Кіріспе

Генрих III (940 ж. 5 қазан 989 ж.) - Люитполдинг әулетінің мүшесі, Каринтияның тұңғыш герцогы, 976 жылдан 978 жылға дейін, Баварияның герцогы, 983 жылдан 985 жылға дейін және тағы да Каринтияның герцогы, 985 жылдан 989 жылға дейін.

Өмір

Генрих Кіші - Бавария герцогы Бертольдтың жалғыз тірі қалған ұлы, ол туылған кезде Саксониядан шыққан корольдік Оттон әулетінің адал қолдаушысы болды. 921 жылы Генрихтің ағасы Арнульф Зұлым екі жылдық күресінен кейін ақыры Генрих Фулердің Германия королі ретінде билігін мойындады және өз кезегінде Бавария герцогтігіне белгілі бір автономияға қол жеткізді. Алайда, бұл ерекше мәртебеден Генрих патшаның ұлы мен мұрагері Отто I бас тартты, ол 938 жылы Арнульфтің ұлы және мұрагері герцог Эберхардты биліктен алып тастады және тыйым салды. Патша Отон Арнульфтің інісі Бертольдты бавариялық артықшылықтардан бас тартып, оған адал болуға ант бергеннен кейін герцог етіп тағайындады. Герцог Бертольд патшаның адал вассалы болып қалды, алайда оның ұлы Генрих Кіші 947 жылы әкесі қайтыс болған кезде әлі кәмелетке толмаған еді және король Отто I Бавария герцогтігін өзінің кіші інісі Генрих I-ге беруге мүмкіндік алды. Генрих I 937 жылы бавариялық герцогиня Юдифке, марқұм герцог Арнульф Зұлымның қызыға үйленгендіктен, герцог атағына дәулеті бар еді.

Алғашқы жылдар

Ол ересек болғаннан кейін, Генрих Кіші шыдамдылықпен күтті, бірақ Баварияның ақыры Луитполдингтер үшін жоғалған сияқты көрінді, 955 жылы Остондық герцог Генрих I қайтыс болғаннан кейін, оның төрт жасар ұлы Генрих Вранглер (Генрих II ретінде) анасы Джудиттің қамқорлығымен билік жүргізді. Бавария герцогы Генрих II ересек болғаннан кейін өз билігін арттырды: 954 жылы оның қарындасы Хадвиг Швабия герцогы Бурхард III-ге тұрмысқа шықты, 972 жылы ол өзі император Оттонның әйелі Италияның Аделаиданың немересі Бургундияның Жизелласына тұрмысқа шықты. Оттаның 7 мамыр 973 жылы қайтыс болуымен, содан кейін 12 қарашада Генрихтің күйеу інісі Швабия герцогы III Бурхардтың өлімімен кестелер бұрыла бастады: герцог Генрих II Баварияға қанағаттанбай, жаңа императордың қиындықтарымен сауда-саттық жасап, оның билігін орнату үшін Швабия герцогтігіне Берхардтың талаптарын көтерді. Оның талаптары қабылданбады, император Отто II өзінің немере інісі Оттоға, марқұм герцог Людольфтің ұлына, Швабияны берді. Келесі жылы Баварияның герцогы Генрих II бавариялық және саксондық дворяндар қолдаған өзінің Остондық туысы император Отто II-ге қарсы ашық көтерілді, тіпті Богемия герцогы Болеслав II мен Польшаның Миешко I-нің қолдауына ие болды. Император Отто II билік үшін күреске мәжбүр болды, ақыры 976 жылы ол Баварияның астанасы Регенсбургке қарсы шабуыл жасап, герцог Генрих II-ді құлатты деп жариялады.

Каринтия герцогы

Енді сабырлы Люитополдинг мұрагері Генрих Кіші ақыры белгілі бір өтемақы алды, император оңтүстік-шығыс Германия аумақтарын қайта орналастыруға мүмкіндік алды. Ол бұрынғы Каринтия маршының жерлерін Бавариядан бөлді және Генрих Кішіге жаңадан құрылған Каринтия герцогтігі (Генрих I ретінде) берілді, оның ішінде Штирия, Карниола және Истрия маршалары, сондай-ақ Италияның Верона маршы (оның әкесі Бертольд 927 жылы Германия королі Генрих I-ден Каринтия герцогы атағын алған болатын). Баварияның кішірейтілген герцогтігі швабтық герцог Оттон I-ге берілді, ал Бабенберг графы Леопольд Австрияның қалған баварлық маркграфтығына ие болды. Алайда 978 жылы Генрих Кішіге тыйым салынды, өйткені ол императордың Богемияға қарсы жорығы кезінде өзінің алдыңғы адамы, биліктен шығарылған герцог Генрих Ренглер мен Аугсбург епискобы Генрих I бастаған Үш Генрих соғысында император Оттон II-ге қарсы көтеріліске қосылған. Олар герцог Болеслав II-нің әскерлерімен бірге Баварияның Пасау қаласын басып алды, бірақ Отон әскерлері жеңілді. Магдебургтегі Пасхалық императорлық диетада император Генрих Кішісін құлатып, оның сальдық немере інісі Оттон Вормсты Каринтия герцогтігіне тапсырды. Сол кезде барлық оңтүстік неміс герцогтіктері - Швабия, Бавария және Каринтия - императордың туыстары иеленді.

Кейінгі жылдар және өлім

982 жылы Стило шайқасында сицилиялық Калбидтерге қарсы жеңілгеннен кейін император Отто II Швабия мен Баварияның герцогы Отто I-нің өліміне байланысты Генрих Жас патшаны 983 жылы қуғын-сүргіннен шақырып алды және оны Бавария герцогы (Генрих III ретінде) ретінде тағайындады. Дегенмен, оның билігіне Генрих Зандалы қарсылық білдірді, ал сол жылы император қайтыс болғаннан кейін, жесір император Феофан өзінің кіші ұлы Оттон III атынан билік жалғастырды. Герцог Генрих III Бавариядан Генрих Зандалыға бас тартуға мәжбүр болды және қайтадан Каринтия герцогтігін алды, оны Отон Вормстың өзіне беруге мәжбүр болды. 989 жылы Генрих Кіші ұрпақсыз қайтыс болғаннан кейін, Люитполдингтердің еркек ұрпағы жойылып кетті. Оның орнын Каринтия мен Веронада Генрих Занжаршы басқарды, ол бавариялық және каринфтік иеліктерді өзінің билігімен біріктірді. Генрих кіші Нидерлатайх абатханасында жерленген.