркозидің таңғалуына ұшырады. 2013 жылы Лассалл Францияны сегіз ай бойы, сәуірден желтоқсанға дейін, адамдармен кездесіп жүрді. Кейіннен ол былай деп келтірді: "Мен қайда барсам да, өмір сүру деңгейінің дағдарысына, жеке басының жоғалуына және ортақ тағдырдың жоғалуына куә болдым".
Ашықтық ұрысы
Лассал 2006 жылдың наурыз және сәуір айларында өзінің сайлау округінде жұмыс орындарына қауіп төнгеніне наразылық білдіру үшін 39 күндік аштық жариялады. Жапондық Toyal фирмасы, Акус маңындағы Аспе аңғарындағы бояу фабрикасына ие болды және Лассалдың 150 сайлаушысын жұмысқа алды, 60 км қашықтықта фабрика ашу жоспарларын жариялады. Фирма өзінің инвестицияларын ауыстыру Акус сайтын жабуға әкелмейді деп мәлімдеді, бірақ Лассалдың алаңдаушылығы басылған жоқ және ол 7 наурызда аштық ұрысына кірісті. 14 сәуірде Тояль ішкі істер министрі Николя Саркозиге зауыт жабылмайтынын және басқа жерге кеңейтуден бұрын аймақтағы инвестицияларды жалғастыратынын айтып, ереуіл аяқталды. Сол күні ертерек Лассал Париждің батыс маңындағы Гарш қаласындағы ауруханаға жатқызылды, бұл президенті Жак Ширактың, премьер-министр Доминик де Вильпеннің және Саркозидің араласуына әкелді. Ласалл ереуіл барысында салмағын жоғалтты.
2017 жылғы президенттік сайлау науқаны
2017 жылы Лассал Франция президенті лауазымына үміткер болды. Оған Франция ауыл әкімдерінің қауымдастығы қолдау көрсетті. Оның платформасы оң жақтан ортаға қарай, аграризм, протекционизм және экологиялық сақтау қағидаларымен. Оның сайлауалды жарнамаларында, басқа да нәрселермен қатар, ол шөпті жейдесіз қырқып отырды. 2017 жылдың 4 сәуірінде BFM телеарнасында өткен теледидарлық пікірталаста ол өзін "шапанының ұлы, бағушының інісі, өзім [бұрынғы бағушы]" деп таныстырды. Ол телестудияға кеш келгеннен кейін бірнеше жаңалық құралдары оның өнерін сынға алды. Дегенмен, ол талқылаудан кейін Google іздеу жүйесінде ең көп ізделген үміткерге айналды. Лассалл 435 301 дауыс жинады, бұл сайлаушылардың 1,21% -ы, оны он бір үміткердің жетінші орында тұрғызды. Лассальдің қолдауы ауыл және оңтүстік-батыс округтерінен тиімсіз түрде келді. Оның сайлау науқаны 230 000 еуроға шықты, бұл кез келген кандидаттан ең аз. Ол ақшаны алған банк оның несиелік картасын кепілдік ретінде алып, Лассалдың сайлау науқаны кезінде оның қайын анасын отбасы үшін азық-түлікпен қамтамасыз етуге мәжбүр етті.
2017 жылғы сайлаудың салдары
2017 жылғы заң шығарушы сайлауда Резистон! 21 кандидат парламенттік сайлауға қатысқан, бірақ Лассалл ғана сайланған. 2017 жылы Жан Жак Бурденмен сұхбаттасқанда Лассалл президент Эммануэль Макронның оған аумақтық үйлестіру министрі болуға ұсыныс жасағанын, бірақ ол ұсынысты саясаттағы айырмашылықтарды келтіре отырып, қабылдамағанын айтты. Конституциялық кеңес 2022 жылғы 17 ақпанда оның екінші президенттік кандидатурасын мақұлдады. 2022 жылдың басында Лассал өзінің болашағына күмәндана бастады, ол былай деді: "Макрон жағдайдың қазіргі қалпында қайта сайланады. Біздің елге билік құрған қаржы билігі мұны шешті". Бірнеше күннен кейін ол президенттікке үміткерлігін алып тастау туралы ойласатынын мәлімдеді, себебі ол бұқаралық ақпарат құралдарында жеткілікті жарияланбады. Ол TF1 телеарнасының саяси кешкі шоуына шақырылмай қалғаннан кейін, негізгі бұқаралық ақпарат құралдарында өзіне жасалған қарым-қатынасты ашық сынға алды. Лассалль ақырында дауыс берудің 3 пайыздан астамын алды, бұл оның 2017 жылғы көрсеткішіне қарағанда айтарлықтай жақсарды, оның ең күшті қолдауы Корсика, Новая Аквитания және Окситаниядан келді. Сондықтан да оның партиясы окситаниялық парламенттік сайлауда ең көп үміткерді иеленетін болады. Ласал социалистік партияның кандидаты Анн Идальгоға қарағанда көп дауыс алды. Ол екінші турда дауыс бермей, француз халқының дұрыс әрекет ететініне сенетінін айтты. Дауыс беру күні ол Лурдиос Ишердегі сайлау учаскесінде түсірілген видеоны жариялады, онда ол дауыс беруге дайын екені сияқты әрекет етеді, содан кейін кері қайтып, дауыс беруге қатысудан бас тартуын мәлімдеді. Осылайша ол француз сайлау кодексін бұзды, ол "сайлау алдында және сайлау күні сайлау үгіт-насихатты хабарларға" тыйым салады, бұл Lourdios Ichère-дегі барлық бюллетеньдерді жарамсыз деп таныды. Ол 2022 жылғы француздық заң шығарушы сайлауда өз орнын қорғауға қатыспады.
Жеке өмір
Лассалль Атлантикалық Пиренейдің Лурдиос-Ишер қаласында дүниеге келген. Ол окситандық қойшының ұлы, ауыл шаруашылығы технигі болып оқыған, бірақ саясатқа ерте араласты, 21 жасында туған ауылының әкімі болды. Оның ұлы Тибо Лассалл регби ойнайды. Ол Дубайда өткен 2006 жылғы U19 әлем чемпионатына қатысқан Франция U19 құрамасының мүшесі болды, онда Франция жартылай финалға жетті. 2020 жылдың 20 қыркүйегінде Лассалл өз көлігін бір деңгейлі өткелге апатты түрде тоқтатты, кейіннен жолаушылар пойызына кедергі болды, бұл туралы бірнеше жаңалықтар жариялады. Кейіннен ол поездді кішкене кешіктіргені үшін кешірім сұрады.